Azalekoa | 2020eko Otsailaren 20a

Dukak kentzeko, DUDAKEN tresna berria

M.O.

Dukak%20kentzeko_%20DUDAKEN%20tresna%20berria

Ikas pedagogia zentroak euskaraz hobeki idazteko, bereziki erakaskuntza arloan, tresna bat sortu berri du. Aines Dufau Ikas Zentroko zuzendariak, Beñat Oiharzabal (Euskaltzaindia), Céline Mounole (UPPA), Maia Duguine (Iker Zentroa), Antton Luku (Euskara erakasle ohia) eta Ixabel Erremundegi (Ikas) lagun zituela, plantan ezarria duten “Dudaken” tresna berria aurkeztu dauku.

DUDAKEN, zer da? Izenak berak adierazten duen bezala, dudak kentzeko hizkuntza tresna berria da, Ikas-en webguneari lotua eta sakelako telefonoetatik erabilgarria. Gaur egun 33 fitxa dira balia daitezkeenak, oroz gainetik gramatika sailekoak. Helburua da fitxa sinple batzuen bidez, euskaraz usu egiten diren pettoeri ohartaraztea eta huts horien zuzentzeko proposamenak eskaintzea. Ainez Dufauk zioen, batzutan pettoari ohartaraztea aski dela eta fitxari behatuz nork bere hutsak aise zuzentzen ahalko dituela. Beti bere erranetan: “Hala gertatzen da frantses okerrengatik, besteak beste frantsesezko hitz bakarraren parean euskaraz biga badirelarik, hala nola: “jusqu’à”, euskaraz denboraren eta espazioaren nozioak kontuan hartzen baitira: arte/raino. Beste adibide bat eman dauku: “comment?”: Nola da? edo Nolakoa da? Egoeraz ala ezaugarriez ari giren pentsatu behar baita”. Presente ziren hizkuntzalari adituek zioten, gaien arabera, fitxari behatzea aski dela, baina beste aldi batzutan formakuntza beharrezkoa dela. Fitxez gain, formakuntza saio batzuk antolatzen dituzte, Udako Euskal Unibertsitatearenak (UEU) baliatuz, baina ere informazio saioak antolatuz, lau eskola sareetako pedagogia arduradunentzat... eta AEKko erakasleentzat. DUDAKEN, nori zuzendua zaio? Tresna hau oroz gainetik Ikas zentroarentzat egina da, argitaletxeko langileentzat, erakasleentzat, itzultzaileentzat eta zuzentzaile lanetan ari direnentzat dela zioen. Horregatik diote hezkuntzarako estilo liburua dela. Ainez Dufauk gehitzen zuen, euskaldun orok DUDAKEN balia dezakeela, euskalgintzan eta berdin lan munduan oro har. Gramatika saileko duda zenbaiten argitzeaz gain, DUDAKEN-en atzemaiten da euskara nola ahoskatu, laburdurak eta sinboloak nola idatz eta beste hainbat gauza lagungarri direnak. Euskalgintzako arduradunek estilo liburu hori osatuz joanen dela zioten, beste nozio zenbait landuko dituzte ondoko hilabeteetan. Loturak eginen dituzte beste hizkuntza tresna balios batzuekin, besteak beste: Nola Erran hiztegi elektronikoa, Euskaltzaindiaren baliabideak eta Berriaren estilo liburua. DUDAKENen egileak Fitxaren eredua IKASeko lankide guzien artean osatu dute eta edukia Beñat Oihartzabal, Maia Duguine, Céline Mounole, Antton Luku, Ixabel Erremundegi eta Aines Dufauren artean egina izan da. Ilustrazioak aldiz Jean-Michel Lasausak eginak ditu. IKASen nahia DUDAKEN euskalgintzan eta oro har lan munduan erabil dadin, eta oroz gainetik erakasleek balia dezaten. Formakuntzaren abiapuntua da DUDAKEN, eta nahi lukete lau sareetako erakasle anitzek formakuntza saioetan aritzeko parada ukan dezaten.
Email Buffer Facebook Google Twitter Pinterest LinkedIn Digg StumbleUpon Tumblr

Azalekoa | 2020/02/20

TXAPELDUNAK!

Jean-Louis Harignordoquy

Pentsatzen dut anitz irakurtua izan dela Santa Agedaz Berria egunkarian agertu Maddi Zubeldia kantari eta idazle onaren artikulua. Artikuluaren izenburua “txapeldunak !”. Euskal Herritar guti baita txapelketa mota bati ez bada, besteari jarraikitzen ez zaionik, zonbaitek usteko zuten berek gustukoa duten txapeldunen izenak agertzen zirela aldi bat gehiago. Funtsean, luzaz txapeldun irauteak indar gaitza eskatzen du, eta lehiaketan gazteago trebeak ateratzen dira beti. Ez, delako artikuluan, Maddi ofizioz erakaslea mintzo da haurrei ikastolatik kanpo proposatuak zaizkien lehiaketa soberakinez. Hauxe dio: “irabazlearentzat bikaina da, bainan beste guzientzat zer gertatzen da? Hau ote da transmititu nahi diegun eredua?”. Haren ustez, jadanik eskoletan haurrak sobera neurtuak eta mailakatuak direlarik. Maddiren arabera, “kirolean zeingehiagoka aritzera ohituegiak gaude, bestela irudikatu ahal izateko ere. Arte mailan, aldiz, gogorra da haurrei inposatzen z...

Irakurri segida

Azalekoa | 2020/02/20

Coronabirusa aitzina doa

JB

Orain arteko erritmoa segituz, lerro hauek irakurriko dituzuelarik, Coronavirus eritasuna detektatua dutenen kopurua 100.000 ingurukoa izanen da eta, betiko proportzioa segituz, hilen kopurua 2.000 ingurukoa ditaike. Txinako mediku eta erizainak ari dira, geldi-geldia, orenak kondatu gabe, eta lan baldintza gogorretan, eritasun berriari buru egiteko. Orain arte, birusa harrapatu duten 100 erietarik 10 dira sendatuak izan. Europan ere antolatzen ari dira eta urgentzian bildu diren Europar Batasunako osagarri ministroek herrien arteko koordinazioa indartzearen beharra azpimarratu dute. Zaintze neurrietarik harat, epidemiaren analisia eta geriza tresnen erreserba aipatu dituzte zeren eta maska eta eskularruen egile gehienak Txinan baitira eta erreserbak hutsak dituzte. Gehiago dena, Krista Kiuru, Finlandiako osagarri ministroak salatu duenez, Europako erremedioen iturria ere agortzeko arriskuan ditaike, substantzia aktibo gehienak Txinatik inportatuak direlako.

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2020/02/20

Herriko bozak: Euskoaren alde engaiatzeko deia

Herriko%20bozak:%20Euskoaren%20alde%20engaiatzeko%20deia
Hauteskunde bezpera huntan, elkarte anitz baliatzen dira hautagai izanen diren zerrenderi beren ikusmoldea edo(ta) sustengua eskatzeko. Euskal Moneta elkarte ere horietarik bat da. Anitz aldiz aipatu dugu tokiko monera hunek saltegietan eta enpresetan eraman duen lana, bezeroek euskoz pagatzeko ahalmena ukan dezaten. Gutiago aipatu izan da, baina Eusko elkarteak erakunde publikoetan sartzeko kanpainak eraman ditu. Euskal Elkargoak xede hunen alde bozkatu zuen. Bestalde jadanik 23 Herriko Etxek euskoak erabiltzen dituzte: Ainhoa, Aintzile, Anhauze, Azkaine, Aiherra, Baigorri, Baiona, Bastida, Bidarrai, Ezpeleta, Gabadi, Gamarte, Hazparne, Hendaia, Hiriburu, Izura-Asme, Lehuntze, Lekorne, Makea, Maule, Ozaze- Zühara, Sara eta Uztaritzek. Herriko Etxe horiek beren langileen soldata parte bat euskoz pagatzen dute, bai eta ere elkarteeri emaiten dituzten diru laguntzen parte bat. Horrekin batean erosten dituzten gauza batzuk ere tokiko monetan pagatzen ditu...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2020/02/20

Euskal Kultur Erakundeak (EKE) 30 urte!

Euskal%20Kultur%20Erakundeak%20(EKE)%2030%20urte!
Pantxoa Etchegoin zuzendariak zioen: “Euskal Kultur Erakundeak berezitasunezko gobernantza bat alhan ezarri du: elkarrizketa eta elkarbizitzarako zubiak eraiki ditu lurraldeetako kultura eragileen eta erakundeen artean”. 1990ean sortuz geroztik, kulturaren erakundeak bide egin du, langile trebatuaz inguratua dela zioen, azpimarratuz 30 urtez Euskal Herria aldatu bada halaber izan dela ere euskal kultura. Herri dinamika baten indarra aipatu du, elkarte eta artista anitzez gure eskualdea osatua dela azpimarratuz. Euskal Elkargoarekin eraman den partaidetza ere aipatu du, “euskal kulturaren aldeko politika sendo baten finkatzeko aukera ona izan daiteke”. Eusko Jaurlaritzak kultura praktiketaz egin ikerketa ere aipatu du, agertzen baita Ipar Euskal Herrian euskarazko ikusgarrientzat jendeek duten atxikimendua. Jende gehiago ibiltzen baita antzerki, zinema eta bertsu saioetan, baina ere herri anitzetan kabalkada edo pastoralak antolatuz. Testuinguru ...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2020/02/20

Zapeta blues (Joan den asteko segida)

Txomin Heguy, Hazparne 2019ko abenduaren 28a

Arazoa da, ez baldin badira behar orduan gauzak erraten, ongaitzak azaltzen, tripako minak husten, irri negarrak isurtzen, hots dolua egiten, herrian familia batean bezala, zenbat belaunaldiren buruan hori guzia aurpegira zapartatzen zaigula. Aitortu nahi ez den eritasun larri bat bezala. Hori agertu da joan den arratseko Tilleuls-etako bilkuran. Hazparnek ez du jakin zapatagintzaren memoria aberats horren transmititzen. Ia mende batez mundu hori eraiki zutenei buruzko aintzatespena obratzen. Tilleuls ostatuko elkarretaratzean erran dudan bezala, gure belaunaldiaren ardura hutsune horretan handizki engaiatua da. Sakonki aztertu behar litezken hainbat arrazoiengatik, orduan ez dugu batere neurtu transmisio horren behar premiatsua. Industria garai disdirant horren arrasto guziak edo gehienak desagertzera utzi ditugu, bereziki lantegiak, tresneriak, makinak, oroitzapen fisikoak. 1980ko hamarkada horretan, bigarren lantegi zerratze handia izan zenean, zap...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2020/02/20

Haziak Loratzen BIKOIZKETA EUSKARAREN URTAROAN

Itsasuko izarrak

Haziak%20Loratzen%20BIKOIZKETA%20EUSKARAREN%20URTAROAN
Gure Itsasuko Gau-Eskolako B2 taldea, joan ginen azaroan Kanboko mediatekara euskararen urtaroan parte hartzera. Aktibitatea: film bikoizketak. Kiko Jauregi eta Nagore Irizarek aurkeztu ziguten lana. Lehenik, itzultzaileek euskaratzen dute filmaren jatorrizko testua. Ondotik, bikoizleek begiratzen dute jatorrizko filma euskarazko testuarekin. Zertarako? Istorioa ulertzeko eta pertsonaien izaera barneratzeko. Zuzendariak hautatzen du bikoizle bat pertsonaia bakotxarentzat. Filma zati ttipitan banatzen da eta zati horiek “take” deitzen dira. Gu entseatu ginen “take” bat egiten, hasteko marrazki-bizidun batekin eta gero film batekin. Hirunaka pasatu ginen; paper bat genuen gure aitzinean, pertsonaien izenekin, elkarrizketarekin eta denborarekin. Irudien parean, testuarekin bikoizketa entsegu batzuk egin genituen. Eta prest ginelarik, grabatu genuen. Deskubrimendu biziki interesgarria izan zen guretzat eta aperitifa ttiki batekin, goxoki bukatu genu...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2020/02/20

Haziak Mintzo: Ate idekitzeak Ortzaizeko eskolan

Idazleak: Gaizka, Noah, Manon, Laura, Elaia, Sanaa, Ellande, Maiana eta Isaac. Ortzaizeko San Mixel eskola

Haziak%20Mintzo:%20Ate%20idekitzeak%20Ortzaizeko%20eskolan
Otsailaren 8an hainbat eskoletan ate idekitzeak ziren. Guk ere, Ortzaizeko San Mixeleko ikasleek eta erakasleek gure eskolako ateak zabaldu ditugu guraso ohieri eta berrieri, 9etatik 12ak arte. Ate idekitze hauentzat gure eskola presentatu dugu guraso berrieri eta gelan egiten dugun lana erakutsi dugu gure gurasoeri. Ikasle bakotxak ardura bat zuen, bi ikaslek gurasoeri ongi etorria egiten zuten, ondotik gurasoak jartzen ziren eta beste bi ikaslek paper bat eta arkatz bat banatzen zuten. Diktaketa hasten ahal zen! Bi ikaslek diktaketa irakurri dute gurasoeri eta ondotik ikasle batek arbelan diktaketa hori huts anitzekin idatzi du. Helburua, denek elkarrekin zuzentzea. Ondotik, bi ikaslek matematikako eragiketa batzuk eman diete, biderketak eta zatiketak. Gurasoak ohartu dira zein ongi den kalkulagailua! Burumuina ongi berotu eta hiru taldetan banatu gira eta hiru atelier ezberdin egin ditugu:  Sukaldaritza  Mahain jokoak  Elkarlaneko jokoak A...

Irakurri segida

Han eta Hemen | 2020/02/20

Itsas Bazterretik: Elur ateraldia 4. eta 3.eko Itsas ikasleendako!!

Piarres Larzabal Kolegioa

Otsailaren 8an, larunbatez, kolegioko 4. eta 3.eko ikasleak Gourettera joan dira, Olagarroa kirol elkarteari esker! Elurra urritzen ari bada ere, gozatzeko beste bazen! Lau eta hirugarreneko 45 ikasle izan dira eskiatzera aurten. Maila guzietako ikasleei idekirik, motibazio handiarekin abiatu dira goizeko 6:00etan kolegiotik! Bazterrak hain xurituak ez baziren ere, umore onean lagun artean egun eder bat pasatzeko gogoz joanak zirenez, haien doia topatu dute bertan. Ziztuan lerratzearen sentsasio goxoak eta zirrarak ekarri dituzte etxera, ondokoan elurraren xamurra gozatzen ahalko dutenen esperantzan! Esker beroenak ere bai etorri diren laguntzaile guziei!

Irakurri segida


Gurekin harremanetan sar




segurtasun kodea

Herria Euskal Astekaria - Jacques Laffitte, 11 - 64100 BAIONA | tel: 05 59 25 62 85 | Legezko oharrak | Diseinua eta programazioa: iF Diseinuak - 2016