Hegoaldean | 2026ko Azaroaren 12a
Mendaroko Arno lehoia
Maialen Videgain
Burumendi espeleologia taldeak aurkikuntza harrigarria egin zuen 2023an, Mendaroko Arno mendiguneko harpe zilo batean: lehoi gazte baten hezurdura aurkitu zuten. Berria lau haizeetara zabaldu aitzin, ordea, EHUko ikerlarien eta Aranzadi zientzia elkartearen argi berdea ukan arte egon dira. Bi erakunde hauen ikerketen ondorioek erakusten dutenaren arabera, lehoia duela 31.500 urte ingurukoa da. Aurkikuntza honek, duela 14.000 eta 12.000 urte artean desagertu zen espezie bati buruzko ezagutza handitzea ahalbidetuko omen du.
Ikerketek erakusten dute Arno lehoiak bizpahiru urte zituela hil zelarik eta 180 kilo zituela, hots, lehoi erraldoia izateko bidean zela. Arra omen zen. Izena ere eman diote: Arno, aurkitu duten lekuaren izen bera.
Joan den astean izan zen aurkezpen ofiziala, Gordailuan, Gipuzkoako Ondare Bildumen Zentroan. Parte hartzaileetan ziren, bertzeak bertze, Goizane Alvarez Gipuzkoako Aldundiko Kultura diputatua, Enetz Ezenarro Mendaroko auzapeza, Xabier Kerexeta Gipuzkoako Aldundiko Bilduma eta Museoen arduraduna, Burumendi espeleologia taldeko kideak, eta Euskal Herriko Unibertsitateko ikerlari Asier Gomez Olivencia eta Alvar Manjon. Hitza hartu dutenek aurkikuntzaren balio zientifikoa eta ondare balioa azpimarratu dituzte. “Honi esker, hobeto ezagutuko dugu nolakoa zen gure lurraldea duela milaka urte, eta ulertuko dugu zein aberatsa den maiz oinpean ezkutatuta daukagun ondarea”, adierazi du Goizane Alvarez diputatuak.
Espeleologo taldearen izenean, Joseba Aramaiok azaldu du nolako lotura dagoen espeleologia eta zientziaren artean: “Gu ez gara zuloetara kaloriak erretzera sartzen. Hau ez dugu kirol gisa egiten. Lotura gehiago du geologiarekin, biologiarekin, paleontologiarekin... Beti ari gara zientziaren zerbitzura”.





