Ba ote dakixu? | 2020eko Urriaren 08a

Aurkikuntza miragarri bat (1/2)

"Aurkikuntza miragarria ibarrean.Gaitzeko hilobia. Zigilu hunkigabea.Zuen jitea igurikatzen idekitzeko.Goresmenak. H.C ". Zerpasatu zen Lord Carnavorn-enburuan Howard Carter-en telegramaerrezebitu zuelarik, 1922koazaroko goiz batez, goxoki instalaturikHighclereko gazteluan(Dowtown Abbey telesailako gaztelua).Hain segur ez zen mahaibatetan igan dantzatzeko eta ezzuen ere oihu handirik egin. LordCarnarvon, aberats okitu mezenasa,oso britainiarra zen...

Ba ote dakixu? | 2020eko Urriaren 01a

Champollion, egiptologiaren aita

"Dena naiz Egiptorentzat eta denada niretzat" erran zuen Jean-FrançoisChampollion-ek. Eta egia,Egiptoari bere bizi guzia emanziola. Bizi laburra (Figeac-en sortu1790ean, Paris-en hil 1832an) bainaaberatsa! Egitea nehorek eginez zuena, jenio baten definizioa ezote da? Dudarik gabe, Champollionantzinako hizkuntzenjeniobat zen. Champollion Iraultzakoeta 1799ko Egiptoko espedizioarenseme bat zen. Rosetta harriaespedizio horretan...

Ba ote dakixu? | 2020eko Irailaren 24a

ERRESUMA BATUA

Duela 80 urte, Europak momentutragikoak bizitzen zituen. Frantziakobataila bi hilabetez aipatudut. Frantziarentzat, alemanokupazio luze bat hasi zen. Egiaerraiteko, alemanek kasik Europaguzia okupatzen zuten (zuzenkiedo haien aliatuei esker, MussoliniItalian edo Franco Espainian).Europa guzia? Ez! Herrialde batek,oraindik eta beti, inbaditzaileariburu egiten zuen. Herrialdehori Erresuma Batua zen. Etaerresistentziaren buru, Churchill,lehen ministroa. De Gaulle...

Ba ote dakixu? | 2020eko Irailaren 17a

Eibar, klub bat baino gehiago

Gai arinago bat aste huntan. Eibarfutbol klubaren istorio pollitaaipatu nahi dut (eta bai, historiaez da nire pasio bakarra!). Espainiakolehen mailan da ("La mejorliga del mundo" umiltasun handiarekinEspainian erraiten dutenbezala!) eta hiri ttipiena da kasuhonetan (27.000 biztanlerekin).

Futbol modernoan, nun diruarenlekua ezagutzen dugun, mirakulubat da. XVIII. mendetik aurrera, armamentuindustria azkarki hedatuzen Eibarren....

Ba ote dakixu? | 2020eko Irailaren 10a

Gernikatik... Arroxelara, infernutik... "Etxe zoriontsura"

Joan den astean, Azkainekohaurren zorte dramatikoa,frantses iraultzaren denboran,aipatu nuen. Mende bat eta erdigeroago, gizadia ez zen bizikiaitzinatu eta mugaren bestealdean haur anitzek gerlarenizigarrikeria bizi zuten. Dakigunbezala, 1937an, gerla zibilakHegoaldea eta Espainia odoleztatzenzituen. Apirilaren 26an,Gernika bonbardatua izan zen.Frankistek ordenatu zuten etaalemanek eta italiarrek egin.Aliantza faxista bat Gernika,euskaldunen libertatearen sinboloaden...

Ba ote dakixu? | 2020eko Irailaren 03a

Frantses iraultza Euskal Herrian (6/6)

1792ko irailaren 22an, lehenErrepublika proklamatua zen.Iraultza gero eta erradikalagoabilakatu zen Frantzia guzianeta Ipar Euskal Herrian. Erlisionemailan, argiki ikusi zen.Itxurak ez ziren gehiago zainduak.Giristinoak "fanatikoak"bezala ikusiak ziren. DonibaneLohitzuneko herriak, 1793koabenduan, "igandeko eta fanatismoarenamodioa oraino horizaiteaz" damu hartu zuen eta"adimena, filosofia eta fanatismoarenezeztatzea" eskatu. Erlisionezeinu...