Euskal Herrian pilota eta errugbiaren presentziak nabarmenak badira, anitzez gutiago ezagutzen den euskal kirola ere dugu arrauna. Banku mugikorra edo abiroinak (aviron) fama handiagoa duenean, banku finkoari fokua jarriko diogu artikuluan, traineruari hain zuzen ere.

Tradizioa, indarra eta lehia

Trainerua 12 metro inguruko luzetasuna duen eta gutienez 200 kilo pisatzen dituen untzia da, karbonoz egina. Banku finkoa ere deitzen zaio, izenak dioen bezala, arraunlariek ipurdiko tosta finkoa dutelako, abiroinean ez bezala.

Bertan, 13 arraunlari egoten dira, binaka arraunean, brankan den arraunlaria salbu, bakarrik. Popan berriz, patroia aurkitzen da, xutik, arraunlarien kontrako zentzuan, besteak beste untziaren norabideaz arduratzen dena eta direktibak ematen dituena. Arraunlariek arraun bakarra dute, batzuek istriborrean, eta besteek ababorrean. Postu bakoitzak bere garrantzia eta zeregina du.

Fisikoki esfortzu biziki bortitza da, estropadetan denbora aski luzeko esprinta egiten da, nun arraunlari bakoitzak duen guzia eman behar duen, hustu eta indarrik gabe gelditu arte.

Arraun egin daiteke itsasoan edota ibaian, eguraldia edozein izanez, lanjerosegia ez den heinean.

Kirol biziki zorrotza da, arraunlariak azaroan entrenatzen hasten dira, ondoko urteko udan estropadak egiteko. Astero 6 aldiz entrenatzen dira, besta egun bakarra astean zehar ukanez.

Traineruen lehia uretan

Arraun elkarte bakoitzak bere herria ordezkatzen du, bere koloreekin. Taldeak elkarren artean lehiatzeko asmoz, estropadak antolatuak dira udan.

Euskal ligari dagokionez, emaztetan bi liga desberdin badira: ETE liga (2. maila) eta Euskotren liga (1. maila), biak 8 untzirekin. Talde gehienak Gipuzkoa eta Bizkaikoak dira, baina Kantabriakoak ere badira. Estropadetan 2.778 metro egiten dituzte ahalik eta fiteen, baldintzen arabera bataz bestean 10 eta 12 minuturen artean. Gehienetan bi luzeko estropada da, distantziaren erdian “ziaboga” deitu flotagailu baten inguruan itzuli osoa emanez.

Gizonetan berriz, hiru maila badira: KAE2 liga (3. maila), KAE1 liga (2. maila) eta Euskolabel liga (1. maila). Hirugarren mailan 8 untzi zenbatzen dira, bigarren eta lehen mailetan 12. Bi eta hirugarren mailetan, untzi gehienak Gipuzkoa, Bizkaia eta Kantabriakoak dira, baina azpimarratzekoa da Lapurdiko talde bat ere badela bigarren mailan, Lapurdiko Arraun Taldea (LAT) deitzen dena. Lehen mailan berriz, euskaldunez gain, galiziarrak ere ikus daitezke.

Distantziari dagokionez, 5.556 metro egiten dituzte, hots 20 minutu inguru. Haiek ere ziabogak dituzte, estropada eremuen arabera 1 eta 5en artean.

Maila guziak ekain erditsutik abuztu bukaera arte lehiatzen dira, asteburu guziz.

Estropadaro, garaileak bandera bat irabazten du, tradizioaren arabera patroiak astintzen duena, arraunlariek beren arraunak zerurantz igotzen dituztenean. Lehiaketa bakoitzean lortu emaitzaren arabera puntuak lortzen dira, eta liga bukatzean puntu gehien lortu duen trainerua da ligako garailea ateratzen. Beste kirol gehienetan ez bezala, arraunean ez da podiumik, talde bakarra da saritua.

Ligak bukatzean, irailean Donostiako Kontxa estropada famatua heldu da. Iraileko lehen astean sailkatze estropada iragaten da, kategoria guziak nahasirik, batzu Galiziatik ere etorriak. Orotara 8 untzi sailkatzen dira bai emazte eta bai gizonetan, kasu guziz Donostiako talde bat derrigorrez egonez. Sailkatuek, Kontxako finala iraileko lehen bi igandetan jokatzen dute. Bandera famatua irabazteko, bi igandetan emaitza onena markatu behar da, denborak batzen baitira. Kontxako bandera munduko koparen balorearekin konpara daiteke.

Horren ondotik, dena bukatzen da, arraunlariek hilabete bat eta erdiko pausa dute, beste denboraldi bat hasi aitzin.

Lerro hauek idaztean hiru liga desberdinek denboraldiaren erdia egina dute.

Liga bakoitzak bere webgunea badu (liga-arc.com, ligaete.com, euskolabelliga.com), nun xehetasun, egutegi eta emaitza guziak aurki daitezkeen.

Emazte eta gizonen lehen mailako estropadak EITBn zuzenean ikus daitezke, bigarren eta hirugarren mailenak berriz, Youtuben.