Leire eta Intza Casamajou Elkegarai 24 eta 21 urteko ahizpa sohütarrak dira. Uztail honetan beren herrian hiru aldiz emanen den pastoralaren testuaren egileak dira. Lurdes Iriondo kantaria hautatu dute protagonista nagusi gisa, herriaren historia oroitzeko paradaz ere baliatuz. Horren inguruan solastatzeko, bi ahizpekin solastatu gira.

Gaiaren hautu naturala

Hastapenean pastoralarendako zein gai interesgarri izan zitekeen naturaltasun osoz gogoetatzen hasi baziren, aitamek bultzaturik, azkenean bi ahizpek idaztea erabaki zuten.

Zeren inguruan idatzi hausnartzen ari zirela, fitesko 60. hamarkada etorri zitzaien burura, eta horrekin batera aspalditik interesa piztu zien Ez Dok Amairu kolektiboaren lana. Hari horri jarraikiz, aski naturalki Lurdes Iriondora arribatu ziren, eta azken hunen hautua egin zuten.

Bi gazteek Lurdes Iriondo Ez Dok Hamairuren figura aski ebidentea dela zioten, nahiz maiz gizonak heldu diren lehenik burura. Pastoralaren bidez preseski, ahantzia izan zen emazte hori aitzinera ekartzeko aukera ukan dute, baita bere itzaleko lana argitan ematea ere.

Pastoralak beraz, Lurdes Iriondoren bizi ibilbidea kondatuko du, bere 20 urteetatik heriotzeraino. Hala ere, bere ekintza urteetan kontzentratu badira bi idazleak, Ez Dok Hamairuri buruzko pasarte aski potoloa ere izanen da, hots emazte kantariaren biziaz haratago doan garaiko testuinguru bortitza.

Battitta Berrogain da pastoralaren errejenta, Pascale Elichondeborde eta Jean Louis Bidabe Aramburu kantu eramaileak, Fabrice Pinque dantzarena eta Silvie Etxart dendariena.

Boz berritzaile baten arrastoa

60. hamarkada euskal kantagintza berriaren garaia izan zen, mundu zabalean aldarri sozial eta politiko berriak pizten ari ziren momentu berean. Euskararen debeku eta baztertze giro hartan, boz berriak altxatu ziren, herriaren nazio izaera politiko eta kulturala kantuz transmititzeko xedez. Horien artean agertu zen Lurdes Iriondoren ahots berritzaile, indartsu eta liluragarria. Urte luzez bakarka ibili zen gitarra eskuetan, eta arrakasta handia bildu zuen kantaldiz kantaldi. Ez Dok Amairu kultur mugimenduaren sortzaile eta eramaileetakoa ere izan zen, gaur egun oraindik biziki ezagun diren hainbat gizonen ondoan. Hala ere, emazte kantariaren figura urteekin itzalera lerratu da.

Pastoralaren egileen hitzetan, Lurdes Iriondo pertsona ausarta eta oldartua zen, aldi berean goxoa ere zena. Lehen urteetan kantu aski eztiak kantatzen bazituen, erlijioari lotuak batzuk, urteekin diskurtsoa gogortu zitzaion.

Bere garaiko erronkei erantzuten jakin zuen, bere ekarpena eginez, xumeki. Bere bizi osoan euskararen alde militatu zuen.

Euskarazko haur eta gazte literatura idazten ere aritu zen, halako lanik batere egiten ez zen garaian. Horregatik, aitzindaritzat har daiteke, ez kantagintzan bakarrik, baita euskararen transmisioari loturiko beste hainbat arlotan ere.

Informazio baliagarriak

Uztailaren 19an lehen pastorala emanen dute (15:30) igandez Hokiko eskolako bidean, bigarrena 24an ostiralez (20:30) eta azkena 26an igandez (9:30).

Sartzeak HelloAsso plataformaren bidez atxik daitezke, baita Baionako Elkarren, Mauleko Tandem liburutegian edota Atharratzeko Piellenia saltegian. Sartzeak 17 euro kostako du, urririk 12 urte arte. Bestalde, ikastolak bazkaria prestatuko du, HelloAssoren bidez ere lekuak har daitezke.