Hegoaldean | 2026ko Ekainaren 25a

Martuteneko espetxea hetsi eta Zubietakoa zabaldu

M.V.

Zubietako espetxe berria (Arg: Irutxuloko Hitza)
Zubietako%20espetxe%20berria%20(Arg:%20Irutxuloko%20Hitza)

Zubietako espetxe berria estreinatu dute ekainaren 15ean, Imanol Pradales Eusko Jaurlaritzako lehendakariak eta Fernando Grande-Marlaska Espainiako Barne ministroak.

Kartzela berria, handia eta modernoa da, eta 400 toki ditu: 360 gizonentzat eta 40 emazteentzat. Horiei gehitu behar zaizkie Gizarteratze Zentroak hartuko dituen 75 tokiak, modulu independente bat erregimen irekiko kasuak kudeatzeko eta presoak kanpora atera daitezkeen bertze modalitate batzuetarako.

Azpiegitura zaharraren eta berriaren arteko desberdintasunak azpimarratu ditu Imanol Pradalesek: 1948an eraikia izan zen Martuteneko presondegia “presoak zaintzeko” helburuarekin diseinatua zen; Zubietakoa aldiz, “pertsona erdigunean” ezartzen duen espetxea izanen omen da.

Email Facebook Twitter LinkedIn

Hegoaldean | 2026/06/25

Martutene memoria historikoko leku?

M.V.

Giza Eskubideen Euskal Herriko Behatokiak (GEB) Eusko Jaurlaritzari galdegin dio Martuteneko espetxeko ondarea zaintzeko hura memoria historikoko leku izendatu artean.

GEBen iritziz, Martuteneko espetxea errepresio frankistaren adierazle nabarmena izan zen, bereziki salbuespen egoerako garaietan. Horregatik, gune hartan eraiki beharra den etxe multzoari dagokionez “memoria historikoko leku” izendapena garrantzitsua kausitzen du.

...

Irakurri segida

Hegoaldean | 2026/06/25

Foru Hobekuntzaren Legea

M.V.

Maria Txibiteren iragarpena - Maria Txibite Nafarroako Gobernuko lehendakariak jakinarazi du euskara berezko hizkuntza gisa onartzea proposatuko duela Foru Hobekuntzaren Legea eguneratzeko batzordean. Horrela, euskarak bertze estatus bat ukan lezake eta gaztelaniaren pare jarriko litzateke. Helburu hau lortzeko, Foru Hobekuntzaren 9. artikulua moldatzea proposatzen du, euskara “Nafarroako hizkuntza propio” gisa aitortzeko. Adierazpen hauek ekainaren 18an egin ditu, Parlamentuan.

Foru Hobekuntzaren 9. artikulua da, preseski, euskararen eta gaztelaniaren ofizialtasuna arautzen duena. Honela dio arauak: “1. Gaztelania da Nafarroako hizkuntza ofiziala. 2. Euskara ere hizkuntza ofiziala izanen da Nafarroako eremu euskaldunetan. Foru lege batek zehaztuko ditu eremu horiek, euskararen erabilera ofiziala arautuko du, eta hizkuntza horren irakaskuntza ordenatuko du, Estatuko araudi orokorraren esparruan”.

Iragarpen hau egitean,...

Irakurri segida

Hegoaldean | 2026/06/25

EAJren eta EH Bilduren 14 auzapezen eskaera

M.V.

Aurten 150 urte beteko dira Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako foruak ezeztatu zituztela, eta 50 urte dira Bergaran (Gipuzkoa) Alkateen Mugimendua sortu zela. Bi urteburu horien karietara elkartu dira hamalau herritako auzapezak, batzuk EAJkoak eta bertzeak EH Bildukoak. Gernikako Juntetxean egin duten adierazpenean “Euskal Herriaren nazio izaeran” eta burujabetzaren bidean “urrats gehiago” egiteko beharra azpimarratu dute.

Izaro Elorza Oñatiko auzapezak (EH Bildu) eta Leire Artola Beasaingoak (EAJ) irakurri dute adierazpena. Bi mugarri historikoak ekarri dituzte gogora: lehenak gustu txarra utzi zuen euskal herritarren oroimen kolektiboan; bigarrena aldiz esperantza iturri izan zen. Foruen galtzea zorigaitzeko kate luze baten azken katebegia izan bazen, 1976ko uztailaren 21ean Bergaran sortu zen Alkateen Mugimenduaren bidez, Euskal Herriaren nortasun nazionala, eskubide historikoak, udal tradizio demokratikoa eta autogobernurako nahia aldarrikatu zituzten...

Irakurri segida

Hegoaldean | 2026/06/25

Hondakinak baliatzeko dekretua

M.V.

Etxeetako eta enpresetako hondakinak erraustean sortzen diren zepak (porroskak) berrerabiltzea ahalbidetuko duen dekretu bat zabaldu du Eusko Jaurlaritzak. Gaur egun, zepa horiek zabortegietara eramaten dituzte, baina hemendik aitzina, eraikuntzan eta azpiegituretan erabiltzen ahalko dira. Dekretuak aipatzen duen neurriari esker, urtean 36.000 tona material hondakindegietara ez botatzea lortu nahi du Jaurlaritzak.

Dekretuak zehazten duenaren arabera, zepak berrerabili aitzin, metalak bereizi, materiala porroskatu eta ondu beharko da, eta material horrek ingurumen eta kalitate kontrolak gainditu beharko ditu. Gainera, analisiak, trazabilitate sistemak eta ikuskapen jarraituak ezarriko dira, segur izateko material horiek ez dutela arriskurik sortzen osagarriarentzat eta ingurumenarentzat. Jaurlaritzaren ustez, neurriak eragina izanen du hondakinen kudeaketaren emaitzetan ere, heldu diren urteetan birziklatze eta balorazio heinak bi eta lau puntu artean handitu ahal izanen...

Irakurri segida


3840. zbk

Gure Hitza | 2026/06/25

Ezpeleteneko moldean

Jean-Louis Harignordoquy

Baxenabartarrek ezagutzen dute Larzabaleko Ezpeletenea ostatu-jatetxea, zointan denboran hainbertze eztei apairu zerbitzatuak izan diren. Azken urte hauetan arrakasta bildua du kultur ekitaldiekin. Ekainaren 13an, Eñaut Etxamendiren lagunek muntatu kantu bazkaria miresgarria izan da, bazkaritik haste, gauza guziak hain ziren untsa prestatuak eta jendeak oro kantatzeko gaitzeko gogoarekin etorriak. Gérard Ihidoy, Peio Zabaltza, Jojo Bordagarai eta Jean-Mixel Bedaxagar barne, bertze kantari asko ere hor ziren atxikimenduz jinak. Gela luze-luzearen bi muturretako pantailetan abesti osoen hitzak hizki larriz irakurgai ukaitea biziki goxo zen, buruz ez dazkitenentzat. Kantu bakoitza iragarri-ahala, Mattin Lerissa irratilariak frangotan bozgorailua luzatzen zion Eñaut-i berari, galdetuz esplika zezala nolako egoeran moldatua zuen. Dena ulertzeko gisan, eskertzen da horren berri jakitea. Hastapenean, Eñauten hiru bertsulari adiskidek hiruna bertsurekin haren literatur obra aberatsa...

Irakurri segida


Gurekin harremanetan sar




segurtasun kodea

Herria Euskal Astekaria - Landagoien - 875, Landagoieneko errepidea - 64480 UZTARITZE [Lapurdi] | tel: 05 59 25 62 85 | herria.astekaria@gmail.com

Legezko oharrak | Diseinua eta programazioa: iF Diseinuak - 2016