Joan den egunean dena espantu estreinatua izan da beraz Parise eta Bordele bi hirien artean abiadura edo zalutasun handiko treinen zerbitzu berria.

Joan den egunean dena espantu estreinatua izan da beraz Parise eta Bordele bi hirien artean abiadura edo zalutasun handiko treinen zerbitzu berria. Bi ministro treinean izanki karia hortarat, Nicolas Hulot, ingurumenaz arduratzen dena, eta Elisabeth Borne, garraioak bere kondu dituena. Estreinaldi hortarik landa, errextasun guziak badira Bordeletik Pariserat treinez joaiteko. Orai arte baino aise denbora gutiago behar, doi-doia bi oren, duela ehun bat urte zazpi oren behar zirelarik! Eta egun guziz ba 33 joan-jin, horietarik 18 xuxenean, erran nahi baita bi hirien artean nihun gelditu gabe. Ondorioz, Euskal-Herritik joanez ere poliki laburtzen da bideko denbora. Beti bi oren behar nunbait han Baionatik Bordelerat bainan lau oren orotarat. Egun berean, gisa bereko beste zerbitzu bat ere estreinatu da, Emmanuel Macron presidenta bera ere han izanki, Parise eta Rennes hirien artekoa. Hor, bidaiak oren bat eta erdi baizik ez irauten eta ezbaian gainerat! Oren bat eta 25 minutu denbora xuxen xuxena kondatuz. Egun guziz, 30 joan-jin. Hortakoak direnen arabera, holako errextasunek ukan behar lukete ondorio frango, ondorio onak, biziki onak, diotenaz segurik. Nor nahi noiz nahi aise ibiltzen ahal hor gaindi, sail frangotan harreman gehiagoren menturarekin... Hortarat heltzeko alimaleko obrak akulatu dira bistan da, burdin-bideak berrituz, treinak eta geltokiak ere ba... Obra horiek hainbeste gosta dira funtsean nun batzu arrangura baitira SNCF etxea nola helduko den konduak egitearekin... Bestalde badira azpimarratzen dutenak Frantzia guzian gaindi trein-bideen sarea zaharkitua dela eta hobeko zela beraz lehentasuna emaitea sare horren berritzeari... Hain xuxen, Macron presidentak berak ere holako zerbait erran du joan den eguneko estreinaldi hortan. Horrek garbiki erakusterat emaiten du gisa guziz ainitz obra beharko dela oraino egin eskuin eta ezker...

Aldaketa harrigarriak!

Denborak nola kanbiatu diren bestenaz! Lehen, aspaldi, zaldi-karrosekin, zonbait egun behar Donibane Lohizunetik Pariserat heltzeko. Lehen treinak agertzearekin aise gutiago! 1856an lehen aldikotz treina ikusi zen Baionan, 1862an Miarritzen eta 1864an Hendaian. Egia erran, burdin-bideak Erdi-Arokotzat baziren ikatz meategietan. Ikazketako karro batzu denboran jendek berek erabiltzen tiraka edo(eta) pusaka, geroxago zaldiekin berdin. Hemeretzigarren mende hastean zuten asmatu burdin-bide batzuen muntatzea hiri batetik besterat karroak ibilarazteko puskaketa edo berdin, zendako ez, jende karreun... Ez ziren denak hain bero eta jakintsun batzu, François Arago bezalako jakintsun handi batzu besteak beste, kezkatuak egoki holako karroetan ibiltzea ez ote zen jendearen osagarriarentzat kaltegarri izanen... Dena den, treinen sarea hedatu zen urte guti barne. 1831n, jendeketako lehen treina abiatu zen Parisetik Saint-Germain-en-Laye herrirat. Handik mende erdiño baten buruko bazen gaitzeko sarea eskualde guzietarat hedatzen ari! 1900-ean lehen treina argindarra baliatuz ibilki zena. Emeki emeki bapore moturrarekilakoak desagertuko dira, azkenak 1974-an. Geroztik ere, zonbat kanbiamendu! Londreserat treinez joaiten ahal itsaspetik... Ez baitezpada hain aspaldi, nork erranen zuen hori ere gertatuko zela! Eta gero, zalutasun handiko treinen agertzea, beste iraultza bat egundainokotan! Ainitzen ustez, aitzinamendu handia hori ere, nahiz badiren ez direnak batere hortarik ari... Bestalde oraino, urteak jin eta urteak joan, treinen barnea ere nola ez da aldatu! Jendea arrunt bere gusturat ibiltzeko gisan...