Azalekoa | 2021eko Urtarrilaren 21a

Mixel Labeguerieren 100. urteurrena

M.O.

Mixel%20Labeguerieren%20100.%20urteurrena

1921eko martxoaren 4an, Mixel Labeguerie Uztaritzen sortu zen. 100 urte beteko zituela, “Mixel Labeguerieren lagunak” elkarteak aurreikusia du otsailean, karia hortara, gertakizun batzuen antolatzea. Bildu gira Peyo Labeguerie semearekin, aitaz mintzatu zauku bai eta prestatzen ari diren gertakarietaz.

Kanbon bere ohantzea

Medikuntzako ikasketak egin ondoan,Kanbon plantatu zen (1948). Medikuorokorraz gain biriketan berezitua zen,Kanbon diren Beaulieu eta Toki Ederzentroan ibilki zela. Peyo semea oroitda, aitak anitz bide egiten zituela erienartatzeko, bai eta beren etxeko atera erefamilia batzuk etortzen zirela, orduetakomedikuak gehienak bezala familiekin loturaazkarra sortuz.Politika sailan engaiatu zelarik, ez dusekulan bere ofizioa utzi, harreman aberatshoriek premiatsuak zaizkiolakotz.

Mixel Labeguerie euskalkulturari atxikia

Peyo semeak erraiten zaukun, Mixel aitagaztetan musikari lotu zela Aita Hilario deOlazaranen laguntzarekin txistu jotzenhasi baitzen. Orduetan Ipar Euskal Herrianmusika tresna hori guti ezagutua zen, Josepbere anaia eta Frantxoa Donetchekin, lehenhirukotea izan zen. Musikari trebea zen,elizan organoa ere jotzen zuen, pianoa ereez zuela arrotz.Hamar bat urte berantago, 1940an,Bordelen mediku ikasketak egiten zituelaeuskal ikasle batzuekin Irrintzina dantzataldea sortu zuten.Peyo Labegueriek gogoan du, bere aitaetxen gitarra jotzen ikusirik, garai hartanakapela kantatzen zen eta hats berri bateuskal kantuari eman zuela soinuarekinbatean kantatzen hasi zelarik. Lehenkantuak Aita Larzabalen laguntzarekin idatzibazituen, laster bereber hasi zen, musikasorkuntzak betidanik berak asmatuak zirela.1960ko hamarkadan, Peyok erraiten zaukunbakarra zela garai hartan gitarrarekinkantatzen zuena, kantagintza inarrosiz.Geroztik gaur-egun ere Mixel Labeguerierenabestiak kantatuak dira, egungo egoeranbeti kokatuak direla.

Politika gizona: “euskaldunfededun”

1960ko abenduan Enbata alderdi politikoasortu zen, Mixel Labeguerie horietarikobat zen. Peyok erraiten zaukun, “Aitapertsona osoa zen”, euskal nortasuna berebaitan zuena. Semeak gogoan du haurrakzirelarik, Txomin beste anaia eta aitarekinmuga pasatu zutela, Hegoaldeko parteanzirelarik, bere bi semeak autoaren kofreanezarri zituen eta parean gizon bat etorrizen bi mutiko tipirekin, hauek muga pasatuzuten Mixel Labegurieren semeak balirebezala. Adibide hori emanez nahi ukan duaitaren nortasuna zein nolakoa zen erakutsi,zerbaitetan sinesten zuelarik bururainoabian diren horietarik zela.Enbata mugimendua utzi zuelarik (1964),deputatu bilakatu zen, Peyo oroit da aitakjasan zituen erasoez, traidore bezalakontsideratua izan zela zioen. MixelLabeguerie aspertzen zela hori entzutean,semeak dio ez duela nehor traditu. Semeakazaltzen du, Labeguerie zenak EuskalHerriari aitzinamendu batzuk ekartzekosinetsi zuela Centre Democrate alderdiansartuz deputatu eta senatore bezala gauzakbarnetik aitzinatuko zituela. Kanbokoauzapez ere izanen da, herri hortan urlekuen garatzea edo(ta) berriz abiatzeabultzatu zuela (1978).

2021 urteurrena ospatzekourtea

“Mixel Labeguerieren lagunak” elkartea, 20.heriotzaren urtemuga kari, 1999an sortuzen. Elkarteko administrazio kontseiluaberritua izan da, Peio Etxeleku Kanbokohautetsiak presidengoa hartua duela.Aurten gertakari batzuen antolatzen hasiazen, Peyo Labegueriek erraiten zaukun, ezbaldin badakite ere xuxen osagarri neurriakzein izanen diren.Lehen ekimena, Uztaritzen otsailaren 6ankantaldi baten bidez egitekoa zen, berrikitanatera den CDan, Labeguerieren 20 kantuakemaiteko. Ez zen ikusgarri bakarraaurreikusia, 20 kantaldiren antolatzen hasiakbaitziren. Bi mintzaldi ere antolatu nahi ditu,lehena Uztaritzen iraganen dena eta besteaDonostian. Bi hizlari izanen dira PabloJose Aristorenak Hegoaldetik nola ikusiaizan zen azalduko du eta Xabier ItzainakIparraldeko begirada emanen duela. “MixelLabeguerieren lagunak” elkarteak gertakarihauen prestatzen segituko du, egunikfinkatu gabe. Urteurrena nola ospatukoden, ondoko egunetan xehetasun gehiagoemanen ditu.


Email Buffer Facebook Google Twitter Pinterest LinkedIn Digg StumbleUpon Tumblr

Azalekoa | 2021/01/20

Guggenheim Bilbao Museoa

Guggenheim Bilbao Museoa
Guggenheim%20Bilbao%20Museoa

Guggenheim Bilbao Museoak315.908 bisitari hartu ditu bukatuberri den 2020. urtean. Bisitari kopuruakbehera egin du, pandemiadela eta, museoa hetsirik egonbaitzen kasik hiru hilabetez, ondoren,mugikortasunaren ingurukoneurri murriztaileak ezarri baitziren."Egoera gaitza" izan arren,museoko arduradunek urtearenbalantze positiboa egin dute, sareaneskainitako bideo, tailer, hitzaldieta bisiten bidez garatutakojarduera digitalek "jarraipen etaharrera itzela" izan dituztelako,eta egoerak hala egiteko aukeraeman duenean, publikoa museorabertaratu delako.

Bisitarien jatorri geografikoari behatueta, orain arteko egoera irauliegin da: 2020an bisitarien gehiengoaatzerrikoa beharrean EspainiakoEstatukoa izan da (%61);gainerateko bisitariak (%39), besteakbeste, Frantziatik (%18), BritainiaHanditik (%3), Alemaniatik(%3), Italiatik (%2), Portugaletik(%1) eta Estatu Batuetarik (%1)etorritakoak izan dira.


Irakurri segida

Gure Hitza | 2021/01/21

Bi kausera janez

Ihauterian gira. Xo, ez niz sartuko anitzek ezintrenkatua daukaten eztabaida hortan, ihauterianoiz hasten den. Ikusmolde desberdinak badiraalabainan. Batzuentzat ihauteria hasten da neguburuegunean, beste frangorentzat Eguberriz,Urtatsez edo Trufaniaz. Gisa guziz, hasia daberaz, urtarril erditsutan baigira. Bainan nolakoihauteria? Hori besterik da, ikusiz nolako gironahasia dugun. Ihaute bestarik egiten ahalkodea denen buru? Anitz tokitan ezetz diote, etsibat hartua dute oraidanik, untsa gogoetagarribaita hori ere. Kondutan hartuz zonbat nahigabepisu baden beraz izurrite hits horrekin,joan den egunean hauxe zion hazpandar emaztexahar batek: "Hori ere behar ginuela orainoikusi gure bizian!" Eta bai, hori ere ikusi behar!Ikusi eta jasan.

Ihauteria arrunt murritxa dugu beraz. Usaianhoinbeste besta alegera izaiten zelarik. Bi kauserabederen jaten ahalko ditugu agian, ihauteriaagurtuz, eta esperantzarekin egun hobeakez direla urrun....

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2021/01/21

Ipar Euskal Herriko karrikak emazte izenekin

Euskal Elkargoko eta Akitania Berriko hautetsiak eta Les Bask’Elles elkarteko kideak
Euskal%20Elkargoko%20eta%20Akitania%20Berriko%20hautetsiak%20eta%20Les%20Baska€™Elles%20elkarteko%20kideak

“Les Bask’Elles” elkarteada ekimen hunen bultzatzailea,Euskal Elkargoanjoan den astean proiektuhunen berri eman du.Espazio publikoan emazteenlekua eta agerpenaeskas izanez, erabaki duteplataforma baten sortzea.Ipar Euskal Herriko historianemazte anitz engaiatudirela eta, ahanztuak edohitzaleanizanez mementoberean hauen ohoratzeaxede du.

Proiektua “Emazteentokia” deitua da, EuskalElkargoa, Akitania Berria etaDepartamenduaren sustenguaeskuratua du. Herritarrek lesbaskelles.org sarearen bidezberen ekarpenak egiten ahalkodituzte. Helburua da sinbolikokiEuskal Elkargoko eremuko 158herrietan emazte izen bat agertdadin.Ondotik, Bask’Elles elkartekokidez gain, etnologo eta historialariekinosatu batzordeaplantan jarria izanen da. TerexaLekumberri (etnologoa - EKE),Sabine Cazenave (Euskal Museokozuzendaria), Olivier Ribeton (kontserbatzailea), ClaudeLabat (historialaria) eta JacquesOspital (historialaria) partaideekh...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2021/01/21

EKE-Elkar literatura beka abiatzen

Ezkerretik: Pantxoa Etchegoin (EKE) eta Joxemari Sors (Elkar fundazioa
Ezkerretik:%20Pantxoa%20Etchegoin%20(EKE)%20eta%20Joxemari%20Sors%20(Elkar%20fundazioa

Joan den astean Joxemari SorsElkar fundazioko arduradunaketa Pantxoa Etchegoin EuskalKultur Erakundeko zuzendariakaurkeztu dute, bi egiturek abiatzenduten ekimen berria. Bekaberri horrek Gazteluma lehiaketaordezkatuko du eta bi urteetarikbehin antolatuko da.

Pantxoa Etchegoin-ek azaltzenzuen euskararen sustatzeko etagaratzeko asmoarekin sari horiantolatua dela. Bi egituren artekoakordioa garrantzitsua dela,Euskal Herri osoan Iparraldekoidazleen ezagutzeko paradaemanez. Joxemari Sors-ekgehitzen zuen gaurko egoeraikusiz, euskal kultura mehatxatuadela eta, elkarrekin ekimenbat bultzatuz eta sustatuz kulturbeharreri erantzuteko manerabat dela.

Pantxoa Etchegoin-ek oroitarazidu “Gazteluma” lehiaketariesker idazle berriak sortu direla,azkena Maddi Ane Txoperena, “Ene baitan bizi da” obrak arrakastagaitza ukan duela frogatuz.

Orain beka berri hunek Gaztelumasaria or...

Irakurri segida

3577. zbk

Gure Hitza | 2021/01/21

Bi kausera janez

Ihauterian gira. Xo, ez niz sartuko anitzek ezintrenkatua daukaten eztabaida hortan, ihauterianoiz hasten den. Ikusmolde desberdinak badiraalabainan. Batzuentzat ihauteria hasten da neguburuegunean, beste frangorentzat Eguberriz,Urtatsez edo Trufaniaz. Gisa guziz, hasia daberaz, urtarril erditsutan baigira. Bainan nolakoihauteria? Hori besterik da, ikusiz nolako gironahasia dugun. Ihaute bestarik egiten ahalkodea denen buru? Anitz tokitan ezetz diote, etsibat hartua dute oraidanik, untsa gogoetagarribaita hori ere. Kondutan hartuz zonbat nahigabepisu baden beraz izurrite hits horrekin,joan den egunean hauxe zion hazpandar emaztexahar batek: "Hori ere behar ginuela orainoikusi gure bizian!" Eta bai, hori ere ikusi behar!Ikusi eta jasan.

Ihauteria arrunt murritxa dugu beraz. Usaianhoinbeste besta alegera izaiten zelarik. Bi kauserabederen jaten ahalko ditugu agian, ihauteriaagurtuz, eta esperantzarekin egun hobeakez direla urrun....

Irakurri segida


Gurekin harremanetan sar




segurtasun kodea

Herria Euskal Astekaria - Jacques Laffitte, 11 - 64100 BAIONA | tel: 05 59 25 62 85 | Legezko oharrak | Diseinua eta programazioa: iF Diseinuak - 2016