Bakea biziki aise aipu da, estatu normala balitz bezala, haatik ez da hola. Ikus kanpo hortan, gerla gorria da kabala mota gehixenen artean: elkar hiltzen dute, usaian bizitzeko, batzuetan jostatzeko, hala nola gatua saguarekin. Ez, bakea ez da gauza naturala: egin behar da, etsaien artean eraiki mintzatuz, pazientzia luze batekin. Elkarlana da, kasik eskulana. Izerdi usaina dario, haatik odol usaina baztertzen du. Ez da betiko, etengabe irabazi behar da. Etsenpluak hor ditugu, nasai eta joriak. Adibidez Frantziak Alemaniarekin egin dituen hiru gerla handiak, batean gal, bestean irabaz. Lehen bi aldietan aldizka garaileak galtzaileari kalte guziak pagarazi zizkion. Hirugarrenean Aliatuak zentzatu ziren, Alemania zutitzen lagunduz, halaber Japonia. Holaz bi aldeak baketu ziren, adiskidetu ere, bereziki Europako Batasuna eginez: bake luzea ekarri digu, eta elkarrekin atxik dezagun. Adiskideekin untsa gaude, haiekin ez dugu bakearen egin beharrik. Bakea etsaien artean eraikitzen da, eta ez da beti errex, hortik urrun. Bakoitzak bere urgulua gainditu behar du, bestearen arrazoinak entzunez, bide erdi eginez, eta beraz bakoitzak zerbait utzi behar du. Bakea ez da kitorik. Baten bizkar egiten bada ez du iraunen, kaltetua goiz edo berant jaikiko baita tratu makurra xuxendu nahiz. Horren etsenplu handi bat goraxago aipatu dut, Frantziaren eta Alemaniaren arteko borroka luzea, arrabantxaz arrabantxa hainbeste hoben egin zuena bi erresumetako jendeei, eta beste anitzi ere, bereziki kolonietakoei, Europako aferetan ikustekorik ez zuketelarik. Hiru gerla handi eta kasik hiru belaunaldi edo jenerazione azkenean bakera heltzeko! Beste kasu bat, Aljeriako gerla: zazpi urte eta erdiz, gutienetik bost ehun mila hil, horietan hogeita hamar bat mila frantses gazte, ehuneta hiru euskaldun, hogeita bi zuberotar barne... Eta hori oro zertaratzeko? Aljeria utzi behar ukan dugu, hango miliun bat jende Frantziarat ihes etorri da, han Harkien parte on bat masakratu dute. Azkenean bi etsaien buruzagiak mahain baten inguruan jarri / eseri ziren, eta gerla geldiarazi zuten. Ez zirena lehenago biltzen ahal? Zeren ez gerla hasi gabe? Ez ote ziren bi alderdiak hobeki aterako? Nik uste baietz! Haatik batak ez besteak ez du oraino gerla hori osoki gainditua, bi aldeetarik bihotzen bakea egiteko dago. Beraz, iraganak iraganik, azkenean egin dezagun! Hori dugu datorren urteko pastoralaren mezua, Abdelkader famatuari esker. Zinezko bakea finka dezagun aljeriar jendearekin, bakea gutartean edo inguruan bizi diren musulmanekin, bakea orokorki islamdar munduarekin. Gogoan har dezagun Abrahamen ondokoak garela musulmanak, juduak eta giristinoak. Munduak bakean behar gaitu bizirik irauteko. Eta ez dezagun ahantz egiazko bakea justizian oinarritzen dela. Bakea gauzarik ederrena justizia lagun duelarik Adostasunik ezin da sortu zuzenik gabeko lurretik.