Uztaritzen auzoen biziaren berri kausi ditaike oroitzapen biltzar batzuetan edo artxiboetan. Elkarretaratze bikain bat egin da irailaren 18an Heraitzeko Larregienea jauregian, “Les anciens polyos” elkarte berriak antolaturik, bisita, erakustaldi, mintzaldi eta bazkariarekin.

Goiz partean bisita

Goizeko jarduera hasi da jauregiaren, inguruko eraikuntzen eta parkearen bisitarekin. Jauregiarena bera mugatua zen nahitara bi lehen solairuekin, goiko solairuak utziz istripu arriskuengatik. Harismendy eta Larreguy familiek eraiki zuten jauregia XVIII. mendean eta “Sécurité sociale” erakundeari eskainia izan zen munduko bigarren gerla ondotik. Orain obra handi beharretan dago. Charlotte Bonnichon oraiko UGECAM zentroko zuzendariak gidatu gaitu bildu 30 bat lagunak (lehengo eri, elbarritu, artatzaile eta langile). Urteetan zehar egin diren beste eraikuntzetan dira orain, lo eta arta gelak, jarduera eta jan gelak eta bulego batzuk. Bisita amaieran lagunarteko bazkari batek segitu du oraingo jan gela batean. Zonbait parte hartzailek aitortu dute 40 urtez goiti bazuela heien toki herretako egonaldiak artatuak izateko.

Bideo erakustaldi eta beste

Bazkal ondoan parte hartzaileak bildu dira Auzo Baitako ezkerparetan. Lehen hitza hartu du berriz andere zuzendariak oraingo zentroaren funtzionamenduaz berri emateko. Gaur egun 37 elbarritu adinean helduak bizi dira hor egun osoan arta bereziekin eta 25 bat gazte etortzen dira eguna pasatzerat, jardueretan parte hartuz, artak errezibituz, arratsetan beren familietarat sartzen direla. Eskolarik ez da gehiago. Jean Michel Royère elkartearen lehendakari berriak hitza hartu du ondotik. Bideo batekin erakutsi du hasieran nola abiatu zen arta etxe hori poliomielitis eritasunarekin ziren lehen haurrak errezibituz. Lehendakariak aitortu du bera dela 1952ko irailaren 15ean etxe horretara sartu zen lehen eria 6 urtetan, Colette Cruss andere artatzaileak errezibiturik. Baina kopurua laster emendatu bide zen. Anne Barrière anderea, eritasun horrekin joa izana zena, joan zen Estatu Batuetara hango arta moldeen ikastera, han aitzinatuago zirela omen. Gibelerat etortzean errezibitu zuen Larregienea jauregi hori arta leku bilaka zedin. Haur eriak nonahitik etortzen ziren Frantzia, Ipar Afrika, Martinika, Guyana eta ere Indotxinatik. Hamalau urte bete arte egoten ziren hor, gero beste herri batera joan behar zirela. Orduan inguru horretan etxe bakarra zen gaitz hori artatzen zuena. Geroztik, garbitasun eta txertoen bidez eritasun hori desagertua da hemen. Gaur egun, Heraitzeko zentroan elbarrituak badira sortzez edo bilakatuak, istripuz edo bertze arrazoiengatik. Galdera asko eginak izan dira mintzaldi horretan. Elkarrizketa aberatsa. Arratsaldeari amaiera emateko hogei bat ohorezko diploma banatu ditu elkarteburuak, hor lan egin duten langile, artatzaile edo kudeatzaileeri esker onez (horietan zuen berriketaria), batzuentzat hil ondoko bezala. Omenaldi bikaina ukan du bereziki Georges Hiriart Urrutyk, Yoyo izenordez ezagutua zenak. Heraiztar pilotari txapeldun fama zuenak jakin izan du eri horien moldatzen, asko tokitara ateratuz, kirolari, ikusgarri edo toki bisitatzeko.

Larregienearen geroa

Dena den Larregienea jauregiaren geroa ez da batere segurtatua. Lur eremu ederra badu ontasun horrek, denen jabe dela UGECAM erakundea. Honek hemendik bi urtetara eraikuntza berriak eginen ditu lur horietan, elbarrituentzat egokiagoak behar litzatekeenak. Helburu horren diruztatzeko zer eginen duen ez da batere argi. Jauregia bera saldu promotore bati, desegin edo bertzelakatu? Heraiztarrek ez dute nahi. Jean Michel Royère lehendakariak proposatu du (eta zergatik ez?) hortarik belaunaldien arteko egoitza baten egitea. Azpimarratu du Heraitzeren bizia hiru puntutan dagoela: Jauregia, Santa Katalina kapera eta frontoia. Bat bera desagertzera heldu balitz auzo horren arima alde bat galdua litzateke. Herriko Etxea beti harremanetan da erakundearekin, ongi ikus bailezake Heraitzeko eskola bertara pasatzea obra batzuk eginez gero. Ororen buru, erantzun baino galde gehiago. Geroak erranen.