Joanes Echevestek ttipitatik bazekien handitzean pailazo izan nahi zuela. Kolegioan zela, bere lehen ikusgarria eman eta Pontx sortu zuen. Gaur, hogeita bat urtetan, haurra zela miresten zituen pailazoekin oholtza partekatu du, eta bera da Euskal Herriko haurrek ikustera joaten diren pailazoetarik bat. Bere pailazioa sortu zuenetik hamar urte iragan diren honetan, bere ibilbideaz, euskaraz jostatzeko plazeraz eta “Amatxi” ikusgarri berriaz mintzatu zaigu saratarra.

Piarres Larzabal Kolegioan, lehen ikusgarria

Bere burua aurkezteko, “pailazoa eta aktorea” dela erran digu Echevestek. Bi hitzak hautatu ditu, bakoitzak bere lanaren alderdi bat adierazten baitu. Pontxen larruan sartzen delarik ere antzezten du, baina haren aktore lana sudur gorriaz haratago doa. “Pailazo izateko aktore izan behar da, baina aktore guziak ez dira pailazo izateko gai”.

Ttipitan, aldiz, etxean bazekiten xuxen zer zuen gogoan: handitzean pailazo izan nahi zuela erraten zien burasoei. Miresten zituen pailazoak ikustera joatea aski zuen, haiek bezala aritzeko gogoa pizteko.

Kolegioan, bere ikusgarria ematea deliberatu zuelarik, bertze galdera bat agertu zitzaion. Zer erranen zuten ikaskideek, pailazo jantzita ikusiko zutelarik? Etxean, haur zela, aise erraten zuen handitzean zer egin nahi zuen. Kolegioko lagunen aitzinean, haatik, bere nahia agerian uztea bertze kontu bat zen. Lehen emanaldi haren inguruko kezka hori izan dugu hizpide: bertzeen begiradari ematen zaion garrantzia adin hartan, norberak maite duenaren berri ematea gostatzen ahal denean. Sasoi hartan abiatu zen Pontx.

Handik hamar urtera, haur denboran pailazoei so zegoen mutikoa oholtzaren bertze aldean da. Pirritx, Porrotx eta Marimotots aipatu ditugu harekin: euskal munduan handitu diren haur anitzentzat izan duten lekua gogoan, gaur egun Pontxek Ipar Euskal Herriko haurrekin duen harremanaz galdetu diogu. Arrapostuan, euskal kulturarekin harreman guti dutenak ere gogoan dituela azpimarratu du saratarrak.

Euskaraz irri egiteko parada

Echevesteren ustez, haur bati Pontxen bidez bertze ate bat irekitzen ahal zaio euskarara. Eskolan euskara entzuten duenak, adibidez, ikusgarri batera etortzean bertze egoera batean aurkitzen du hizkuntza bera. Oraingoan, pailazoaren bihurrikeria bati segitzeko entzuten du euskara. Pontxek zer egin ote duen, zer gertatuko zaion gero: haurraren arreta istorioak hartzen du, eta istorio hori euskaraz bizi du.

Horri ematen dio garrantzia Echevestek pailazogintzaz ari delarik. Euskara ikasteko parada ukan duen haurrak hizkuntza horretan bere gustuko zerbait atzematea nahi du: irri egitea, jostatzea, ikusgarri batez gozatzea. Euskal kulturatik hurbil bizi den haurrari mintzo zaio Pontx, baita eskolatik kanpo euskara guti entzuten duenari ere. Pontx ikustera jin den haurrarentzat, pailazoarekin irri egin duen une hori euskarari lotua gelditzen ahal zaio.

Amatxi oholtzan

Ikusgarri berria lantzeko, bere familiako norbaitengana itzuli da Echevest. Amatxi nola sortu duen galdeturik, berak ezagutu duen amatxia eta irudimenean duen amatxia aipatu dizkigu. “Biak nahasi” ditu pertsonaia moldatzeko. Bere amatxiarenganik hartutako zerbait bada, beraz, ikusleek oholtzan ezagutuko duten horretan. Badira Echevestek antzerkirako asmatu dizkion ezaugarriak ere.

Sarako estreinaldiaren ondotik, “Amatxi” Lapurdiko bertze bi herritan ikusten ahalko da abenduan. Abenduaren 19an, larunbatez, Pontx Hendaian ariko da, Gaztelu Aretoan. Biharamunean, abenduaren 20an, Azkaingo Bil Toki gelan emanen du ikusgarria. Hurrengo datak eta xehetasunak horkonpontx.eus/ webgunean.