Mundu zabalean | 2022ko Maiatzaren 12a

Sudur elektronikoa!

Horra berri harrigarria, jadanik zenbat gauza elektronikoak edo hobeki erraiteko robotek gaina hartua dute, pertsonen beharrik gabe. Dastamena eta usaimena ziren teknologiak oraindik irauli gabeko azken zentzumenak. Datozen urteetan hau alda liteke, bereziki usaimen-esperientziak integratzen saiatzen diren asmakizunak direla.

Sydneyko (Australia) unibertsitateko ikertzaileek "Nos.e" garatu dute, "sudur elektronikoa", bere usainaren arabera whiskiak egiaztatzeko gai da. Lehen...

Mundu zabalean | 2022ko Maiatzaren 05a

Txertoen behargabeko ondorioak

COVID izurritea bururatua ez delarik, joan den urtean mundu guzian hedatua eta herri anitzetan, bereziki herri aberatsetan, beharrezkoa bihurtu den txertatzeak behargabeko ondorioak sortu ditu. Hainbeste nun mediku eta ikerlari anitzek galdegiten duten jazko hiltze datu orokorrak eta txertatze datuak biltzea eta konparatzea, korrelazio susmoak badituztelako. Datu horiek ikerlarien eskuetan ez ditu utzi nahi, COVIDaren kontrako txertoen gehiegizko ondorioak aztertzen dituen Senatuko lan taldeak.

Mundu zabalean | 2022ko Apirilaren 28a

Erresistentzia laborantzako lurrak atxikitzeko

Pertuis herrian, Provence eskualdean, 86 lur hektarea galtzekotan dira, ZAE (Ekonomia Aktibitate Gunea) baten egiteko. Aix-Marseille-Provence metropoliak abiatu nahi duen proiektuaren kontra herritarrak mobilizatuak dira, "Terre Vive Pertuis" kolektiboa sortu dute.

Eremu horretan Iter fusio nuklearraren programa instalatzea aurreikusia da. Kolektiboak, "Alferrikako eta inposatutako proiektuak: interes gatazkak, klientelismoa, lurren artifizializazioa, ingurumenaren suntsitzea,...

Mundu zabalean | 2022ko Apirilaren 28a

Europan autoen saltzeen beherakada handia

Gerlaren eraginez, Europan autoen salmentak jautsi dira, Europako Eraikitzaileen Elkartearen (ACEA) arabera. Bi arrazoi emanak dira Ukrainako gerlaren eragina bai eta txip elektronikoen eskasa. 2021eko martxoari konparatuz, automobil industriak %20,5en beherakada jasan du. 2022ko martxoan Europan 844.187 auto dira salduak izan, 1990az geroztik saltze apalena. Ukrainan lantegien gelditzea, txip elektronikoen eskasari gehitu da, Europako kable-arnesen hornitzaile nagusia da, autoen...

Mundu zabalean | 2022ko Apirilaren 28a

Janari ekoizle erraldoien trafikoa

Azken aste hauetan entzuten da Ferrero, Buitoni, Latalis bezalako agro-industrialarien janariak saltegietatik kenduak direla. Gertakari horrek frogatzen du, errentagarritasuna eta elikadura segurtasuna ez doazela batera. Apirilaren 8an, Salmonellaren 150 kasu baieztatuak izan dira, Europar Batasuneko bederatzi herrialdetan (Alemania, Belgika, Espainia, Frantzia, Irlanda, Luxenburgo, Norvegia, Herbehereak eta Suedia), baita Erresuma Batuan ere. Lehen kasua 2021eko abenduaren 21ean agertu zen...

Mundu zabalean | 2022ko Apirilaren 21a

GIEC taldearen deiadarra

Berotze klimatikoa aztertzen duen GIEC, nazioarteko ikerlarien taldeak, bere azken txostena plazaratu du hilabete hastapenean. Oraikoan aterabideak ditu proposatzen, bainan deiadar argi batekin: aitzineko urteetan Estatuek finkatu helburuak ez direla atxikiak izan eta nahi badugu planeta bizigarri bat atxiki, berotze efektua beti eta gehiago handitzen duen gasen isurketaren emendatzea, hemendik 3 urte barne, geldiarazi beharko dela. Perspektiba horretan orain hasi nahi diren energia fosilen estr