Euskal diaspora | 2019ko Irailaren 19a

Euskaldunak eta heien tokiko historia ohoratua San Juan Capistranon

Joseba Etxarri

Euskaldunak%20eta%20heien%20tokiko%20historia%20ohoratua%20San%20Juan%20Capistranon

SAN JUAN CAPISTRANO, KALIFORNIA. San Juan Capistranoko Historia Elkarteak euskaldunak omendu zituen joan den igandean, herriari historian zehar egin ekarpen oparoagatik. Ekitaldia elkarteak urte guziz egiten duen Ondarearen Barbakoan izan zen, eguna euskalduneri dedikatuz. San Juan Capistrano, misio bezala sortu zenetik beretik izan du harremanik euskaldunekin, izan ere Fermin Francisco Lasuen frantziskotar gasteiztarra --geroago Kaliforniako misioen presidente izango zena-- izan baitzuen lehenengo apez 1775. urtean, beste arabar bat, aita Gregorio Amurrio lagun. Hastapenak izen euskalduneri lotuak, baina 19. mendean ere San Juan Capistranon atzemaiten dugu, 1880tik aitzina, Oyharzabal familia, Domingo oseba, haren iloba Esteban eta honen iloba Esteban; eta beren ostatua, egun eraikin historiko gisa babestua dena. Lacouague familia baxenafartarrak ere laranja-baratze handiak izan zituen bertan, eta egun ere bertan bizi dira ondorengoak, Camino Lacouague karrikan hain zuzen ere, euskara oraindik ere mintzo delarik familiakideen artean, bertan zinezko euskaldun sortu zen Jean-Pierre Lacouague, Maria Sansinena ainhoarrarekin ezkondu baitzen. Besteak beste, Renée (Lacouague) Bondi kantari giristino famatuaren buraso izan ziren. Lacouaguetarren arrantxo hartan sortua zen baita ere Grace (Lacouague) Mainvil, luzaz NABOko diruzain izan zena, hau ere Kaliforniako beste euskaldun batekin ezkondua, John Mainvilekin. Beste hainbaten artean San Juan Capistranoko euskal aitzindarien artean atzemanen ditugu, Oyharzabal eta Lacouaguez gain, Erreca, Etcheverry, Salaberri, Amestoy, Zozaya, Echenique, Errecarte... eta beste hainbat euskal deitura gehiago, abantxu guziak bi aldeetako nafartarrak. Kaliforniako euskal istorioak dira. Joan den igandean "San Juan Capistrano Historical Society" delakoak gogoratu eta omendu nahi ukan zituenak. Elkarteak publikazio bat aterako nahi du urtea bururatu aitzin San Juan Capistrano eta euskaldunez, igandean errekonozitu zituen euskaldunen biografiekin, tartean Maria Lacouague eta Carmen Oyharzabal. Zorionak!

Sarraski beltza

Peio Jorajuria

Duela urtea nonbaitan, hartz solas ari ginen hemendik beretik. Frantses estaduak Pirinioetara ekarrarazitako Claverina eta Sorita bi hartz esloveniarrak genituen hizpide. Bihotza erdibanatua genuela genion. Batetik, bioaniztasunaren izenean ez ginela samur hartzak berriz ikustea Pirinioak populatzen. Bertzetik, haatik, kezka zorrotza agertzen genuen, hartzek kabaletan egin zitzaketen makurrez. Zer pentsa genezake artzain bagine, geniola, gure ardi tropa hantxet nonbait goimendietako alhapideetan, haien bidetik iragaiten den hartzaren meneko? Irudi mingarria zabaldua izan zaiku aitzin hortan: ardi hilak lerrokatuak Baionako suprefeturaren aitzinean, eta ondoan artzainak kexu, berriz ere hartzak desmasia ikaragarriak eginik mendian. Aldi huntan Oztibarreko bi artzain gazteren tropak dira hunkiak izan, hunkiak baino gehiago, suntsituak. Cauterets gainekaldeko alhapidetara eramanak zituzten uda hontan beren bi ardi tropak, milako bat ardi orotara, Paxkal Harispuru...

Irakurri segida

Gurekin harremanetan sar