Mundu zabalean | 2021eko Urtarrilaren 21a

Uïghurrak Txinan zapalduak

Uighurrak%20Txinan%20zapalduak

Txinatik etortzen diren ekoizpen zonbaitEstatu Batuetako, Erresuma Batuko etaKanadako gobernuek boikotatzea erabakidute, Txinak Uïghur etniako jendeerijasanarazten duen zapalkuntzagatik.

Txinako ipar mendebalean bizi direnUïghur populuko 11 milioi bizitzaileakmusulmanak dira eta azken 4 urte hauetan,zapalkuntza gogor bat jasaiten dute.Horietarik anitz bortxaz atxikiak dira etalanean arrarazten dituzte "berreziketa politikoko"kanpamenduetan. 500.000 dirabortxaz kotoi produkzio zentroetan enplegatuakdirenak, Xinjiang eskualdean,han ekoiztua delarik munduko kotoi produkzioarenparte handi bat, bostetarikbat.

Urtarril hastapen huntan, barneko seguritateazarduratzen den Washingtongo Estatukoidazkariak "esklabotasun moldemodernoa" salatu du, eta Xinjiang eskualdetiketortzen den kotoiarekin eginakdiren produktu guziak ez gehiago inportatzeaerabaki du. Bretainia Handiko etaKanadako Gobernuek ere jakinarazi dutelan bortxatuaren bitartez eginak direnproduktuak ez dituztela gehiago onartuko.Begistatuak dira ere, gisa berean,Uïghurrek bortxaz bildu behar dituztentomateekin eginak diren kontserbak, saltsaketa beste.

Blokatze mehatxuak Zaho Lijianek salatuditu, Txinako kanpoko aferetako ministeritzakoboz eramaileak, informazio faltsuetanoinarrituak direla eta Uïghurrenlan bortxaturik Xinjiang eskualdean ezdela erranez. Bainan lekukotasun anitzekerran ofizial horiek ezeztatzen dituzte.

Europak, bere aldetik, azken 7 urte hauetan,Txinarekin inbestizamendu edo inbertsioplangintza zabal bat negoziatzenari zen. Joan den abenduan eztabaidakizan dira giza eskubideen garrantziariburuz, bainan azkenean, Europak onartudu txinatarren hitz erdi hutsa: NazioartekoLanerako Erakundearen konbenioakberretsiko dituela.

Norbaitek zioen bezala, txinatarrenpromesek entzuten dituztenak, soilik engaiatzendituzte.


Email Buffer Facebook Google Twitter Pinterest LinkedIn Digg StumbleUpon Tumblr

Mundu zabalean | 2021/01/21

Teknologia berriak eta diskriminazioa

Teknologia%20berriak%20eta%20diskriminazioa

Aitzinamendu teknologikoak eta zehazkiagoaurpegi ezagutza erabiltzeko asmakuntzaagiria, Huawei, Txinako telefonomugikorren saltzale famatuak duelabi urte aurkeztu zuen.Adimen artifiziala duen teknologia berriaerabiliz, jende multxo handi batean etniaezberdinekoak, eta berezikiago Uïghur populukoakezagutzeko gaitasuna duten kamerakerabiltzeko asmakuntza ageria. BBCprentsa agentziak, 2018an pausatu zuelabaieztatu du. Bideozaintzari buruzko inbestigazioetanberezitua den IPVM taldeak joanden urtean egin inkesta batean oinarrituz.

Joan den abenduan, Antoine Griezmannfutbolariak Huawei enpresarekin zuen publizitatekontratua hautsi du, enpresa horrekUïghurren kontrako alerta garatu zuelasusmo handiak bazirelako.

Salaketa guzi horien ondotik, Huawei enpresakoboz eramaileak jakinarazi du neurriguziak hartuak zirela proiektua aldatzeko.Bainan ez da Uïghurreri zuzendua denasmakizun ageri bakarra. IPVM...

Irakurri segida

Mundu zabalean | 2021/01/21

Nuklear zentralen diru amildegia

JB

Nuklear%20zentralen%20diru%20amildegia

Frantziak eraikitzen dituen belaunaldi berrikonuklear zentralen gosta prezioa gero etahandiagoa da eta faktura ikaragarria bilakatzenari da.

AREVA enpresa frantsesa, Finlandian EPRzentral bat eraikitzen ari da, bainan eneguteknikoen ondotik zailtasun ekonomikohandiak sortu dira, Frantses Estatuak joanden udan parte batean, 400 milioi eurokoxeke baten bidez, estali dituenak. Bainanez omen da aski eta orain beste 600 milioibeharrezkoak omen dira.

2009an bukatu beharra zen, 4 urte lehenagohasi zen Okliluotoko xantiera, Finlandiakohego mendebalean eta hastapeneaneraikuntza obrak 3 miliarreko gosta prezioaukan behar zuen. Zailtasun teknikoenondorioz, oraiko ustez ez da 2022an bainolehenago bururatua izanen eta 10 miliarrekogosta prezioa ukanen du.

Frantzian eraikitzen ari den FlamanvillekoEPR zentralak ere 12 urteko beranta hartuadu eta hemen ere arazo teknikoak bata...

Irakurri segida

3577. zbk

Gure Hitza | 2021/01/21

Bi kausera janez

Ihauterian gira. Xo, ez niz sartuko anitzek ezintrenkatua daukaten eztabaida hortan, ihauterianoiz hasten den. Ikusmolde desberdinak badiraalabainan. Batzuentzat ihauteria hasten da neguburuegunean, beste frangorentzat Eguberriz,Urtatsez edo Trufaniaz. Gisa guziz, hasia daberaz, urtarril erditsutan baigira. Bainan nolakoihauteria? Hori besterik da, ikusiz nolako gironahasia dugun. Ihaute bestarik egiten ahalkodea denen buru? Anitz tokitan ezetz diote, etsibat hartua dute oraidanik, untsa gogoetagarribaita hori ere. Kondutan hartuz zonbat nahigabepisu baden beraz izurrite hits horrekin,joan den egunean hauxe zion hazpandar emaztexahar batek: "Hori ere behar ginuela orainoikusi gure bizian!" Eta bai, hori ere ikusi behar!Ikusi eta jasan.

Ihauteria arrunt murritxa dugu beraz. Usaianhoinbeste besta alegera izaiten zelarik. Bi kauserabederen jaten ahalko ditugu agian, ihauteriaagurtuz, eta esperantzarekin egun hobeakez direla...

Irakurri segida


Gurekin harremanetan sar




segurtasun kodea

Herria Euskal Astekaria - Landagoien - 875, Landagoieneko errepidea - 64480 UZTARITZE [Lapurdi] | tel: 05 59 25 62 85 | herria.astekaria@gmail.com

Legezko oharrak | Diseinua eta programazioa: iF Diseinuak - 2016