Mundu zabalean | 2019ko Azaroaren 28a

Gotabaya Rajapaksa Sri Lankako presidente berria

M.L.

Azaroaren 16an Sri Lankako gehiengoak Gotabaya Rajapaksa hautatu du presidente, bozen %52rekin. Aldiz Sajith Prenadasa 2015-2019ko presidenteak bozen %42 bildu zuen. 22 milioi biztanle dituen uharte bat da Sri Lanka, Ozeano Indioan. Hiru hizkuntza ofizial ditu: Srilankera biztanleen %70ak erabiltzen duena, Tamilera biztanleen %29ak baliatzen duena, eta ingelesera, bi komunitateen arteko harremanak errazteko onetsia. Sri Lanka markatu duten gertakarien artean hiru azpimarratzekoak dira: 2004ko tsunami itsas barneko zaparketa, 2005/2009 urtetan gobernuak Tamildarrak militarki ehotzean burutu zituen 40.000 hilketak, hirugarrenik aurtengo Pazkoz jasan zituzten atentatu larriak 269 presuna hilik utzi zituztenak, parte hiru elizetan Pazko zelebratzen zutenak. Pentsa presidente berriak seguritatearen inguruan kokatu duela boz kanpaina osoa. Eskuratu bide ditu giristino komunitatearen bozak (biztanleen %7). Hain zuzen musulman djihadistek beren gain hartu baitzituzten atentatu haiek, presidente berriak sumatzen du Tamil musulmanak liratekeela atentatu horien egileak. Ez baldin bada hizlari trebea, aise hobea da militar ekintzetan. Defentsako ministro zelarik hark zuen Sri Lankako armada manatu Tamilen kalitzeko, erdietsiz gainera nazioarteko komunitatearen isiltasun osoa. Ordudanik torturatzailearen fama berari lotua zaio.
Email Buffer Facebook Google Twitter Pinterest LinkedIn Digg StumbleUpon Tumblr

Mundu zabalean | 2019/11/28

Bolivian indio/zurien arteko gatazka

M.L.

Bolivian%20indio/zurien%20arteko%20gatazka
11 milioi biztanle ditu Boliviak, horien artean %62 indioak, hots biztanleen gehiengoa. Iraultza bat gertatu zen Bolivian duela 13 urte, lehen aldikoz Indio Aimara bat presidente bozetan nagusitzearekin, Evo Morales Aimara leinuko indioa, ezkerrekoa eta indioen defendatzaile sutsua. Honek berehala bigarren ikurrina bat indiotasuna erakusten duena eman zuen Boliviako ikurrina ofizialaren ondoan. Pentsa Boliviako zuriek ez dutela hori gogoko. Bi erreferendum bederen antolatu zituen Evo Moralesek: lehenean gehiengoak erabaki zuen Bolibia ez dela gehiago estatu bat kristaua, laikoa baizik. Bigarrenean ordea, gehiengoak debekatu zion bi aldiz baino gehiago aurkeztea presidente kargurat. Evo Morales aurkeztu da laugarren aldikoz presidente kargurat joan den urriaren hogeian, erreferendumaren erabakiari kasu egin gabe. Nahiz bozetan lehen atera den %45ekin, oposizioak segidan “herrikide batzordeak” sortu ditu Fernando Camacho eskuin burukoaren zuzendaritzapean. Hau...

Irakurri segida

Mundu zabalean | 2019/11/28

Amazon akusatua lanpostuak hetsarazten dituela

M.L.

Mounir Maljoubi deputatu frantsesak, LREM Macronen aldekoak kalkulatu du iaz Amazon enpresak 7900 lanpostu hetsarazi dituela Frantzian. Kargudun politiko hau ekonomia numerikoaren estatu-idazkari izana da 2017a aitzin, beraz pentsa daiteke fortuna numerikoan egiten duen Amazonen kontu hori menperatzen duela. Kalkulatu du iaz Amazonek 12.300 langile enplegatu dituela hexagonoan, eta paraleloki komertsa txikietan 20.200 lanpostu hetsi zirela. Deputatuarentzat argi da 7.900 lanpostu hetsarazi dituela behin betikoz Amazonek. Ez du dudatzen komertsa txikiak duela min larriena senditzen, supermerkatuek denboran egin diotenari gehituz. Orain Eguberriko erosketen denboraldian sartzen garelarik, kontsumitzaileari gomendatzen dio oparien erosterakoan ardurarekin aritzea, lekuko enplegua sustatzeko.

Irakurri segida

Mundu zabalean | 2019/11/28

Errumanian Klaus Johannis berriz presidente

M.L.

Normaltasunean iragan dira presidente bozak Errumanian joan den igandean, nazio arteko komunitatea osoki isilik egon delarik. Klaus Johannis liberalak irabazi du lehia, bozen %64 beretuz, hara presidente dela beste bost urterentzat. Ezkerreko alderdi sozialdemokratako Vionica Dancila hautagaiak %36 boz bildu zuen. 60 urte ditu Klaus Johannis liberalak. Sortzez Errumaniako Transilvania lurralde alemanekoa da. Lehen kargualdian ez du kausitu ezkerrari kentzea parlamentua, eta beti ezkerreko parlamentari gehiengoarekin bizi behar du. Baina tanto bat markatu zuen 2017an ezkerrak bigundu nahi zuen korrupzio legea ez baitu pasatzerat utzi. Bigarren elementu bat ere arras alde atera zaio presidente liberalari: Europan barna barreiatua den errumaniar diasporak %90 haren alde bozkatu zuen. Beren sort-estatutik kanpo gero eta gehiago errumaniarrek bozetan parte hartzen dute, duela 10 urte 300.000ek bozkatu zuten, duela bost urte 550.000ek, eta aurten kasik milioi errumania...

Irakurri segida

Mundu zabalean | 2019/11/28

Ikasle eta langile

Bi egunez segidan Macron lehendakaria egon da Amiens hirian. Untsa ezagutzen du hiri hori, han sortua da-eta. Mintzatu da ikasleekin. Dena lausengu entzuleentzat, zonbait piko eta ximiko eginez bestalde. Salatuz konparazione jende anitzen ezkortasuna. Ez delarik arrazoinik gauzen hoin ilun ikusteko. Biharamunean bere aitzinean zituen Whirlpool etxe handiko langile ohiak. Erakusterat emana zioten, bozketa ibilki zen denbora hartan, lantegi hori salbatzen ahal zela. Bainan zerratua da edo, hobeki erraiteko, Amiens utzirik Poloniarat joana! Langile ohieri erran diote, aire penatu batekin, ezinbestean gertatu dela hori eta holako batean gobernuak ez duela mirakuilurik egiten ahal. Langile batzuk deplauki erran diote kexu daudela, biziki kexu. Hots, polliki hizkatu dira.

Irakurri segida

Mundu zabalean | 2019/11/28

Zer egin Zokoako gotor-lekuan?

Zer%20egin%20Zokoako%20gotor-lekuan?
Badu urteak eta urteak Zokoako gotor-lekua, hamazazpigarren mendean eraikia, Ziburuko lurretan dena, solasgai dela hor gaindi. Nork zer egin toki hortan, jakinaren gainean toki ederrean dela segur bainan berenaz arras eraikin berezia eta deusik ez nola nahika aldatzen ahal. Alde batetik, arrunt itsas-hegian da eta behar du itsasaldetik untsa gerizatua izan sail huntan berean beste toki batzuentzat idatzia den bezala. Bestetik, bera ere andeatzen ari zen eta aitzina andeatzen ari da. Euskal- Elkargoak beretua du gora-behera frangoren ondotik eta aspaldian egitekoak ziren obreri plantatua da hilabete huntan, eraikin guzia planta hobean ezartzeagatik. Dena aterbean. Ba omen da urte bat eta erdirena nunbait han. Eta gero zer eginen da gotor-leku hortan? Behin aipatu da ikastegi berezi bat hor jartzea mugaren bi aldetako gaiak gogoan, besteak beste itsasoari lotuak ditazkeenak. Orainokoan deusik ez da haatik trenkatua eta itxura guzien arabera nehork ez du presa handiri...

Irakurri segida

3525. zbk

Gure Hitza | 2019/11/28

Neguila

Janbattitt Dirassar

Hor berean dugu abendoa, gero eta gehiago abendu deitzen duguna. Ene partetik aspaldian badut haatik halako arranguraño bat, urteko azken hilabeteak ukan baitu lekuka beste izen bat, neguila, batzuk laburtzen dutena, negila erranez, eta arras egokia berenaz, ene gustuko segurik, adiarazteko negua laster hasiko dela. Ez litakea domaia neguila izen hori arrunt eta alde bat galtzerat uztea? Gauza bera beste hilabete izen zonbaitentzat. Hala nola ilbeltza -hilabete beltza – hor delarik urtarrilarentzat eta loraila maiatzarentzat. Gainerat, abenduaren kasuan baditake nahasketa bat bezala bainan egia erran gaurko egunean hortaz ez duke nehork axola handirik. Alde batetik hilabete izena da alabainan eta bestetik Elizaren egutegian Eguberri aitzineko denboraldia. Bestaburu horren prestatzeko baliatzen dena. Bi abendu badira nolazpait. Eguberri aipatu baitugu, hirietako karrika eta plazetan anitz tokitan jadanik ezarriak dira Eguberri eta Urtats gogoan paratzen diren argi...

Irakurri segida


Gurekin harremanetan sar




segurtasun kodea

Herria Euskal Astekaria - Jacques Laffitte, 11 - 64100 BAIONA | tel: 05 59 25 62 85 | Legezko oharrak | Diseinua eta programazioa: iF Diseinuak - 2016