Azalekoa | 2019ko Urtarrilaren 17a

Aihertarrak Korsikan kantuz

P.J.

Aihertarrak%20Korsikan%20kantuz

Zer egitasmo pollita burutu duten Aihertarrek joan den urriaren 26tik 31ra Korsikan! Pollita eta guziz berezia.

Zer egitasmo pollita burutu duten Aihertarrek joan den urriaren 26tik 31ra Korsikan! Pollita eta guziz berezia. Hamabi aihertar eta donoztiritar bat –eskusoinularia, hunek ere erroak Aiherran ditu– Korsikan barna ibili dira, hango jendearekin ostatuetan kantuz artzeko. Ideia hori nola ondu zitzaien kondatu dauku Jean-Mixel Barbier aihertar kantuzaleak. Herritar multxo batek ohidura zaukan herriko bestetan elgarretaratzea birletan jokatzeko, angira jateko eta kantuz tirahala artzeko. Ondorioz multxoak deliberatu zuen kantu-afari zenbait muntatzea urtean zehar herrian berean, ostatuan. Arrakasta polliteko kantu-afariak, parte hartzaileak bi bozetan ari zirela, paperik gabe, kantuak gogoz ikasirik.

Eta Jean-Mixelek orduan pentsatu zuen aspaldiko amets bat bete zezakeela taldeak, kantu-afariak hain maite duen Korsikan antolatzea, lauzpabost gauez. Taldeari leialki jarraiki ziren kantariak urte batez kantu errepiketan arizanik, 20 bat kantu apuñatik ikasiz, Korsikarateko bidaia xeheki egitarautu zuen Jean-Mixelek, Korsikan gaindi jadanik ezagutzen zituen tokiak eta jendeak berme.

Korsikako kakolak

Ostiral batez heldu ziren Aiacciura hegazkinez “Korsikako kakolak” –hala izendatua zuten beren taldea– autobus bat haien beha zagola, xofurrarekin, beren zerbitzuko jarria egonaldi guziko. Berehala hiriko auzo herrikoi bat kurritu zuten, karriketan kantuz arizanez, bistan da, eta ondotik “Sanguinaires” uharteen bisitatzera joan ziren, taldeko bizpahiru lagunek ez baitzuten ordu arte sekula zangorik eman Korsikan, gisa hortan aukera paregabea zutela ugarte eder horren hurbilagotik ezagutzeko. Eta arratsean mendiartean kokatzen den Vico herrira jo zuten, han ukanki bost gauentzat egoitza. Ez da erraitearen beharrik herriko ostatuan alimaleko giroa ezarri zuela taldeak, ozenki kantuz arizanez, hango jendea loriatua, korsikar kantu batzuk ere nahasten zirela euskal kantueri.

“Bastelle” eguna

Biharamuna, larunbata, Vicotik frango hurbil den Soccia herrian dute iragan. Soccia da, besteak beste, Canta u Populu Corsu taldeko Ceccé Buteau kantari enblematikoaren herria. Hortik gomita berezia ukana zuen taldeak, Omiasaindu aitzineko larunbatarekin urtero ospatzen den “Bastelle” hilen egunean parte hartzeko. Ezin ahantzizko eguna, herriko ogilabearen inguruan, “bastelak” janez, erran nahi baita kuiatxo, gaztain-irin, tipula eta brocciu gasnaz osatutako opilak, hemengoek beren etxetako gasna eta patxarana ere zutela eramana, hori dena kantu giroan eta euskal dantza jauziak alegeraki emanez, bi populuren arteko batasun miresgarrian. “Hangoak ere euskaraz kantuz, ikaragarria!”

Bastiako kantaldi zoragarria

Igandea aproposa izan zaio taldeari kostaldea doi bat bisitatzeko, Cargese, Piana (bere “calanques” edo itsasarte miresgarriarekin), Porto... Gauari buruz, aldiz, kantu-afaria Guagno herrian, Canta u Populu Corsuko Jean-Claude Lecaren ostatuan: “ikaragarriko giroa, biziki berant arte!” Astelehena, haatik, tenpesta eguna suertatu zaio taldeari, doi doia Evisako eskualdeari behakoa emateko denbora hartuz, gero ateraldiak debekatuak, arratsean ere ezin kantatuz ostatuan. Ondorioz, batzu ta bertzeak goizik etzan dira eta zurrungak berehala loratu, omen, aitzineko egunetako akidura bizkar gainean fran gotto metatua baitzuten. Asteartea, azken eguna, egun handia, Bastiako bidea harturik. Lehenik Lehen egunean haurrak leku berriaren ezagutzen ari geldialdia Corte herrian, han aurkitzen zutela aspaldiskoan han bizi den Joritz Larraza ziburutarra. Hau historialaria izaki, Corteko zitadela bisitarazi die eta ere independentismoaz, herriko unibertsitateaz eta laborantzaz mintzatu. Interes handiko geldialdia. Bideetan nekeziak ukanik, hala nola elurra Vergioko lepoan, hala ere arratsean Bastiara dira heldu, han hiru oreneko kantaldi zoragarria zutela gozatzen. Lehenik Eramu in campu taldea, ondotik Feli kantaria, bere musikariekin, eta Canta u Populu Corsu taldea, ezin asmatuzko giroa bizi izan dute Aihertarrek, emozioz betea. Gauerditan ttanko, haatik, Vicora itzuli behar, hiru oreneko bidea, doi bat lo egiteko, gero Aiacciun itzulerako hegazkina hartu behar-eta.

Email Buffer Facebook Google Twitter Pinterest LinkedIn Digg StumbleUpon Tumblr

Gure Hitza | 2019/01/17

Urte berriko xedeak

Menane Oxandabaratz

Zenbaitzuk urte bukaeran edo hasieran, egia erran bakoitzak bere metodoa, zerrenda bat osatzen dute edo buruan atxikitzen urtean zehar eginbehar batzuk edo beren izaeran aldaketa pertsonalak kanbiatzeko. Ez ditut xeheki aipatuko xede horiek zein diren, ehun aldiz entzun ditugunak baitira: erretzea gelditu edo kirola hasi... eta nik dakita zer, ororen buru ez direnak sekulan bururaino eramanak! Gero bizian beste xede edo helburu batzuk baditugu azkarragoak, ez direnak zuzenean aitzin aipatu gai horieri lotuak baina gehiago biziaren filosofia edo jendarteko ikusmolde politiko bati. Gauza hori ez da urte bateko xedea baina bizi proiektu batena, gure eguneroko izaeran eginahala zuzena izaitea sinesten dugunean edo artetan aldarrikatzen ditugun punduetan.

Badira ere urtean zehar garai batzuk kexu eta injustizia sentimendu bat sortzen dutenak. Hala nola berrikitan entzun dudalarik Carlos Ghosn, Renault-Nissan-eko zuzendari handia Japonian arrastatua izan dena, 15 milioi euro urte...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2019/01/17

Ttinka haurtzaindegi euskaraduna idekia

Jean Michel Bicain Gamarteko auzapeza eta Jean Claude Ybargaray Lakarrakoa buraso eta zuzendaria inguruan
Jean%20Michel%20Bicain%20Gamarteko%20auzapeza%20eta%20Jean%20Claude%20Ybargaray%20Lakarrakoa%20buraso%20eta%20zuzendaria%20inguruan

Gamarte eta Lakarra herriak, Lakarrako apezetxearen jabe dira eta urteak hetsia zela. Pentsatu dute bi herrietako kontseiluen artean haurtzaindegi euskaradun baten sortzea. Duela 4 urte hasi ziren gogoetatzen eta obra batzuk egin eta, joan den astean lehen aldikoz abiatu da 10 leku dituen haurtzaindegia, Ttinka elkartea delarik kudeatzaile. Euskal Elkargoaren laguntza ukan dute, haur saila egitura horren konpetentzietan izanez. Hau lehena da murgiltze sisteman dena. Idekia da goizeko 7:00etatik arratseko 7:00etara. Euskal Elkargoak 221 363€ ezarri ditu, CAF delakoak 128 000€ laguntza emaiten zuela, bai eta materiala erosteko parte hartu du %80 ordainduz, MSA asurantzak 21 000€. Haurtzaindegiaz gain sozial egoitzak ere eraiki dituzte, hor ere laguntzak eskuratuz Office 64 egiturarenganik. Bestalde, Baxe Nafarroan beste bi haurtzaindegi elebidun badira, Seinulia Izuran eta Baleako Haziak Bankan kokatua dena.

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2019/01/17

Adingabeko atzerritar bakartuak

Adingabeko%20atzerritar%20bakartuak
Isard COSen bulegoak okupatu ditu Bizi mugimenduak Pauen. Ekintza horren bidez salatu nahi izan du errefusiatuen aterbetzeko den egitura horren jarrera. Departamenduko Kontseiluarentzat egiten ditu ikerketak eta Biziren iduriz jakin behar delarik errefusiatu bat adingabekoa den edo ez, ez dituela emaitza onak emaiten. Bizi mugimenduak dudak ditu egitura horretan, gaitasun eza ala manipulazioa denik. Zuzendariak hitzeman du heiekin bilduko zela ondoko egunetan. Kasu konkretu bat badute, Moriba Koivogui ginearrarena, auzitegiak kontsideratu du 18 urte baino gehiago bazuela, adingabekoek duten babesa ukatua zaiola. 2018ko otsailean preso sartu zuten Baionako helduen presondegian kasu egin gabe zer adin zuen, libratua izan zen Baionako auzitegiak kontsideratu baitzuen adingabea zela. Isar COP-ek beste txosten bat atera zuen heldua zela azpimarratuz. Ikusiko ondoko asteetan zer erantzun emanen duen auzitegiak.

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2019/01/17

ETORKINAK GOGOAN

G. L. 18-12-07

(airea: ttiki ttikitik…)

Hegoaldetik iparraldera

Bizi hobe bati deika…

Oi etorkinak lurrez, itsasoz

Badatoz ehun milaka…

Mediterraneon itsasuntziak

Portuz portu ate joka

Eta ipar Amerikan aldiz

Jendea mugan jauzika…

Esperantzak bere hegaletan

Harturik noizbait herrian,

Bizitze hobe baten menturan

Zenbat ez da hil bidean…

Mundu aberats bihotz gabeak

Dauzka beren miserian,

Mugetako ateak hetsita

Uzten ditu hil-zorian!

Mundu guzian aspaldidanik,

Beldurra eta gezurra

Boteredunak gobernatzeko

Eskutan duen aitzurra!

Jende xeheak erraiten dio:

"Eskubideak ez urra,

Ez eta kutsatu betirako

Bizitoki dugun lurra!"

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2019/01/17

Arizonatik

Mattin Etchamendy

Arizonatik

Jean-Baptiste Etchamendyk utzi gaitu 86 urtetan. Jean-Baptiste Ezterenzubi Mendiburuan sortua zen, zazpi haurridetako familian hirugarrena. Garai hartan ardura ikusten zen bezala eskolan poxi bat ibili eta hamalau urtetako bortuan artzain egona zen Erretagaineko etxolan, Mendiburuko artalde ttipia harek kudeatzen baitzuen. Bortuko sasoina zenean behar zituen ardiak jetzi, gasna egin eta ardiak artzainkatu, izanik ere artalde ttipia adin hortako gazte batendako bazen aski lan seriosa. Hogoi urtetan soldado ereman zuten eta Masseilles inguruetan egon zen 18 hilabete, garai hartako obligazionea hola baitzen. Uste dut bere denbora normalean 18 hilabeteak gostura ereman zituen adiskide anitz eginez eta heiekin josteta arizanez. Baina gero etxerat etorri eta, zonbait hilabeteren buruan berriz deitu zuten Aljeriako gerla nahasi tzar hartarat eremaiteko eta orduan zinez gogoaren kontra legeak bortxaturik joan behar izan zuen eta “Chasseurs Alpins” delakoetan gertatu zen Eliniliako eskua...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2019/01/17

Orain presoak!

Euskal preso politikoen familiak elgarrekin manifestatzen
Euskal%20preso%20politikoen%20familiak%20elgarrekin%20manifestatzen

Joan den larunbatean Baionan, 9 000 pertsona hurbildu dira presoen sustengatzeko, eskatuz frantses eta espainol estatuek presoen kasua kondutan har dezaten. Baionan manifestazioa bururatu delarik hitza hartu dute: Kotte Ecenarro Hendaiako auzapez eta Euskal Elkargoko presidenteorde denak, Leonie Aguergaray Muskildiko auzapez eta Biltzarreko kide denak, Anaiz Funosas Bake Bideko presidenteak eta Michel Berhocoirigoin Bake Artisauen bozeramaileak. Aho batez eskatu dute Euskal Herriko delegazioaren eta gobernuaren arteko eztabaiden kari, bake prozesuaren aldeko urratsak emanak izan daitezen. Memento berean Bilbon 80 000 jende hurbildu ziren eskaera berdinarekin.

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2019/01/17

Irakurleak mintzo : Bake mundialaren alde

Jean Amesoty, Beskoitze

Beharrena ez da aberriaren ohorea baina gizadi guziaren ohorea eta gerlak gizadiaren desohoreak dira. Baitezpadakoa ez da ideologia, erlisioneak, arrazak, mugak, ofizioak... Denak untzi berekoak gira, “Lurra” deitua, untzi miresgarria baina ttipia, neurrigabeko unibertsoaren barnean. Noizko armarik gabeko armada, desmasia naturalen kontra borrokatzeko: helde, idorte, uholde, lurrikara eta beste... baina ere gosearen eskandala ikaragarria. Zapalkuntzako eta suntsimenduko armaden partez, zergatik ez eraikitzeko eta partekatzeko armadak, beste herrietarat joan litezkeenak ez heietaz jabetzera baina heien laguntzera, beren neke eta miseriatik atera daitezen. Zorigaitzez amets horren gibelean armamenduen industriak interes ikaragarriak baditu. Beraz, ene ustez, industria horri beste itzuli bat eman beharko litzaioke. Denak hoin goxoki bizi gintezkeen gure planeta emankor huntarik bolborategi bat egin da. Gaizkiago baizik ez dira miseriaren kontra borrokatzen direnak, ardura gizarte z...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2019/01/17

Haziak Loratzen : Behakoa

Mada C. Baionako AEK Gau Eskola C1 maila

Bizkaitarra izan arren, Iparraldea nire etxea izan da azken hiru hilabeteetan. Orain dela bi urte hasi nituen nire doktoretza ikasketak Bilbon eta “nazioarteko” egonaldia egitearen beharrak ekarri ninduen Baionara; hau, bai, xelebrea! Baionara heldutakoan euskal giroa aurkitzeko asmoa neukan, alde batetik erosoago sentitzen naizelako, eta bestetik, euskaraz mintzatzeko. Hala ere, lanean ez nuen euskal hiztunik aurkitu eta Baionan, gainera, euskaraz hitz egitea ez da lan erraza. Horiek izan ziren harritu ninduten lehen bi gauzak. Horregatik, Baionako AEK Gau Eskolan izan dut harreman estuagoa Iparraldetarrekin. Nire ustez, gure bizimoldeak Hegoaldean eta Iparraldean ez dira hain ezberdinak. Egia da hemen frantses kutsua egunero nabaritzen dela, baina hori normala da. Pixka bat goizago bazkaltzen eta afaltzen da, eta gastronomia ere apur bat desberdina da, baina gauzak beti aldatzen dira leku batetik beste batera. Haatik, zur eta lur utzi ninduen beste berezitasun bat euskal sinbolog...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2019/01/17

Haziak Mintzo : Eguberri San Bixente eskolan Beskoitzen.

Haziak%20Mintzo%20:%20Eguberri%20San%20Bixente%20eskolan%20Beskoitzen.

Bakantzak baino lehen Eguberri ospatu dugu eskolan. Lehenik, bixkotxa ttipi batzuk prestatu ditugu Eguberriko merkatuarentzat. Gure gela, CP-tik CM2-rat, "cookiesak" egin ditugu; izigarri untsa zen! Beste gelak, "rose des sables eta sablés" batzuk egin dituzte. Ostegunean, Beskoitzeko ikastolarekin eta eskola publikoarekin desfile bat egin dugu herrian Olentzero ikusteko. Horrentzat, gure eskolako CM-ko ikasleek afixa konkurtso bat egin dute. Binazka eman dira eta afitxa asmatu dute. CP, CE1 eta CE2 elebidun haurrak hautatu maitatzen zuten afitxa. Afixa horiek, herriko bolanjerian eta Eguberriko merkatuan emanak izan dira. Desfilearentzat, Eguberriko kantuak eta dantzak euskaraz ikasi ditugu. Eskolatik pilota plazarat joan gira elgarrekin. Han bertan kantatu eta dantzatu dugu, eta Olentzerok goxokiak banatu ditu. Ostiral arratsaldean, Eguberri ospatu dugu eskolan burasoekin. Lehenik eskola guziak kontzertu ttipi bat egin du. Kantuak euskaraz, frantsesez eta ingelesez ziren. Gero, x...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2019/01/17

21. Korrikaren ibilbidea ezagutarazi du AEK-k!

21.%20Korrikaren%20ibilbidea%20ezagutarazi%20du%20AEK-k!

Euskararen aldeko herri-lasterketa erraldoia apirilaren 4an abiatuko da Garestik eta, hamar egunez Euskal Herri osoan ibilirik, Gasteizen bururatuko da, apirilaren 14an. Gares izan da lasterketari abiatzeko AEK-k aukeratu duen herria. Handik abiatuko da mezu sekretua eramanen duen lekukoa apirilaren 4an (17:00). Hiru egunetan, Nafarroako hegoaldean ibiliko da, eta apirilaren 6ko iluntzean (larunbata) ibilbidearen lehen hiriburura helduko da: Iruñea. Apirilaren 7an beste hiru hiriburuetatik pasatuko da Korrika (Donibane-Garazi, Maule eta Baiona) eta 8an, goizean goizik, Gipuzkoan sartu eta, Lapurdi eta Nafarroara sartuko da berriz. Apirilaren 9an, asteartea, Nafarroa eta Araba artean sigisaga ibili ondoan, lasterketa iparraldera buruz abiatuko da. Ostegunean, apirilaren 11n (12:00) etorriko da Bilbora eta, Bizkaian barna bide egin eta, kostaldetik jarraituko du bere bidea. Apirilaren 12 eta 13an, Gipuzkoan izanen da eta berriz hegoaldetik sartuko da Bizkaian, bederatzigarren eguna O...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2019/01/17

Epelondoren xokoa : 7 AHOLKU HORIZ EZ JANZTEKO (BAT)

Epelondo

Iduri du txaleko horien haserreak 2019an iraunen duela eta larunbat orotako folklorea bihurtuko dela. Biribilguneak, bideak, autobusak eta zentro komertzialen sartzeak blokatuz, sos gutxiago gastatzen lagunduko gaituzte! Harri batez bi txori… Larriena liteke, aurten, oharkabean, gorroto biszeralaren fazsinazioak tirriatu eta horiz janztea, Macron kanpora orroaz, BFMTV katean pasatzeko asmoz. Egitekoak:

1-Telebista hiltzea. Berriak jarraian eskaintzen dituzten kateen armiarma sareetan harrapatuak gara gogoaren kontra eta masa kontsumora akuilatzen gaituzten publizitatez mukuru ditugu buru-muinak. Igandetan, hala ere, ETB pizten ahal da Hitzetik Hortzera, ETB Kantxa eta Herri Txiki ikusteko. Hor, ez da, manipulatze arrisku handirik!

2-Lekuko eta sasoiko jakiak erostea, merkeago eta hobeak direlako osagarriarentzat. Ez da egia, bio deitzen duguna, supermerkatuetan saltzen diguten saltsa kimikoa baino garestiagoa dela luzera, honek sortzen dituen osasun arazoak kontu...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2019/01/17

Euskararen gibelatzea (1)

(PATXI SAEZ BELOKI soziolinguista eta Euskaltzaindiko Sustapen batzordeko kidea).

Euskarari hizkuntzakeriaren pozoitik eman izan zaizkion eztenkada mingarrienak inperialismo linguistikoaren botere egituretatik etorri izan zaizkio. Eztenkada horiek etengabeak izan dira historiaren joan-etorrian, baita gaur egun ere. 1234-1239koa da agirietan agertzen den euskararen aurkako hizkuntzakeriari buruzko testigantzarik zaharrena. Sasoi hartan Errioxako Ojacastro herrian, eta baita eskualde osoan ere, euskara zen egunerokoan herritarrek hitz-jario bizian erabiltzen zuten hizkuntza. Herritar haietako asko eta asko euskaldun elebakarrak ziren. Baina, Gaztelako merioak, erregearen izenean lurralde hartan epaile lanak egiten zituenak, epaiketetan euskaraz egiteko debekua ezarri zien. Erabakiarekin suminduta, haserrearen haserrez, alkateak eta Ojacastroko bizilagunek bat hartuta, merioari ikusarazi zioten epaiketetan euskaraz egitearena aitortuta zeukaten eskubidea zela. Alkateak Gaztelako merio nagusia zen on Morial jaunari frogatu zion lurralde hartako herritarrei Ojacastrok...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2019/01/16

Emazte sukaldaria saristatua

Emazte%20sukaldaria%20saristatua

Andrée Rosier sukaldariak eskuratu du ohorezko legioa (légion d’honneur), Les Rosier jatetxea bere senarrarekin atxikitzen du Biarritzen. Urtarrilaren lehenean eskuratu du saria, departamenduko bakarra da. Jatorriz Lekornekoa (Alaman), laborari alaba, jadanik 2007an langile hoberenaren saria eskuratu zuen. Lehen emaztea izan zen sari hori eskuratu zuena. 2008an Stéphane Rosier bere senarrarekin ideki zuten Biarritzen ostatua. 2009an Michelin gidako izarra ukan zuten. Ttipitik sukaldaritza gostukoa du, 1994an Biarritzeko sukaldaritza eskolak egin ditu eta 1998an Hôtel du Palais-en lanean hasi zen. 2000ko urtean Monaco hirirat abian da eta 3 izarretako Louis XV Alain Ducasseren jatetxean lan egiten du. 2001ean nagusi handi bilakatzen da La Chèvre d’Or (Alpes Martimes) ostatuan. 2004an berriz Euskal Herrirat heldu da Hotel Du Palais-rat.

Irakurri segida

3482. zbk

Dantzan ari direnak zozo batzuentzat hartzen dituzte musika entzuten ez dutenek

(Nietzsche)

Gure Hitza | 2019/01/17

Urte berriko xedeak

Menane Oxandabaratz

Zenbaitzuk urte bukaeran edo hasieran, egia erran bakoitzak bere metodoa, zerrenda bat osatzen dute edo buruan atxikitzen urtean zehar eginbehar batzuk edo beren izaeran aldaketa pertsonalak kanbiatzeko. Ez ditut xeheki aipatuko xede horiek zein diren, ehun aldiz entzun ditugunak baitira: erretzea gelditu edo kirola hasi... eta nik dakita zer, ororen buru ez direnak sekulan bururaino eramanak! Gero bizian beste xede edo helburu batzuk baditugu azkarragoak, ez direnak zuzenean aitzin aipatu gai horieri lotuak baina gehiago biziaren filosofia edo jendarteko ikusmolde politiko bati. Gauza hori ez da urte bateko xedea baina bizi proiektu batena, gure eguneroko izaeran eginahala zuzena izaitea sinesten dugunean edo artetan aldarrikatzen ditugun punduetan.

Badira ere urtean zehar garai batzuk kexu eta injustizia sentimendu bat sortzen dutenak. Hala nola berrikitan entzun dudalarik Carlos Ghosn, Renault-Nissan-eko zuzendari handia Japonian arrastatua izan dena, 15 milioi euro urte...

Irakurri segida


Gurekin harremanetan sar




segurtasun kodea

Herria Euskal Astekaria - Jacques Laffitte, 11 - 64100 BAIONA | tel: 05 59 25 62 85 | Legezko oharrak | Diseinua eta programazioa: iF Diseinuak - 2016