IKER, Baionan kokatzen den euskara eta euskal testuen ikerketa gunea da. Urtzi Etxeberria zentroko zuzendariak bere bulegoan errezibitu gaitu, bertan eramana den lanaz gehiago ikasteko.

Urtzi Etxeberriaren ibilbidea

Urtzi Etxeberria sortzez Gipuzkoakoa da, Itsasondo herrikoa. Gasteizko fakultatean ingeles filologia ikasi zuen, 2005ean hizkuntzalaritzan tesia defendatu aitzin. Hortik, Eusko Jaurlaritzako burtsa lortu zuen, bi urterako Baionako IKER zentroan aritzeko. Lehen urtean, Ikerketa Zientifikoaren Erakunde Nazionaleko (CNRS) postua lortu zuen, eta 2006tik ikertzaile bilakatu da IKER-en. Bere ikerketa sintaxia, semantika eta pragmatikaren alorrean zentratua da. Azken urtetan elebitasuna eta hizkuntza nahasmenduak dituzten haurren ikerketan ari da, sustut autismoa dutenekin, Tours-eko unibertsitateko ikertzaile batzurekin elkarlanean.

2018tik, IKER ikerketa zentroko zuzendaria da.

IKER zentroa

1948an, Bordelen euskal ikasketen lehen katedra sortu zen. Hizkuntzalari famatu anitz pasa ziren hortik. 1999an CNRS-ak erabaki zuen komeni zela euskararen ikerketan arituko zen gune baten sortzea, asmoa izanez euskal ikasketei ikusgarritasuna ematea. Hola zen Baionako IKER zentroa sortu, Beñat Oihartzabal lehen zuzendariarekin. Ikerketa Zientifikoaren Erakunde Nazionalaren(CNRS),Bordele Montaigne UnibertsitatearenetaPaueko eta Aturri Herrialdeetako Unibertsitatearen(UPPA) gerizpean da Baionako ikerketa zentroa.

Hiru tutela horiek diruz laguntza ekartzen diote IKER-i, baina proiektuen bitartez lortzen duen dirua beharrezkoa da, bizirauteko alde batetik, eta punta-puntako ikerketa egiteko bestetik.

Bi ikerketa arlo nagusi ditu, alde batetik hizkuntzalaritza eta bestetik literatura eta testuak.

IKER-era sartzen den pertsona bakoitzak bere ikerketa lerroa ekartzen du, eta horrek taldeari aberastasun handia ekartzen diola azaltzen zuen zuzendariak.

Ikerketa ildoak

Eramanak diren proiektuen artean, batzuek atentzio gehiago pizten dutela azaltzen zuen Urtzi Etxeberriak. Izan ere, gutuneriari dagokionez, Gasteizko historialari bat Londresen bere tesia egiten ari zela, hango artxibo nazionaletan itsasontzietako gutunak begiratzean, euskarazkoak aurkitu zituen, 1757koak, Le Dauphin itsasontzian atzemanak.

Beste proiektuetako bat da Bordeletik eta Kantabriarainoko kobazuloetan aurkitzen diren “esku negatiboak”, murruetan marrazten zirenak. Horren gibelean hipotesi bat sortu da: ea ez ote den keinu-hizkuntza baten aztarna. Kantabriako arkeologo batzuekin elkarlanean ari dira proiektu huntan.

Horrez gain, hizkuntza aniztasuna eta autismoa aztertzen duen proiektu bat eramaten dute, Tours-eko unibertsitateko ikerlari batzuekin, baita Gasteizko Euskal Herriko Unibertsitateko laborategi batekin. Gasteizen espainolezko elebakarren datuak jaso dituzte, eta Tours-en frantses elebakarrenak. IKER-ek Iparralde eta Hegoaldearen arteko lotura egiten du, euskara, frantsesa eta espainolarekin elebidunak diren haurren hizkuntza garapena ikertuz.

Bestalde, adimen artifiziala baliatzen duten tresna ere bada; unibertsitate batzuekin elkarlanean, Linguatec proiektua garatzen dute, Frantzia eta Espainiaren arteko mugan dauden hizkuntza gutituentzat, euskara horien artean, aplikazioak sortzea helburu duena, itzultzaile automatikoa eta ahots-sintetizatzailea barne.

Bukatzeko, IKER-en laborategi esperimentala sortu nahi da, tresna eta teknika berriekin. Helburua Ipar Euskal Herriko haurren euskararen jabekuntza prozesuaren inguruan ikerketak egitea litzateke.

IKER-ek iker.cnrs.fr webgunea badu. Harremanetan sar daiteke contact@iker.cnrs.fr helbidearen bidez.