2017ko martxoan eman zituen lehen urratsak Atxiki zerbitzuak.

Departamenduko Kontseiluak bultzaturik sortu zen zerbitzu hori, adinean aitzina joanki direnak À¢'€'" oraindik beren etxetan direnak À¢'€'" hobeki xahartzen laguntzeko xedez. Kanboko "Arditeya-Vieil Assantza" erretreta etxeak du zerbitzu hori kudeatzen, Marie-Agnés Haristoy zuzendaria eta Bruno Fortin zuzendari-ordearen ardurapean. Bi langile dauzka Atxiki zerbitzuak, Departamenduak eta CNSA kutxak (Caisse Nationale de Solidarité pour l'Autonomie) osoki finantzaturik: Urepeleko Aline Etcheverry psikomotrizilaria, zerbitzuaren koordinatzaile ere dena, eta Milafrangako Pauline Curutchet psikologoa. Aline Etcheverryrekin mintzatu gira Atxiki zerbitzuaz.

60 urtez goitiko jendeen zerbitzuko

Adin hortara helduak diren Garazi-Baigorriko lurraldeko 30 herrietako jendeeri da idekia Atxiki zerbitzua. Urteen zama bizkarrean deramanari frangotan jiten zaizkio nekeak, gorputzaren edo memoriaren aldetik. Atxikik hain zuzen nahi ditu jende horiek berengaintasuna mantentzen lagundu, bakoitzaren ahalak zainduz. Hots, hobeki xahartzen lagundu. Eta ere, hala beharrez, jendea etxetik aterarazi, harremanak sustatu, bakartasuna hautsi. 60 urtez goitiko nornahik dezake gisa hortan zerbitzu hori erabili, urririk. Taldeak gutienez 6 lagunekoak dira eta gehienez 12/14koak. Tailer desberdinak dira proposatuak. Alinek segurtatzen ditu motrizitate tailerrak: hatsa lantzeko ariketak, gorputza xalointzeko mugimenduak, ginarriak biltzeko lanak, jestuen koordinazioa, adibidez eskua eta begiaren artean. Horieri juntatuak zaizkiela ere oreka edo erortze irriskuen prebentziorako tailerrak. Ariketa sinpleak, material gutirekin, bakoitzak gero bere etxean berriz egiteko gisan. Pauline bere aldetik memorio ahal bezain ona atxikaraztera da bermatzen, anagramo, xifre joko eta holakoekin, kontzentrazioa eta atzartasuna ere ernerik atxikitzeko teknikak emanez, epe laburrean nola atxiki gauzak gogoan eta beste.

Motrizitate, memorio eta mintza tailerrak

2017an 60 presunek zituzten motrizitate eta memorio tailerrak segitu, bi ziklotan, Urepelen, Baigorrin (bi talde), Bidarrain, Ahatsan eta Donazaharren. 2018an, aldiz, hiru ziklotan dira gauzak antolatu: urtarriletik apiril hastapenera (Baigorrin bi talde, Bidarrain, Urepelen); apiril erditsutik uztailera (Ahatsan, Ortzaizen bi talde, Eiheralarren, Lekunberrin, herri huntan juntatuko direla ere Mendibe eta Behorlegikoak); irailetik abendura (Baigorrin, Eiheralarren eta oraindik finkatuak ez diren bertze herri batzutan). Ziklo bakoitzean dozena bat saio, aldi oroz oren bat / oren bat eterdikoa, aste batez motrizitatea, bestean memorioa, edo Baigorrin eta Urepelen bezala astean arratsalde batez bi tailerrak, atsalaskaria tartean. Lehen saioan presuna bakoitzarekin bederazka egiten da elkarrizketa, beharrak zein diren zehazteko, azken saioan aldiz egindakoaren bilana. Alinek erran daukunaz, mementoko emazteak dira gehien bat menturatzen Atxiki zerbitzura hurbiltzera, gizonak uzkurragoak dira, alta beharrak berdinak lituzkete. Etortzen direnetan badira osasunaz arras ongi direnak eta ongizate hori mantendu nahi dutenak, beste batzuk jadanik nekeetan dabiltzanak, eroriko, burtxoro eta beste. "Hobe zailtasunik ez deno hastea" dio Alinek, "untsa gireno, hori ahalaz mantentzeko". Aurten tailer berri bat muntatu dute Aline eta Paulinek, lauzpabost lagunekoa: mintza tailerra, etxetan bizi diren presuna dependenteen laguntzaileeri zuzendua (adibidez, eritasun berezi batez joa denaren bikote laguna edo haurra). Baigorrin bada talde bat abiatua, laguntzaile horiek zer bizi duten elgarri partekatzeko, nolako kezkak dituzten eta zer aterabide aurki dezaketen, besteak beste CIAS egituraren bidez (Centre Communal d'Action Sociale), familiakoak hobeki laguntzeko eta ere berek doi bat hats hartzeko, jende dependeentzat zahar etxetan gero eta gehiago dauden egunazko harrera zerbitzuaz ahal delarik baliatuz. Dena den, Atxiki zerbitzua juntatu nahi lukeenak deit dezake 07.85.46.07.92 zenbakira.