Berrikitan, Azkaingo koralak eztabaida bat izan du euskararen tokiaz bere kantuetan. Erdaldun batzuek irekidura eta unibertsaltasuna aipatzen zuten, hau frantsesaren bitartez egin litekeena, bistan da. (Munduko biztanleetarik %4ak du mintzatzen frantsesa) Gogoeta batzuk eginik hauxe partekatu nuen, titulu hunen pean "Unibertsaltasunari idekitzeaz". Onartu behar da euskaradunak biziki idekiak direla: erdaldun bat badagoelarik haien artean, euskara uzten dute, jendetasunez, eta frantsesez mintzatzen dira. Ikusiz kostalde huntan zenbat aldiz kasu hori gertatzen den (bilkura publikoetan eta gizarte bizitzan 100etarik 99tan), erran daiteke, ororen buru, idekiduraren izenean euskarari hara-kiri egitea galdetzen zaiola. Erdaldun batzuk ohartzen dira, egiteko manera horrek euskara heriotzara daramala goiz edo berant; onartzen dute, haien inguruan, jendea bere ama hizkuntzan mintza dadin, istant bat bederen, eta hori itzulpena baitezpadatu gabe. Eskertzen ditugu beren izpiritu idekiarentzat, eta beren enpatiarentzat, irudikatu baitute zer sentituko luketen egoera bera bizi izan behar balukete: frantsesa, beren ama hizkuntza utzi bazterrera eta... unibertsaltasunaren izenean ingelesez mintzatu. Elizaren unibertsaltasunaz mintzatzean oroitarazi behar da Vatikano II kontzilioak bat egiten duela mintzaira eta kultura desberdinen errespetuarekin; nagusi direnen eta menpe ezarrien errespetuarekin. Bertzeri idekitzea ez da sentsu batean baizik egiten. Azken hamarkada hauetan maiz eztabaidatu gaia dugu hori: berpizten da, kasik frantses etorkin berri bat gure artera heldu zaigun aldi oroz. Molères apezpikuaren inguruan bildu zen 1992ko diozesako Sinodoak argiki erran zuen, 29. orrian: "Eskualde huntako elizak kontutan hartuko du diozesa aberats dagoela bizirik den euskal kultur batez. Euskal Herrian, Elizak, unibertsala delakoz, segituko du, euskal kulturaren garatzen eta horren ekarpenez bere buruaren aberasten. Saiatuko da gizarte baketu baten zaintzen, berdintasunean, kulturen errespetuan, harreran eta gurutzatzean oinarrituz. Parrokiako apezeri ere zabaldu zen gogoeta hori. Galde hau sortu zen: nola egin hainbertze erdaldun badagoelarik gure elizetan? Tendentzia naturala (edo bederen usaiakoa) dugu, mikro baten aitzinean, frantsesez hastea. Gainera maiz gure elizetan, jendeari zuzenean zerbait erran behar zaiolarik frantsesa erabiltzen da, euskara atxikitzen delarik kantuentzat, kontsekrazioneko... Gisa hortan iragan dira aurtengo Omiasainduko bezperak; bizkitartean %98ak euskaldunak ginen. Orai arte, bezpera horietan, gure arteko goxotasun bat aurkitzen genuen, apeza kasik euskara hutsean ari zen; etxean bezala sentitzen ginen. Aurten ez zuten gostu bera euskal salmo zoragarri horiek. Bide horrek laster sentimendu huntara eremanen gaitu: gure mintzaira ukatua dela, haren goxotasuna ezin dugula goza... ondoko urratsa, menturaz, euskal kantua utzi eta frantsesez kantatu, politeziaz hau ere... Alta, Euskal Elizak, otoiz egiteko baliabide zoragarriak sortuak eta sortzen ditu. Bizirik diraute eta agian transmitituko dira. fedeola.eus webgunea altxor horien biltzen ari da, ondoko belaunaldiek balia ditzaten, zuzenean bai eta ere tresna modernoenen bitartez. Politika eta gizarte eragileen arteko ekitaldi ofizialetan, gero eta gehiago, hitz hartzeak euskaraz hasten dira. Euskaldunaren bihotza pozten du hola aritzeak eta jendeak bozkario sentitzea beharrezkoa du. Bigarren urrats batean erdaldunak ulertzeko gisan ere mintzatu behar dela dudarik ezta. Ez behar bada gauza ber-bera erranez, euskaldunen arteko konplizitate bat atxikitzea on da, erdaldunak izan dezan euskararen ulertzeko gutizia eta haren ikasteko gogoa, doi bat bederen. Mila koloreko mundu hau Jainkoaren obra dela dio giristinoak. Urte berrikari, apezak gomendatzen zuen hauxe opatzea lagun proximoari: "Ez nik nahi dudana, bainan Jainkoak nahi duena harentzat."