Kostaldean | 2018ko Otsailaren 01a
Kostaldean
Donibane Lohizunen, herriko batzokiak hilabete guziz muntatzen du hitzaldi bat eta joan den aldikoa biziki interesgarria izan da historiaz axolatzen direnentzat.
Nafarroa nola menperatua izan zen
Donibane Lohizunen, herriko batzokiak hilabete guziz muntatzen du hitzaldi bat eta joan den aldikoa biziki interesgarria izan da historiaz axolatzen direnentzat. Antton Curutcharry baigorriar historialari ezagutua mintzatu da Nafarroako erresumaz eta kondatu besteak beste nola Gaztelak menperatu zuen, salbu orai Baxenabarre deitzen dugun eskualdea, duela bost mende. Xeheki aipatu ditu 1512À‚'an eta ondoko urtetan izan ziren gertakari latzak. Bainan lehenik kondatu ere zergatik ordukotzat Nafarroa arras ahuldua zagoen. Oroitaraziz bi gauza. Lehena, 1234À‚'tik aitzina, Nafarroako erregeak denak kanpotiarrak izan zirela, horrek ere ainitz erran nahi baitu. Bigarrena, berrogoita À‚'hamar bat urtez, gerla gaitza izana zela, hamabosgarren mendean eta hamaseigarrenaren hastean, Nafartarren beren artean, bi familia itsuski zoinÀ‚'gehiagoka. Nafarroa ezindua eta Fernando agintari ausartak, Gaztelako eta Aragoiko errege zenak, alde bat beretu nahi! Baliatuz orduan Europan gaindi hedatua zen giro nahasiaz, Frantziako erregea makur Aita Sainduarekin, biek ba beren adiskideak, zernahi istorio eskuin eta ezker! Kondatua izan zauku Nafartarrek ederrak pekatu zituztela, ihardoki baitzuten espainolen erasoari. Gezurrez erran bada ere, eta oraino ere erraiten aski kopeta duten batzuk, gogotik eta beren baitarik jarri zirela Madrilen legepean! Ez zauku goxo horren aditzea bainan hau ere oroitarazia izan zauku, gipuzkoarrek Fernando erregea lagundu zutela Nafartarren kontra... Azkenik Antton Curutcharryk erakutsi dauku nola Nafarroaren iparraldeko zatiak, Baxenabarrek, beregaintasuna nolazpait begiratu zuen, Frantziaren errege bera izanikan ere, 1789À‚'ko Iraultza handia arte... Dena den, biziki hitzaldi argia eta aberatsa. Entzule guzien izenean Serge Harismendyk kartsuki eskertu du hizlaria.
Ehun urte!
Hendaian, kasik alde bat hor bizi izana den emazteño batek bete ditu ehun urte eta konplimendu goxo ainitz eginak izan zaizkio karia hortarat. Herritar guzien izenean, Kotte Ecenarro auzapezak eskaini dio lore azau eder bat... Jeanne Recarte, untsa ezagutzen duten frangok Lili deitzen dutena, Akizen sortua da 1918À‚'an, urtarrilaren 22À‚'an. Aita, Jean-Cyprien Elichabehere, Bidaxunekoa zuen. Zerga-À‚'zerbitzuetan ari zen lanean. Landesetan asko urtez. Hendaiako prezeturtegirat izendatua izan zelarik, Jeanne alabak lau urte zituen. Geroztik, beti hiri hortan egona da. 23 urtetan, esposatu zen Urruñan, Sokorriko kaperan. Hori 1941À‚'eko otsailean. Untsalaz, 1939À‚'ko irailean esposatzekoak ziren. Ezteiak gibelatu zituzten gerla jinik eta gizonÀ‚'gaia soldado joanik... Bi haur haziak, seme-À‚'alabak, Maritxu eta Pierre, haurren haurrak badira sei eta ondoko belaunaldikoak hameka. Familia ederra zinez. Badu berrogoi urte Jeanne Recarte alargundua dela. Arras pixkor dago eta eskertu ditu ehun urte betetzean bere inguruan zituen guziak.











