Ba ote dakixu? | 2021eko Urtarrilaren 07a

BA OTE DAKIXU?

Marcel Cachin, Tours-eko kongresuan, 1920ko abenduan.
Marcel%20Cachin_%20Tours-eko%20kongresuan_%201920ko%20abenduan.

Frantses alderdi komunistaren100 urteak (1/2)

Duela 100 urte, 1920ko abenduaren25etik 30era, sozialisten(SFIO) Tours-eko kongresuazatiketa batekin bukatuzen. Delegazio gehienek, MarcelCachin-ekin, InternazionalKomunistan (Leninek 1919ansortu zuena) biltzea erabakizuten. Léon Blum horren kontraari izan zen. Bere alderdikideeriabisu azkar hori egin zuen: “Zerizango da sortu nahi duzuenalderdi berria? Populuarennahiaren ordez, militante xoilenartean sortzen dena eta mailabatetik bestera igaiten dena,zuen zentralizazio erregimenakerakunde bakoitza hierarkikokibere gain dagoen erakundearimenpekotasuna ekartzen du;kaskoan, dena zuzendu beharduen zuzendaritza batzorde bat,manamendu militar mota bat”.

Gainera, Blum-ek alderdi berriaInternazional Komunistarenmanupean izanen zela, klarkierranez, Moskuren manupean,aitzinetik ikusi zuen. Eta oraino,ez zuen jakin ahal gizon batenmanupean izanen zela, Stalin.Blum-ek “etxe zaharra begiratuko”zuela erranez bukatu zuen,Jaures-ek sortu zuen “etxezaharra” 1904an. 16 urte berantagobakarrik, langile mugimenduazatitu zen SFIO (sozialistak)eta SFIC (komunistak) artean.Gainera, komunistek, Jauresenegunkariaren (“L’Humanité”)kontrola hartu zuten (Cachinzen zuzendaria). Laster, bialderdien arteko harremanakizigarri gogorrak izan ziren.1920ko hamarkadan, komunistentzatsozialistak ziren etsaihandienak. Ezkerraren bateratzeaurrun zen! Posizio horrekin,hauteskundeetan komunistekemaitza txarrak lortu zituzten.Bigarren mundu gerla arte, alderdisozialistak abantaila begiratukozuen. 1930ean, MauriceThorez komunisten buruzagiberria bilakatu zen (1964a arte).Moskuren erabaki bat zen, erabakiinportanta guziak bezala.Komunisten bakartasuna Moskurenerabakia zen ere.

Frantziako lehen alderdia

Baina, 1930eko hamarkadan,faxisten indartzearen aurrean,Stalinek estrategiaz kanbiatuzuen. 1934an, Thorez-ek ezkerrarenbateratzea, sozialistekin,azkenean, onartu zuen.Gainera, sozialistak eskuinetikgainditu zituen alderdi erradikalarialiantza proposatuz. FrontePopularra sortu zen. 1935ean,herriko hauteskundeetan, komunistekemaitza onak lortuzituzten. “Zintura gorria”, Pariseinguruan, sortu zen. 1936koparlamentuko hauteskundeetan,komunistek beren emaitzakbikoiztu zituzten! Fronte Popularrakhauteskundeak irabazizituen. Léon Blum, gobernukopresidentea bilakatu zen (sozialistakkomunisten aitzineanegon ziren halere) eta gizarteaitzinamendu anitz bozkatuakizan ziren (40 orduko astea, oporordainduak...). Komunistek gobernuasustengatu zuten bainagobernuan sartu gabe. Baina,1938an, erradikalek Fronte Popularrautzi zuten eta eskuinarekinaliatu ziren. 1939an, Hitlereta Stalinek elkar ez erasotzekoituna sinatu zuten.

Frantses komunistentzat,beren historiakodenbora txarrena hasiko zen.Alderdi komunista debekatuazen. Militante eta intelektualanitzek alderdia utzi zuten. Traituaksentitu ziren. 1940an, al- derdi komunistakoburuzagibatzuk kolaborazioariburuzdiskurtso zineza n b i g u o a kukan zituzten.Baina, 1941ekoekainean, denak a n b i a t u k ozen. AlemaniakErrusiarierasozion. Indarrez,Stalinek gerlaosoa Alemaniarideklaratuzuen. Frantzian,alderdi komunista ofizialkierresistentziansartu zen(militante batzuk jada barneanziren halere). Ongi antolatua,erresistentzia azkartu zuen.Nazismoaren kontrako borrokan,gazte anitz erakarrikozituen. De Gaullek komunistenbeharra bazuen eta haiekin laneginen zuen gerla denboraneta gerlaren ondotik. 1944an,Liberaziotik landa, komunistakDe Gaulleren gobernuan sartuziren (hiru urtez frantses gobernuanegon ziren, 1945ean,gizarte segurantza sortua zen).Erresistentzian ukan zuten eginkizunarekin,komunistek prestigiohandia lortu zuten. Afixetan,alderdi komunistak 75.000fusilatu ukan zituen, alderdi gisaitxuratu zen (egiazki, erresistentziaosoan, 35.000 fusilatuakizan ziren). 1946ko parlamentukohauteskundeetan, bozen%28rekin, alderdi komunistaFrantziako lehen alderdia bilakatuzen.


Email Buffer Facebook Google Twitter Pinterest LinkedIn Digg StumbleUpon Tumblr

3575. zbk

Gure Hitza | 2021/01/07

2020an: 50 Kazetari erailak

2020an:%2050%20Kazetari%20erailak

Reporter Sans Frontières” edo MugarikGabeko Erreportari erakundeak dioenaz,joan den urtean, munduan 50 kazetarierailak izan dira eta beste 400 preso ezarriakizan.

Azken bi urte hauetan, beren lana egiteagatikhil diren kazetarien kopurua apaldubada ere, gerla tokietatik kanpo erori direnkazetarien proportzioa azken bost urteetanbeti handitzen ari da. Joan den urteanhil diren 50 kazetarietatik, 34 bakean direnherrietan erailak izan dira eta horietarik 20ikerketa lanak egiten ari zirelarik. Kazetarihoriek, korrupzio eta diru publiko bereganatzeaferak segitzen zituzten, edo mafiariburuzko azterketak egiten, bai eta ere ingurumenakutsatzeak ikertzen zituztelarik.Beste tendentzia arranguragarria da manifestaldiaksegitzeagatik erailak izan direnkazetarien kopurua ere ari dela emendatzen.Gainera, kazetari gero eta gehiagopreso ezartzen dira.

COVID-19 izurriteari lotu salbuespen legeenondori...

Irakurri segida


Gurekin harremanetan sar




segurtasun kodea

Herria Euskal Astekaria - Jacques Laffitte, 11 - 64100 BAIONA | tel: 05 59 25 62 85 | Legezko oharrak | Diseinua eta programazioa: iF Diseinuak - 2016