Aupa Txuri-Urdinak! (1/3)

Ba ote dakixu? | 2021eko Apirilaren 29a

Duela 150 urte, Pariseko Komuna (8/12)

Luzaz, emazteak Komunako historiatikbaztertuak izan ziren, LouiseMichel salbu. Bi arrazoientzat.Lehenik, emazteek ez baitzutenbozkatzeko deretxorik. Orduan,ez ziren Komunako gobernuan.Luzaz, historialariek Komunakogobernuaren eta "gizon handien"ekintzak aztertu zituzten, eta ezmilitante xoilen ekintzak, orduanemazte militanteen eginkizunak ereez. Bigarrenik, XIX. eta XX. mendeetan,emazteenmilitantismoa betigutietsia izan baitzen, eta askotangaitzetsia ere....

Ba ote dakixu? | 2021eko Apirilaren 22a

Duela 150 urte, Pariseko Komuna (7/12)

Joan den astean, Marx-ekin, ParisekoKomuna ez zela sozialistaerranez bururatu ginuen. LéoFrankel-ek, Marx-en hurbilenaKomunako buruzagietan, berikusmoldea bazuen. Frankelenarabera, ogi egileen gauekolanaren debekatzea (apirileko20ko dekretua) "Komunakoneurri sozialista bakarra" izanzen. Baina, Marx-en arabera,"Komunako neurri handiena,bere izatea zen". Gainera, jadaerran bezala, Komunako neurriak,hilabete batez hartuakizan zirenak (martxoaren...

Ba ote dakixu? | 2021eko Apirilaren 15a

Duela 150 urte, Pariseko Komuna (6/12)

1871ko apirilaren lehen egunetan,Marseilla odolean erreprimituazelarik, Parisen ere tentsioagero eta handiagoa zen. Duelabi aste erran bezala, Rueil-kobatailak, apirilaren 2an, gerlazibila piztu zuen. Lehen presoekin,lehen hiltzeekin. Leheneztabaidak ere Pariseko Komunarenkideen artean. Borrokarenibilbideei buruz (jada erranbezala, bahituen dekretuariburuz adibidez) baina ere borrokarenhelburuei buruz. Anitzendako,helburua zen Errepublikadefendatzea bonapartisteneta...

Ba ote dakixu? | 2021eko Apirilaren 08a

Duela 150 urte, Pariseko Komuna (5/12)

III. Errepublikaren proklamazioarenondotik, Frantziako bestehiri batzuk asaldatu ziren ere.1870eko irailaren 28an, Lyonen,jazarleek hiriko etxea hartu zuten(Bakounine, errusiar anarkistafamatuaren gidaritzapean) bainaguardia nazionalek mugimenduaerreprimitu zuten eta autoritateekkontrola berriz hartu zuten. Bermementoan, hegoaldeko liga batsortu zen, 13 departamendurekin,Marseillaren gidaritzapean, bainagobernuak mugimendu hori indargabetuzuen. Tolosak ere xedebera...

Ba ote dakixu? | 2021eko Apirilaren 01a

Duela 150 urte, Pariseko Komuna (4/12)

Martxoaren 28an, herriko bozenondotik, Pariseko Komunaproklamatu zen eta, berehala,lehen neurriak hartu ziren: urritikapiril arte pagatuak izanziren alokairuak itzuliak izanziren, konskripzioa ezeztatuzen, Elizen eta Estatuaren artekobereiztea deliberatu zen,baita ere, eskola laikoa, dohainikakoaeta baitezpadakoa. Biazken neurri horiek iraultzaileakziren eta segurki esperientziahorrek eragin inportantea ukanenzuen geroarentzat (hamarurte berantago, III....

Ba ote dakixu? | 2021eko Martxoaren 25a

Duela 150 urte, Pariseko Komuna (3/12)

1871ko martxoaren 18ko jazarraldiaez zuen iraultzailebatzorde batek antolatu, joanden astean erran bezala, mugimenduespontaneoa izan zen.Federatuen batzorde zentralakez zuen berehala egoerarenkontrola ukan. Martxoaren21ean, mila manifestari, bonapartistaketa erregetiarrak, Vendômeplazan bildu ziren AitzindaritzaGorenaren hotela ebakuatzeko.Federatuen kontraborrokatu ziren eta tiroketaodoltsu bat gertatu zen (hamarbat jende hil ziren). Ber egunean,batzorde zentralak...