Azalekoa | 2021eko Ekainaren 17a

Ipar Euskal Herriko Osasungoa Euskalduntzeko Elkartea (OEE)

M.O.

Ipar%20Euskal%20Herriko%20Osasungoa%20Euskalduntzeko%20Elkartea%20(OEE)

Berrikitan jakin dugu, ekain hondarrean osasun sailean ari diren profesionalak gomitatuak direla, ekainaren 26an, Makeako Mindegia gelarat. Gehiago jakin nahian, bildu gira Xan Berterretche, Baigorrin mediku denarekin.

Ekimenaren abiapuntua

Xan Berterretchek erraiten zaukun Maia Lacroix-rekin, elkarrekin Bordelen medikuntzaeskola egin zutela. Duela zenbait urte, biekArantzazun iragan zen “Osasungoa EuskalduntzekoErakundearen” jardunaldi bateanparte hartu zuten. Ohartu ziren, Hegoaldeanplantan jarri zen iniziatiba hori, Ipar EuskalHerrian ere abiatzea beharrezkoa zela.Bakoitzak beren ikasketak ez arras bururatuak,ez zuten denborarik hartu ideia horrensakontzeko.

Orain biak beren lanbideanplantatuak direla, pentsatu dute ordua zela,Ipar Euskal Herriko osasun sailean ari direnprofesionalekin zerbaiten muntatzea. Lehenpausu batean, sail hortan ari diren pertsonekinbiltzea aurreikusia dute, ikustekodenek elkarrekin osasun alorrean euskararizer leku emaiten ahal den. Ez bada norabiderikfinkatua, bakarrik administratibokielkartea sortu dute.

Euskaraz artatzeko ahalak eman

Paziente batekin euskararen erabiltzearengarrantzia zein den galdegiten diogularik,Baigorriko medikuak dudarik ez du, terapiabatean artatzeko molde bat dela. Horiaipatzerakoan bi publiko desberdin zituengogoan, adinetako pertsonak eta haur gazteak(3/4 urte arte). Bestalde, mediku batenikustera abian den edozein pazientek,dituen arazoaz mintzatzeko, bere intimitateansartzen da, sentitzen dituen gauzakerrazago erraiten ahal ditu ama-hizkuntzan.Horrez gain, Xan Berterretcherentzat euskararenerabiltzea normala izan behar da,edozein alorretan bezala, osagarri munduanere. Adibide konkretua eman dauku,Galesen eta Quebec-en egin ikerketa batekfrogatzen du artatu behar den pertsonakbere hizkuntzan mintzatzean osasun arretahobetzen zaiola.Ekimen hori abiatu dutenak, beren kontu aridiren medikuak izanez, gisa berean ospitaleedo(ta) zahar-etxe bezalako egituretan, lanbat eraman beharko dela zioen.

JakinezBaionako Ospitalean euskara talde bat osatuadela, administrazioak dituela oztopoakezartzen azpimarratzen zuen. CPAM edoARS bezalako erakundeek bost axola dutelahizkuntzen erabilpenean eri bat hobeki sentitzenahal izaiteko. Legedia baten beharraaurreikusten du, aitzin sentsibilizazio lan bateraman behar litzatekeela, erakusteko osasunsailean, bakoitza ongi senti dadin, berehizkuntzan artatua izan behar dela.

“Osasungoa EuskalduntzekoElkartearen” xedea

Ipar Euskal Herrian abiatuko den elkartea,Hego Euskal Herrian jadanik urteak plantanjarria den egitura oinarritzat hartuko du. Aloranitz baldin badira lantzeko, Xan Berterretchekerraiten zaukun lehen pausu bateanmaterial baten osatzeko xedea dutela, informaziorako:fitxategia, afixa... hots euskarrieuskaldunak sortu. Gaur egun erabiliak direnmaterial guziak frantsesez izanez, OEEelkarteak horien euskaratzeko helburua du.Baina horrez gain, ekainaren 26ko elkarretaratzeakosasun munduko euskaradunprofesionalen saretzeko nahikaria du.Bakoitzak duen bizipenarekin, euskararenerabilpena nola sustatu gogoetatzeko lehenhitzordua litzateke.

Lehen biltzar nagusia

Ekainaren 26an (10:00), Makeako Mindegiagelan iraganen da lehen biltzar nagusia,osasun munduko edozein jenderi idekia.Osasun alorra xuxen zer den galdegitendelarik, oso zabala dela erantzuten du.Noski mediku, erizain, erizain-laguntzaileakgogora heldu dira, baina ez bakarrik, jendartelangileak (assistante sociale) edo(ta)etxeetan ibiltzen diren laguntzaileek ereelkartean leku bat ukan lezakete. Bestaldemediku orokor gehiago euskaradunak baldinbadira, medikuntza espezialista euskaradunakeskas direla zioen. Osasun arlokolangile guziak gomitatuak dira. Norbait interesatuabaldin bada, baina egun hortan ezinparte hartu edo xehetasun baten beharretan,oeeiparralde@ni.eus harremanetan jarlitzateke.


Email Buffer Facebook Google Twitter Pinterest LinkedIn Digg StumbleUpon Tumblr

Azalekoa | 2021/06/08

Lehengoa ezagutu, gaurkoa ulertu, gerokoa argitu

MO

Lehengoa%20ezagutu_%20gaurkoa%20ulertu_%20gerokoa%20argitu

Herriko Etxeak eta Hazparneko Historia Batzordeak elkarrekin aurkeztu dute Hazparneko zapatagintzaren bizi industrialaren historiari buruz eramana den lanketa. Batzordeko kidetarik bat Txomin Heguy izanez, harekin solastatu gira xuxen jakiteko eramana den lan hori zertan den.

Irakurri segida

Gure Hitza | 2021/06/17

Ahulena beti zapaldua!

Azken denbora hauetan berri batzuk entzuterakoangogoetak emaiten ditu, etorkinengaia dela, emazteak erailak, pertsona batzuklarruaren koloreagatik laidoztatuak... betiahulenak ditu gauza dorpeak jasan behar!

Sare sozialetan anitz zabaldua izan den irudiagogoan daukat, nun espainol suhiltzailebat ikusten den Maroko eta Espainiako itsasartean haurño ttipi bat besoetan. Hori begiratzeangalderak pausatzen dira: aita-amakitsasoan galdu dira? Lortu dute itsasbazterrerahurbiltzea? Uste dute beren haurñoaitsasoan itoa dela? Argazki batzuk, hitzakbaino azkarragoak dira erakusteko munduhuntan jendarte batek pairatzen duena.Beren lurraldetarik joaitera behartuak, sortzenahal zaien bihotzeko min, sufrikario etaezezagunaren beldurrarekin. Hemen bereanazken egun hauetan Bidasoa zeharkatunahian, etorkin gazte batek bizia galdu du.Gaztetasunak ekartzen ahal duen kemena,indarra eta ilusioaz beterik, zenbat herrialdezeharkatu behar ukan ditu, ...

Irakurri segida

Gure Hitza | 2021/06/10

Jeiki jeiki, etxekoak

Janbattitt Dirassar

Nork ez du ezagutzen lehengo gure arrantzaleenkantu herrikoi hori? "Jeiki jeiki, etxekoak,argia da zabala...". Orain ere, egun guzizgainerat, dei bera ez dea entzunarazi behar?Hor girela eta erne gaudela! Gure nortasunarenarrangura handi batekin, gure ondare aberatsarenbegirale kartsu. Traba guzien gainetikere berdin. Eta ez dugu traba eskasik preseski!Gutien ustean hor ditugu oztopo saminak!Nork erranen zuen udaberri nahasi huntan,hoinbeste buruhauste badelarik bestalde etahoinbeste gisetarat, holako erasoa jasan beharginuela erakaskuntzaren alorretan, euskararenaldeko aitzinamenduak zangopilatuz! Erabakihiguingarri hori hartu duten lege-zain delakoekez dezatela uste ukan etsitzeko heinean girela,gure aldarrikapenak aitzina helaraziko ditugubehar den tokirat.

Atseginekin ikusten dugu hautetsi frango,Florence Lasserre eta Vincent Bru deputatuakbezala, ederki mugitu direla mintzairaguttituak deitzen diren horien alde.Gogoetagarr...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2021/06/17

Maurice Abeberry gogoan

“Maurice Abeberry omenduz” elkarteko kideak
a€œMaurice%20Abeberry%20omenduza€%20elkarteko%20kideak

Euskal Kultur Erakundeak(EKE) prentsa gomitatuazuen “abeberry.mintzoak.eus” baliabide numerikoaaurkezteko.Heltzean jendea bazegoen,gehienak pilota munduanezagunak, bai eta Abeberryfamilia, denak etorriak Mauricepilotazale, kulturazale etaabokatu militante abertzaleagogoan. Gehienak, “MauriceAbeberry omenduz” elkartekokideak ziren.Pantxoa Etchegoin EKEkozuzendari ohiak du ekimenaabiatu. Erakundeko gidaritzazuelarik, “Maurice Abeberryomenduz” elkartea EKEra buruzetorri zen, zerbait egin nahian.Hortarik abiatuz, pentsatu zuten,Maurice Abeberry ezagutu zutenpertsonekin, elkarrizketa batzukegin behar zirela, “abeberry.mintzoak.eus” gunean ikusgaidirenak. Horietan entzungaidira Dominique Boutineau,Jean-Baptiste Dunat eta AlainLartigue pilota alorrean ezagutudutena, Maite Maniort-Hennebutabokatua eta lagun hurbila zena,Kepa Akixo “Zigor” eskultorea,Jakes anaia eta Xavier Abeberrysemea.Hauekin batean, Txomin Heguy,Euskal Kultur ...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2021/06/17

Denbora badoa! Orain presoak!

Bake Bideko ordezkariak

Denbora%20badoa!%20Orain%20presoak!

Joan den astean Bake Bideakprentsaurreko baten bidez, uztailaren10ean antolatzen duenekimen baten berri eman du.Anaiz Funosas eta Jean-DanielElichiryk dute hitza hartu.Bi boz eramaileek oroitarazidute: “Denbora badoa, 31 urtepasa dira Jakes Esnal, Unai etaJon Parot, 1990eko apirileanarrastatu zituztenetik. Ahantzigabe Xistor Haramboureketxean betetzen duen kartzelaldia,zaintza elektronikopean,2020ko azaroaren 24tik geroztik.”Zigor betetze horiek salatunahi ukan dituzte, iraganarenirakurketak sor ditzakeen ezberdintasunetikharatago, militantehauen askatasuna dela ezinbestekoetapa azpimarratuz.

Gatazkaren konpontzeaz arduratzenden mugimenduak,2011ko urriaren 17an Donostianabiatu zen bake prozesuaren bidetik,gainditu beharreko etapaikusten du. Gaurko testuingurupolitikoaren egoerak kezka sortzenzaio. “Urteak dira, zinezkolerratze baten lekuko girela terrorismoarenkontrako ildoan.Lerratze horrek, Euskal Herriarenerrealitate p...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2021/06/17

Baigura Mundarrain

Christian Devez, Jean-Pierre Harriet, Isabelle Pargade eta Laurence Samanos (Forces64).
Christian%20Devez_%20Jean-Pierre%20Harriet_%20Isabelle%20Pargade%20eta%20Laurence%20Samanos%20(Forces64).

2015eko hauteskundeetan 5 hautagai izan ziren, bigarren itzulian gelditu ziren hautagaiak biak eskuin zentroaren izenean aurkezten ziren. Vincent Bru orduetan Kanboko auzapez zena eta Isabelle Pargade (oraingo auzapeza) hazpandarra garaile atera ziren %57,31 eginez, parean zituztela Frantxa Etcheverry-Cachau eta Beñat Inchauspe Hazparneko auzapez eta kontseilari nagusia zena (%42,69). Vincent Bruk deputatu kargua hartu zuelarik, behartua izan zen Luhusoko auzapez den Jean-Pierre Harriet ordezkoa

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2021/06/17

Baigura Mundarrain

Magali Lartigue eta Txomin Hiriart-Urruty, ordezkoak eta sustengu komitekoak gibelean (EHBai).
Magali%20Lartigue%20eta%20Txomin%20Hiriart-Urruty_%20ordezkoak%20eta%20sustengu%20komitekoak%20gibelean%20(EHBai).

2015eko hauteskundeetan 5 hautagai izan ziren, bigarren itzulian gelditu ziren hautagaiak biak eskuin zentroaren izenean aurkezten ziren. Vincent Bru orduetan Kanboko auzapez zena eta Isabelle Pargade (oraingo auzapeza) hazpandarra garaile atera ziren %57,31 eginez, parean zituztela Frantxa Etcheverry-Cachau eta Beñat Inchauspe Hazparneko auzapez eta kontseilari nagusia zena (%42,69). Vincent Bruk deputatu kargua hartu zuelarik, behartua izan zen Luhusoko auzapez den Jean-Pierre Harriet ordezkoa

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2021/06/17

Itsas Bazterretik: Juul hauteskundeak

Itsas%20Bazterretik:%20Juul%20hauteskundeak

Juul hauteskundeakospatu dituztekolegioan.Kultur ekimenakbaitezpadakoakiduritzen baitzaizkigu,pandemaigarai honetan erebai! Nafarroakoikastolek bultzatutakoproiektua da,helburu sinplea du: irakurlezaletasuna.Hauek dira EuskalHerriko ikastoletan bozkatuenatera diren ipuinak edoliburuak, hala nola, bozkatuenizan diren ilustratzaileak.

6. mailan:1- "Go!azen 3: Maddirenamona influencerra" - JasoneOsoro- Alai2- "Greg 12: Ihesaldia" - JeffKiney - Alberdania3- "Burnizko potoa" - LurGallastegi- Elkar

5. mailan:1- "Beti iparralderantz" - JonArretxe - Erein2- "Miñan" - Amets Arzallus -Susa3- Eskularru beltzak" - JasoneOsoro - ElkarIlustratzaileak:1- Emmanuel Montiel2- Enrique Lorenzo3- Alai ZubimendiInformazio gehiago:www.juulkanpaina.eusOrain herriko liburutegiak irekibaitira, parada ezin hobea dahan diren apaletan miatzea altxorrarenbat!

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2021/06/17

Haziak MIntzo: Antzerki tailerrak euskaraz

Jondoni Bixintxo eskola

Haziak%20MIntzo:%20Antzerki%20tailerrak%20euskaraz

Duela urte batzuetatik JondoniBixintxo ikastetxeko 6. etaCM2ko ikasle elebidunek antzerkitailer batean parte hartudezakete, non, Maider Galarzaaktoresarekin, antzerkiko teknikabatzuk ikas ditzaketen.Aurten, krisi sanitarioa dela eta,bakarrik 6.eko ikasleek partehartu ahal izan dute. Tailer hauastelehenetan egin dugu, bazkaltzekoorduan, urritik negukooporrak arte.


Irakurri segida

Han eta Hemen | 2021/06/17

Ipar Euskal Herriko haurrak antzerki idazle

Ipar%20Euskal%20Herriko%20haurrak%20antzerki%20idazle

Bigarren urtearentzat, antzerkibat idazteko proiektuak, EuskalElkargoaren sustenguarekin,eramanak izandira. “Gazteendakoantzerki idazkien”ekimenaren baitansartzenda, lehenmailako eta seigarrenmailako sei klase bilduzituen: Azkainekoikastetxe publikoarenCM2 ikasleak, HendaiakoRobert Boulaertikastetxeko CM2klasea, Jatsuko ikastetxekoCM1-CM2,Donibane LohizunekoChantaco 6eD etaAmikuzeko 6eB kolegioetakoklaseak.2020ko urria etaazaroa bitartean,Stéphane Jaubertieantzerkigileak klasehauek bisitatu zituen,idazketa tailerrakzuzentzeko. Ikasletalde bakoitzak, aitzinekoklaseak eginlanaren jarraitzekoaukera ukan zuen.Istorioa bururatu eta, StéphaneJaubertiek egun erdiz ikastetxe bakoitzera itzulia egin zuen lanabururatzeko.

Ekainaren 7an, ikasleek elkarrekinidatzia zuten “Il neige dessecrets” antzerkiaren ikustekoparada ukan dute, BaionakoJean Grenet entzutegian.Maurice Ravel Kontserbatoriokotalde batek du antzerkiaeman,...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2021/06/10

Lankidetza hitzarmenaren izenpetzea

Pirinio Atlantikoetako departamenduaketa Nafarroako Gobernuak,“2021-2024 lankidetza”hitzarmena izenpetu berridute. Jean-Jacques LasserrePirinio Atlantikoetako departamendukokontseiluko eta MariaChivite Nafarroako gobernukopresidenteak Esnazun bildudira hitzarmenaren adosteko.

Partzuergoa 3 ardatzen inguruanoinarrituaLehenak mugikortasunareneta lurralde antolamenduarengaia aipamen du. Europakoproiektuek finantzatutako (9,6M€) mugaz gaindiko txirrindularitzasarearen garatzea,Gipuzkoakoarekin partaidetzan.Obratzen ari den azken proiektua,Arbotitik Ezterenzubi artebizikletazko ibilbidearen osatzeada, Nafarroa aldean segitukodena.

Bestalde lankidetza horrenbidez, mugaz gaindiko 12 oinezkoibilbide berri sustatukoditu, “Grandes RandonnéesTransfrontaliers”-tan (GR10,GR11 eta GR12) kokatzen dena.Bigarren ardatza arriskuen kudeaketaribur...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2021/06/10

Kutxa Bira Urruñatik pasa da!

Piarres Larzabal Kolegioa

Kutxa%20Bira%20UrruAatik%20pasa%20da!

Apirilaren 8tik goiti, Euskal Herriareneta Euskal Diasporarenitzulia egin duen ametsetako"Kutxa Bira" herriz herri ibiliz,maiatzaren 29an azken pausaegin du, larunbatez, Urruñakoplazan. Biharamunean, bereibilaldia bukatu du Seguran.Kutxa ailegatu aitzin, bi hitzorduakber mementoan baitziren,euskararen aldeko eragilebatzuk, Baionako manifestazioarekinbat egiteko, bildudira hizkuntza guttituen egoeraaldarrikatzeko ere bai.

Ondotik, herri bakoitzean bezala,Urruñako elkarte batzuk etagure kolegioko hirugarrenekoikasle batzuk harrera bereziakutxari egin diote, bertan euskararilotutako ametsak ezarriz.Gure ikasleek, "brebeta euskaraz" tixerta jantzirik, idatzi zituzten3 bertsu eta trikititxoarekinanimatutako kantu bat zuzeneanplazan eskaini dute.

Txalo bero bat erakutsi dutenengaiamendu eta parte hartzearendako.


Irakurri segida

Han eta Hemen | 2021/06/10

Haziak Loratzen : Amaiurreko gaztelua

Gillen L Baionako AEK Gau Eskola B1 maila

Haziak%20Loratzen%20:%20Amaiurreko%20gaztelua

Nafarroako iparraldera joaten bazarete,Baztan haranean Amaiurherria agertuko zaizue. Han, obeliskobat ikusiko duzue mendixkabaten tontorrean.

Lehen, leku horretan gaztelu batzegoen, Aro Modernoan deseginzutena. Haren historia zinez bereziada, azken gudua hor gertatuzen, Gaztela eta Aragoiko Erresumeneta Nafarroako Erresumarenartean 1522ko uztailean, hainzuzen ere. Nafartarrek aitzinetikzekiten gerla galduko zutela. Halaeta guztiz ere, 10.000 etsairenkontra borrokatu ziren. Espainiarrekgaztelua bota zuten berengaraipena adierazteko, agorrilaren12an.

Gotorlekuaren desegiteak erresistentziahandiagoa sortu zuennafartarrengan, eta geroztikAmaiur askatasunaren ikur bihurtuda. Gertakariaz gogoratzeko,obelisko bat eraiki zuten.Honen oroitarriak honelakolema darama "Aberri askearenalde, jendea libre jaiki". Nafartarrenerresistentzia goraipatzenda.

Ez dakigu anitz gazteluaribu...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2021/06/10

Haziak Mintzo :Kirola pandemia garaian

Hendaiako CM2-ko ikasleak

Haziak%20Mintzo%20:Kirola%20pandemia%20garaian

Lehen konfinamendutik urtetxobat pasatu da, nahi gabenormaltasun berriari moldatugara: gela eskuetan ileetanbaino, segurtasun distantziaautoen moduan, maskara edomusukoa ihauterietan bezala!Eta kirola panorama honetan?Astez aste, aire librean praktikatzendiren kirolakgarrantzi gehiagoeskuratu dute. Batzuktalde jokoak utzi dituzte,naturarekin bategiteko. Besteek, familiarekinaktibitateakegitea “bortxatuak”izan dira. Azken kasuhonetan, eszenak oztopolasterketa batenitxura hartzen zuen:aita sofatik ateratzeasokatira proba, garajeanedo trastelekuanmateriala aurkitzea altxorrarenbila, ibilbide kargatuetanbizikletarekin ez txokatzea xakepartidua!

Eskolan nahiko gauza ezeztatukodizkigute, kirol gelan egitenzena kanpoan egitea derrigortuere. Baina hor gaude, aurrerasegitzeko gogoarekin etahurrengo ikasturtea “normala”izatea esperantzarekin!


Irakurri segida

3597. zbk

Gure Hitza | 2021/06/10

Jeiki jeiki, etxekoak

Janbattitt Dirassar

Nork ez du ezagutzen lehengo gure arrantzaleenkantu herrikoi hori? "Jeiki jeiki, etxekoak,argia da zabala...". Orain ere, egun guzizgainerat, dei bera ez dea entzunarazi behar?Hor girela eta erne gaudela! Gure nortasunarenarrangura handi batekin, gure ondare aberatsarenbegirale kartsu. Traba guzien gainetikere berdin. Eta ez dugu traba eskasik preseski!Gutien ustean hor ditugu oztopo saminak!Nork erranen zuen udaberri nahasi huntan,hoinbeste buruhauste badelarik bestalde etahoinbeste gisetarat, holako erasoa jasan beharginuela erakaskuntzaren alorretan, euskararenaldeko aitzinamenduak zangopilatuz! Erabakihiguingarri hori hartu duten lege-zain delakoekez dezatela uste ukan etsitzeko heinean girela,gure aldarrikapenak aitzina helaraziko ditugubehar den tokirat.

Atseginekin ikusten dugu hautetsi frango,Florence Lasserre eta Vincent Bru deputatuakbezala, ederki mugitu direla mintzairaguttituak deitzen diren horien alde.Gogoetagarr...

Irakurri segida


Gurekin harremanetan sar




segurtasun kodea

Herria Euskal Astekaria - Jacques Laffitte, 11 - 64100 BAIONA | tel: 05 59 25 62 85 | Legezko oharrak | Diseinua eta programazioa: iF Diseinuak - 2016