Dreyfus afera (2/10)

Ba ote dakixu? | 2021eko Maiatzaren 13a

Duela 150 urte, Pariseko Komuna (10/12)

1871ko maiatzaren 14an, federatuekVanves-eko gotorlekua galduriketa, Pariseko bidea idekiazen Versailles-eko armadarentzat.Parise inguratua zen. Komunakokideentzat, ez zen gehiago aterabiderikbaina nehork ez zuenerrenditzea aipatu. Hil artekoborrokaizango zen. Rossel-ekkargua utziz geroztik, CharlesDelescluzek zituen Komunakotropak manatuko, bukaera arte.Jakobino zaharra zen, "quarantehuitard"bat zen (1848ko iraultzaegin baitzuen). Ez zuen batereestrategia...

Ba ote dakixu? | 2021eko Maiatzaren 06a

Duela 150 urte, Pariseko Komuna (9/12)

Apirileko hilabete osoan,Versailles-eko eta Komunako tropakgogorki borrokatu ziren. Apirilaren2a gerla zibileko hastapenofiziala izan zen. Versailles-ekosoldaduek Courbevoieko postuaitzinahartu zuten. Jada erranbezala, federatuen kontra ofentsibahuts egin zuen. Apirilaren 11tikgoiti, Parise hiri inguruetan borrokakez ziren kasik sekula geldituko.Jaroslaw Dombrowski, Parisekoplazaren komandante nagusiarengidaritzapean, federatuekVersailles-eko armadari heroikokiburu...

Ba ote dakixu? | 2021eko Apirilaren 29a

Duela 150 urte, Pariseko Komuna (8/12)

Luzaz, emazteak Komunako historiatikbaztertuak izan ziren, LouiseMichel salbu. Bi arrazoientzat.Lehenik, emazteek ez baitzutenbozkatzeko deretxorik. Orduan,ez ziren Komunako gobernuan.Luzaz, historialariek Komunakogobernuaren eta "gizon handien"ekintzak aztertu zituzten, eta ezmilitante xoilen ekintzak, orduanemazte militanteen eginkizunak ereez. Bigarrenik, XIX. eta XX. mendeetan,emazteenmilitantismoa betigutietsia izan baitzen, eta askotangaitzetsia ere....

Ba ote dakixu? | 2021eko Apirilaren 22a

Duela 150 urte, Pariseko Komuna (7/12)

Joan den astean, Marx-ekin, ParisekoKomuna ez zela sozialistaerranez bururatu ginuen. LéoFrankel-ek, Marx-en hurbilenaKomunako buruzagietan, berikusmoldea bazuen. Frankelenarabera, ogi egileen gauekolanaren debekatzea (apirileko20ko dekretua) "Komunakoneurri sozialista bakarra" izanzen. Baina, Marx-en arabera,"Komunako neurri handiena,bere izatea zen". Gainera, jadaerran bezala, Komunako neurriak,hilabete batez hartuakizan zirenak (martxoaren...

Ba ote dakixu? | 2021eko Apirilaren 15a

Duela 150 urte, Pariseko Komuna (6/12)

1871ko apirilaren lehen egunetan,Marseilla odolean erreprimituazelarik, Parisen ere tentsioagero eta handiagoa zen. Duelabi aste erran bezala, Rueil-kobatailak, apirilaren 2an, gerlazibila piztu zuen. Lehen presoekin,lehen hiltzeekin. Leheneztabaidak ere Pariseko Komunarenkideen artean. Borrokarenibilbideei buruz (jada erranbezala, bahituen dekretuariburuz adibidez) baina ere borrokarenhelburuei buruz. Anitzendako,helburua zen Errepublikadefendatzea bonapartisteneta...

Ba ote dakixu? | 2021eko Apirilaren 08a

Duela 150 urte, Pariseko Komuna (5/12)

III. Errepublikaren proklamazioarenondotik, Frantziako bestehiri batzuk asaldatu ziren ere.1870eko irailaren 28an, Lyonen,jazarleek hiriko etxea hartu zuten(Bakounine, errusiar anarkistafamatuaren gidaritzapean) bainaguardia nazionalek mugimenduaerreprimitu zuten eta autoritateekkontrola berriz hartu zuten. Bermementoan, hegoaldeko liga batsortu zen, 13 departamendurekin,Marseillaren gidaritzapean, bainagobernuak mugimendu hori indargabetuzuen. Tolosak ere xedebera...