Euskal Herriko 4 AOP sormarkek (Appellation d'Origine Protégée): Irulegiko arnoak, Ossau-Iraty gasnak, Ezpeletako biperrak eta Kintoak, elkarrekin elkartea osatu dute. Lau sailetan ari diren laborariek, 2019an, Lurrama kari, nahi ukan zuten sormaka bakoitzen urteurrena ospatu, egoera sanitarioak denak ezeztatu zituen. 2020an Irulegiko arnoak 50 urteak ospatu ditu, Ossau-Iratyk 40 urte, Ezpeletako Biperrak 20 urte eta Kintoak 5 urte.

Urte anitzez bakoitzak bere sailean lan egin du eta Ipar Euskal Herrian garatu da. Sortu den lehena 1970ean Irulegiko arnoa izan zen, Ossau-Iraty gasna 1996an, Ezpeletako Biperra 2000n eta azkenik Kintoa 2019an.

Bi urte pasa direla, horra apirilaren 3an, Itsasuko Atharri gunean "Sormarken besta" antolatzen dutela.

Sébastien Clauzel Irulegiko mahastizainak, Laurence Lastiri Ezpeletako biper ekoizleak eta Beñat Saint-Esteben Ossau-Iratyko laborariak "Sormaken besta" presentatu dute. Egun horren helburua anitza da, ekoizten dituzten produktuak publiko zabalari ezagutaraztea, besta giro batean jendeekin harremana sendotzea eta ekoizten dutena nola egina den aurkeztea. Itsasu herrian ospatua izaiteak ere sentsua baduela errana izan da, diren AOP desberdinen lurralde erdian izanez. Beste sail batzuk ere, horietan Itsasuko gereziarena adibidetzat emana izan da, AOP lortzeko urratsak 2 urte hauetan eramanak baitira, egun horrek hori ere agertu nahi du.

Akitania Berria eremuan anitz apelazio desberdin izanez, inportantea kausitzen dute elkarrekin lan egitea, Euskal Herriko ekoizpenak defendatzeko eta sustatzeko.

Egitarau aberatsa eskainia da, familientzat tailer pedagogikoak, kabala erakusketa, mahai inguru eta gastronomia guneak. Egun horretan, epizeria muntatua izanen da, 4 sormarken produktuez gain, tokiko kalitatezko ekoizpenak ere aurkituko dira. Esplikatu dute, ez zutela usaian egiten den bezala ekoizle bakoitzak bere erakusketa-mahaia egin nahi ukan, baina bai denen produktuak atzemaiteko gune amankomuna.

Egitarau zehatza

Estreinaldiarekin hasiko da (10:00) eta ondotik mahai ingurua (10:30), "Euskal Herriko sormarken eraginak gure lurraldea. Egiazko erronka?" gaia solasgai izanen da. Francis Poineau (Ossau-Iraty), Sébastien Clauzel (Irulegi), Sylvie Leizagoyen (Kintoa) eta Martine Damois (Ezpeletako biperra) mintzatuko dira. Hauekin batean, Bruno Jauriberry Gamia jatetxeko sukaldariak, Audrey Aubard hazkurri industrian aholkulariak eta Jean-François Launay sare sozialetan eragileak, beren ikusmoldea emanen dute.

Egunean zehar animazio desberdinak iraganen dira: "Gorria" Ezpeletako biper barietatea ezagutzeko tailerrak proposatuak dira. Lurraldeari egokiak diren Manex buru gorria, buru beltza eta Basco-Béarnaise ardi arrazen baloreak jakinen dira, bai eta gasna nola egiten den. Euskal xerria arraza, Europako zaharrenetarik izanez, publikoak deskubritzeko parada ukanen du.

Bestalde, sormaketako ekoizpenen dastatzea posible izanen da. Bidaia moduan, pasaportea eskutan, hiru dastatze desberdin antolatuak dira.

Besta giroa eman nahian, eguerditan bazkaria 30€tan proposatua da. Sormarka desberdinek aitzinetik txartelak salgai ukanen dituzte edo han berean erosten ahalko dira. Ezpeletako trikitilariak, "Hastapenetik" dantza taldea eta "Kakolak" Itsasuko musika taldeak hor izanen dira egunaren alegeratzeko.