Gure Hitza | 2019ko Otsailaren 14a

Pertsona batzuen joaiteak oroitzapenak ekartzen

Menane Oxandabaratz

Joan den astean jakin da Peio Erramouspe Baigorriar semea hil zela. Hori entzutean etorri zaizkit oroitzapen batzuk. Irulegiko Irratia sortu zelarik 1981eko urte hondarrean, Peiok Irulegin zuen Menta etxean, parte bat prestatu zuen zuzenean irratia hedatzeko. Gogoan dut behar zela bere etxean sartu eta gainean irratiak bazuela gela ttipi bat nun estudio bat muntatua izan zen. Oroitzen naiz ere Pirinioetako zakur zuri handi horietarik bat bazuela eta beldurtzen nintzela zakurrak ausikitzea! Beti hitz goxo bat bazuen guri ongi etorria egiteko eta artetan kafeño bat ere eskaintzen zaukula. Gero Irulegiko Irratiak leku gehiago hartu zuen eta estudio handiagoak plantatu nahian bere arditegiko xoko bat eman zaukun han plantatzeko.

Orduetan hurbildu ginen batzuk ez ginakien ere zer zen xuxen irrati bat, nola ibiltzen zen, zer berri mota zabaldu behar zen eta noraino entzuna zen... Beharrik beste batzuk esperientzia eta gogoeta hobeak eginak zituzten afera ongi ibil zadin. Mitterand Frantziako presidente pasatu zelarik ziren irrati libroak abiatu, orduan hola deitzen ziren. Pilota punpean hartu zuten Iparraldeko pertsona batzuk, jakinez euskara hutsean ari zen ahozko hedabiderik ez zela.

Radio Côte Basque baldin bazen ere 1961ean sortua, emankizun batzuk euskaraz hasi ziren hedatzen 1966-1967an, Maite Barnetche izan zelarik protagonista. Baina, ez zen egun osoan irrati bat emankizunak zabaltzen zituenak euskara hutsean. Horrez gain hemengo hurbileko berrien emaiteko parada ere izan zen, herritarren onerako, artetan sozial funtzioa betez. Denbora berdintsuan ere abiatu ziren Gure Irratia eta Xiberoko Botza, gaur-egun Euskal Irratien izenean berriak zabaltzen dituena. Gogoan dut irratian hamarnaka laguntzaile hasi zirela irratiko lanetan, bakoitzak bere gostuko arloa animatzen zuela eta bereziki bakoitzak bere harri ttipia eman nahi zuela euskarazko hedabideak martxan ibiltzeko. Pario handia baitzen, diru eta langile guttirekin egun osoan irrati baten ibilaraztea. Peiok Irulegiko Irratiari etxe parte baten prestatzeak lagundu zuen Irulegiko Irratiak egoitzarik ezin baitzuen alokatu.

Orain ere garrantzitsua da euskarazko hedabideak ukaitea, izan idatzizkoak Herria astekaria bezala, irratiak edo ikus-entzunezkoak. Garatuz joan dira, leku bat hartu dutelarik prentsa arloan, egitura publikoek edo elkarte desberdinek ere partez kondutan hartzen dituztela. Euskarazko hedabideek lotura badute heien artean, orain ere hilabetean behin elgarrekin gai bat jorratuz eta bakoitzak arlo bat tratatuz.

Eskerrak Peio, Irulegiko Irratiari ateak ideki baizinituen, zu bezalako pertsona batzuri esker dira ere gauza batzuk errexago abiatu. Ez addiorik!

Email Buffer Facebook Google Twitter Pinterest LinkedIn Digg StumbleUpon Tumblr

Han eta Hemen | 2019/02/14

Lehen erakasle elebidunak formatuak

Zornotzako, EEP-ko, Akitania Berriko arduradunak, aurtengo ikasleekin
Zornotzako_%20EEP-ko_%20Akitania%20Berriko%20arduradunak_%20aurtengo%20ikasleekin

Irakasle elebidun bilakatzeko formazio bat plantan jarria da. Akitania Berriaren mugaz gaineko konpetentziaren pean den ekimena da. Euskararen Erakunde Publikoa (EEP), Hegoaldeko Euskal Herriko Unibertsitatea, Nafarroako unibertsitate publikoa bai eta Pabeko eta Bordeleko unibertsitateak partaide direla. Euroeskualdeko hizkuntzak indartzeko proiektu bat da, segurtatuz gazte batzuri lanpostu baten eskuratzea. Lehen mailako euskarazko erakasleak eskasean izanez, unibertsitatetan diren gazteeri proposatua zaie Zornotzako barnetegian (Bizkaia) euskara ikastea. Aurten, lehen aldikoz multxo bat formazio horren segitzen ari da, prentsaurrekoan Laury Amestoy eta Florian Herard- ek hitza hartu dute, biziki pozik agertu dira euskararen ikasten ari direlakoz. Murgiltze sisteman izanez, gau eta egun elgarrekin euskaraz bizi direla, horri esker lasterrago ikasten ari direla zioten. Nahi dute erakasle izan eta jakinez postu galdeak izanen direla, hortako dute bide hori hautatu. Ingurumen desberdi...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2019/02/14

Obralekuetako hondakinak birziklatzen

Obralekuetako%20hondakinak%20birziklatzen

Jandanik Herria astekarian aipatu ginuen Bil ta Garbi sindikatuak proiektu bat bazuela bastimenduetako hondakinen birziklatzeko. Otsailaren 5 eta 6an, Bil ta Garbi, "Association Aquitaine des Achats Publics Responsable" eta Nobatek institutuak presentatu dute tresna berri bat obralekuetako hondakinen birziklatzeko. Bi egunez, 180 bat ofiziale, kolektibitatetako teknikalari, hautetsi, promotore, arkitekto... bildu dira. Merkatu publikoen (kolektibitate, egitura publiko) edo pribatuen (promotore, alokatzaile sozialak) deiak direlarik, txosten bat osatua dute nun 230 pundu agertzen diren ingurumenaren zaintzeko eta trantsizio ekologiaz aholku eta xehetasunak sailkatuak direlarik. Ekimen berri hori merkatu publiko eta eraikuntza iraunkorrean ari diren lekuko aktoreeri aurkeztua izan da lehenik. Horietan dira Euskal Elkargoa eta Pirinio Atlantikoetako Eraikuntzarako (BTP) federazioa. Ofizialeen oharren arabera, tresna moldatua izaiten ahalko da birziklatze eta balioztatze sareekin eskuz-...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2019/02/14

BURTXORATUA

Agnes Esponde

Zonbait berri entzun eta egun hauetan

Burtxoratua naiz goiz huntan

Japonian kartzelan sartu dutela gizon bat

Mundu guzian ezagutzen zutela jaun berezi hura

Zergatik arrastatua nagusi hunkiezina

Bere 15 milioi urteko soldataz bertze

Enpresako sosa baliatuz bere eguneroko bizian

Etxe, beribil, untzi bere zerbitzuko mundu guzian

Langileak aldiz doidoia SMICA hilabetean

Zonbait sakrifizio eginez lanaren salbatzeko

Beti urduri egun batez galtzeko

Denek begiak hesten orain artino

Barneko horiek beren bidea segitzen

Gure presidentea azkenean mugitzen

Herria bi partetan dela ohartzen

Zonbaitek soberakina, bestek eskasia

Ez dugu molde hortan segitzen ahal

Urtero 80 miliar fiskal itzurpen

Norbaitek herriko gastuak pagatu behar

Ez dirudunek bainan gu bezalako soilek

Iraultza izan dela 1789an Frantzian

Ez dakit norat ari giren ga...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2019/02/14

Kanboko PLUren kontrako mobilizioak segitzen

Joan den astean astekari huntan berean aipatzen ginuen Euskal Elkargoaren bilkura orokorrean bozkatu zutela Kanbon lur saltze baten alde. Erabaki horren ondotik Lurzaindiak, ELB sindikatuak eta Kanboko oposizioko Nahi Dugun Herriak gomitatu dute prentsa salatzeko erabaki hori. Dominique Amestoy Lurzaindiako presidenteak bozkatzeko molde hori “jukutria” bat baizik ez dela erraiten zuen. Euskal Elkargoko hautetsi arduradunek bi diskurtso eramaiten dituztela laborantzari buruz. Laborantzako lurrak zinez defendatu nahi dituztela eta memento berean laborantzarako lur onen desagertzea baieztatzen dutela bozkatuz Kanboko PLU berriaren alde. Argitxu Hiriart-Urruty, Kanboko hautetsiak gehitzen zuen Deveze eta Etchegaray hautetsiek eman azalpenak hiriko laborantzako lur eremueri buruz gezurrak direla eta eman zenbakiak ez direla zuzenak. Kanboko oposizioko hautetsiak zion, jadanik kondatzen dituzten laborantzarako eremuak ez direla lur guziak A kategorian (Zone Agricole), badirela N kateg...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2019/02/14

Euskara Geroan-en arrangurak baxo azterketarako

Eskola publiko eta pribatuko erakasle eta burasoak prentsaurreko agerraldian
Eskola%20publiko%20eta%20pribatuko%20erakasle%20eta%20burasoak%20prentsaurreko%20agerraldian

Euskara Geroan bigarren mailako ikastetxe publiko eta pribatuetan euskara eta euskaraz erakasten duten erakasleen elkartea da. Lizeoko erakasleak bildu dira beren kezka adierazteko, lizeo eta baxoaren erreforma dela eta. Euskara hautuzkoan (LVC) hautatzeko aukera koefizientea 2tik 0,6rat pasatuko da eta ikasleek opzio bezala hartzen badute, ezin dute beste gai bat hartu. Memento berean latina hautatzen duen ikasle batek, beste opzio bat presenta lezake. Hor ziren erakasleek galdera pausaten zuten: “nola aurkeztuko du ikasle batek euskara opzio bezala astean 3 oren kurtsora etorriz, azterketan 0,6ko koefizienta ukanez?”. Erakaskuntza elebidunarentzat, lizeotako zuzendarienganik duten informazioak ez direla mementoan argi, geroari begira arrangurak sortzen dituela, adierazi dute burasoek. Lizeoen eta baxoaren erreforma ez bada aldatzen, beldur dira euskara lizeotik kanpo geldi dadin. Horrez gain euskarak ez baldin badu baliorik azterketarako zoin ikaslek euskara hautatuko dute? ga...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2019/02/14

epelondoren xokoa : BAIONA ON BAIONA

Epelondo

Trambusaren errailak irekitzeko lanetan dago Baiona. Horretaz denak ohartuak gara eta batzuetan, bolantean garenean, auto gidariek baizik pairatzen ez duten halako road rage batek sutzen gaitu, egiazko arrabiak. Hausnar tzarrean gabiltza: ez naiz sekula autobusez ibiltzen, ez dut maite bertan jasaten den promiskuitate soziala, lan horiek ez dira enetzat, bego autoa lehen, ene libertatea, eta Jainkoak leundu ditzala hegiak, edo Jupiter-Macronek… hautua bada! Baina ez da hau nire gaurko gaia. Oinez ibiltzean, lanen aitzinamendua segitzen ahal dugu, azantz eta errauts artean. Réduit-ko Echauguette haren parean, hesiz inguraturiko bide ohi urratuak ageri dira, zinezko sarraskiak, makadam estalkiek mendeetan gorde dituzten tripakiak argira ekarriz. Halako batean, euria ari eta presatua nintzen arren, hor zegoen departamenduko arkeologo bati, harrizko horma apal puska horiek zer ziren galdatu nion, deblauki. Irri bat ezpainetan eman zidan arrapostuak historiako garai modernoaren hasmen...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2019/02/14

Seaskak 50 urte !

Marikita Tambourin

Donibane Lohizuneko ikastola 1970etik 1975 arte, Donibane Lohizuneko Ama ikastola Dukontenia etxeko lehen estaiako gela batean zen. 2 eta 6 urte arteko haurrak eskaileretan gora eta behera ibili behar ziren lau aldiz egunean. Begiratzen baldin baduzue 2019ko Seaskako egutegian dagoen argazkia, martxoko orrian “Donibane Lohizune, 1971”, ikusiko duzue lurrean jarririk gaudela ni eta ikasleak. Lokalak, altzariak, material pedagogikoa eta dirua ziren orduko arazo handienak. Nire haur denborako jostailuek beren bizia ikastolan amaitu zuten. Ikasteko fitxa guziak eskuz egiten nituen, haur bakoitzarentzat duplikatuz arrain kolarekin. Batzuetan ez zen dirurik gure sarien ordaintzeko. Sosa biltzeko burasoek kantaldiak muntatzen zituzten, baita ikastolaren laguntzaileak bilatzen. Burasoak beren artean biziki atxikiak ziren eta niri ere bai. Egiazki sustengatzen ninduten: aldizka gomitatzen ninduten beren etxeetara bazkaltzera, bakarrik jateko ordez ikastolan. Arratsetan bilkura pedagogiko...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2019/02/14

Olentzero Kanbon

Olentzero%20Kanbon

Urte guziz bezala, joan den abenduaren 21ean, sail elebiduneko Andra Mari eskolako ikasle guziak, Kanboko karriketan ibili gira. Karia hortarat Olentzerorentzat kantatu dugu. Haur anitz bildu gira. Ikastolako haurrak eta eskola publikoko ikasleak ere hor ziren. Gure geletan, hilabete osoan, kantu zonbeit ikasi ditugu: Olentzeroren oparia, Kas kas kas atean, Hator hator, Alaken, Ole ole Olentzero. Aitzineko astean, parte hartzaile guziekin, errepika handi batendako elgarretaratu gira. Egunean berean, jauntzi ederrak soinean ezarri eta, hiru eskolak elgarrekin, karriketan gaindi ibili gira. Zoin pollita zen hainbeste mutiko boneta beltzarekin eta beste hainbeste neska mottoarekin ikustea! Kanpoan ziren hainbat jende, irriño batekin ahoan, gelditu dira gure ikusteko eta entzuteko! Zer plazerra! Lehen saioa merkatuaren ondoan eskaini dugu eta bigarrena mediatekaren atarian. Gure laguntzeko, hor ginuen Olivier bere gitarrarekin. Milesker handi bat zuri! Zoin goxo zen goiz hura! Kanboko ...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2019/02/14

Itsas Bazterretik : Berziklapena aipagai 5.eko ikasleei!

Piarres Larzabal ikastetxea

Itsas%20Bazterretik%20:%20Berziklapena%20%20aipagai%205.eko%20ikasleei!

Bosgarren mailako ikasleen artean, Joseba Manterola ibili da Bil ta Garbiren izenean, berziklapenaren inguruko informazioa hedatzen. Klase bakoitzetik hiru aldiz pasatu da, ondoko gaiak lantzeko:

- Lehenik, aurkezpen orokor bat gaur egun diren berziklapenaren protokoloen inguruan - Bigarren txanpa batean, elikagaien xahutzeari buruzko hartu emana

- Azkenik, hondakin elektronikoei buruzko azalpenak. Tartean, ikasleei etxera eremateko galdezketa bat banatu du eta berriz eskuratu ondoren, gure ikasleen berziklatze ohiturei buruzko bilduma ere egiteko parada izan dute. Milesker anitz Joseba!

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2019/02/14

Haziak loratzen : Irakurketaren Bidean, Elgarrekin Hobe

Donibaneko C1 mailako TOKIAN TOKIKOAK

Haziak%20loratzen%20:%20Irakurketaren%20Bidean_%20Elgarrekin%20Hobe

Mendi gora baten oinean izan bagina bezala, ez ginen segur bukaerara iristea bainan taldearen kohesioari esker, tontorrera ailegatu ginen. Gure ‘’8000m’’koa? … Guk lehen aldikotz, osorik irakurri dugun euskarazko liburua: "Deserria haurtzaro". Bere lehen eleberrian, Maddi Zubeldiak biografia eta fikzioa nahasten ditu. Euskaraldiaren garaian izanik "Aho bizi" eta "Belarri prest" izateaz gain, "Begi ideki" baita ere "Esku trebe" hiztegia begiratzeko, parerik ez genuen. Aitzinatu ahala, urratsez urrats, gure ibilaldia arin eta atseginagoa bilakatu zen, idazlearen kontaketa eta estiloari esker. Hurrengo maila: azken lerroaren ondotik, beste gela baten ikasleei istorioa kondatzea izan zen, gure "aho bizi" apustua. Maddirekiko topaketa gure abenturaren gailurra izan zen. Zinez momentu goxo bat eta haren zintzotasun eta jendetasuna izan dira gure sariak. "Moko fin" eta "Zintzur idor" garelako ezin genuen pintxo poteorik gabe egon gure balentria ospatzeko. Gu "Oin arin" gara beste...

Irakurri segida

3486. zbk

Bizitzen ikasi orduko bizia han harat joana duzu

Louis Aragon

Gure Hitza | 2019/02/14

Pertsona batzuen joaiteak oroitzapenak ekartzen

Menane Oxandabaratz

Joan den astean jakin da Peio Erramouspe Baigorriar semea hil zela. Hori entzutean etorri zaizkit oroitzapen batzuk. Irulegiko Irratia sortu zelarik 1981eko urte hondarrean, Peiok Irulegin zuen Menta etxean, parte bat prestatu zuen zuzenean irratia hedatzeko. Gogoan dut behar zela bere etxean sartu eta gainean irratiak bazuela gela ttipi bat nun estudio bat muntatua izan zen. Oroitzen naiz ere Pirinioetako zakur zuri handi horietarik bat bazuela eta beldurtzen nintzela zakurrak ausikitzea! Beti hitz goxo bat bazuen guri ongi etorria egiteko eta artetan kafeño bat ere eskaintzen zaukula. Gero Irulegiko Irratiak leku gehiago hartu zuen eta estudio handiagoak plantatu nahian bere arditegiko xoko bat eman zaukun han plantatzeko.

Orduetan hurbildu ginen batzuk ez ginakien ere zer zen xuxen irrati bat, nola ibiltzen zen, zer berri mota zabaldu behar zen eta noraino entzuna zen... Beharrik beste batzuk esperientzia eta gogoeta hobeak eginak zituzten afera ongi ibil zadin. Mittera...

Irakurri segida


Gurekin harremanetan sar




segurtasun kodea

Herria Euskal Astekaria - Jacques Laffitte, 11 - 64100 BAIONA | tel: 05 59 25 62 85 | Legezko oharrak | Diseinua eta programazioa: iF Diseinuak - 2016