Herriz Herri - Gamere-Zihiga (Z) | 2025eko Irailaren 04a

Xiberoa eta Nafarroa Gamere Zihigan

Soka dantza Iruñea eta Gamere artean
Soka%20dantza%20Irunea%20eta%20Gamere%20artean


Heben gaude. Gameren. Hebentik. Heben gainti laminak ere bizi dira. Soka dantza ederra Lamiña zilo altetik erauzten da plazala. Karrika bihotza jentez bete da, itzala txerkatüz haatik arrestiri apal hontan: üdatiar, gamerear, bretu, euskaldun… Eta sokan esküak emanik herritar eta nafartar dantzariak. Hebenko eta hanko, bena aurten denak Euskal Herriko. Aire bat solemnitatez jauntsirik, Mintxo Garaikoetxea txistuan, eta serios, lorios, hüilantzen dira dantzariak plazaren hartzeko: Iruñekoak, Aritz Ibañez katebegi ezinbestekoa, Gamereko handi-ttipiak, erditan ere Amaren Alabak kantan, Bedatseko bralea xaramelan. Eder izateaz gain zentzüa hor denean, ordüan grazia ez date hürrün. Brale bürüak eta büztanak püntü bat alkarrekin, ürratsak Xiberoko, eta bardin Iruñeko maneran. Igaran urteko pastoralean hasi alkarlana jarraikitzen da aurten, soka lüzatzen baizik ez da, natüralki, eta euskaraz, ez beita güti!

Jauziak gero plaza erditan, so egileak kümitatüz aldi hontan. Hortan ere kolore desbardinak: Iruñekoek Baztango Mutil Dantza elegantea Xiberoko plazan, hau ez da egünoroz agitzen, gure askazgoa hüilana agerian ütziz hortan ere.

Eta plaza pastetx-talo-trago lekü bilakatzen da ondotik, Agerreko garagardo ütürriak agortürik ere, arrakastaren marka! Ülüntzean Gamereko “katedralattoa” arrautze bezain beterik zen lehen sonüa hasi ordüko: Mintxoren txistu-tanboliñaren hots airetsüak, ohartzeko behar bazen “txistu” hitza txorien hüstü-tik horra dela. Nabarrako jota, tipil, argi, botz hütsez eta… euskaraz, Ihitz Iriart eta Oier Zuñigaren bihotzetik. Eta Xiberoko arrapostüa prefosta: Ortziren Ttunttuna kantore berria, Jon Miranderen olerkiaren hitzetarik, Mixel Etxekopar eta Sacha Standenen hotsetik; eta, nola ez, gure Xiberoko alabak, Amaren Alabak, beren ixtoria kanta-kontatzeko manera pare gabearekin! Denaren biribiltzeko, beste kantore berri bat, Xiberoa eta Nafarroaren lotzeko behin eta berriz, behar bada ere mila aldiz: ZUBI ta ZURUBI…..

Zubi ta zurubi/Ütürzeheta Elkorreta

Gu bat eta gu bi/Erronkari eta Kakueta

Zaraitzu zira zu/bien zubi Xibero ahizpari

Baiezkoa eman/Aezkoa Ama Nafarroari

Gure arranoak/ez daki diotela agila

Orhi iparrean/galdetu ere zer dabila

Usu zauritua/behar izan du bostetan isila

Berriz abiatzeko/esku zorionekoaren bila

Bago aritzetan/goizik pausatu da ihitza

Bere xaramelaz/bat eginez gu bien hitza

Iruña zan irun/hariak gari bihur baginitza

Zuek ur ta zubi/gure dantzaren doinuen kalitza

Email Buffer Facebook Google Twitter Pinterest LinkedIn Digg StumbleUpon Tumblr

3799. zbk

Gure Hitza | 2025/09/04

Udako oihartzunak

Peio Jorajuria

Uda minean, etxeko baratzean landare berezi bat agertu zaigu. Laster handitu da, hostoa eder eta lorea airos, bero zakarrez dirudienaz axolarik gabe. Hau ba landare misteriotsua! Telefono mugikorrarekin landarea argazkitan hartu eta aplikazio baten bidez berehala daukagu ihardespena. Estramonio bat da, zientzialarien hizkuntzan “datura stramonium”. Datura fruitua alkaloide narkotiko bat da, ondorioz landareak izenorde andana badaukala, “asma-belar”, “eroen belar”, “deabruaren belar”, “sorgin-belar”, “sagar pozoitsu” eta besterik ere. Ederra baina toxikoa. Eta gainera landare inbaditzailea omen da. Ez da erratearen beharrik hori jakin bezain laster errotik atera dudala eta bota.

Baratze batetik bertzera. Marieneko lurretan, Kanbon, bat-batean txorimaloak edo marikak agertu zaizkigu, koloretsu. Baratze alternatiboa isilka suntsitu...

Irakurri segida


Gurekin harremanetan sar




segurtasun kodea

Herria Euskal Astekaria - Landagoien - 875, Landagoieneko errepidea - 64480 UZTARITZE [Lapurdi] | tel: 05 59 25 62 85 | herria.astekaria@gmail.com

Legezko oharrak | Diseinua eta programazioa: iF Diseinuak - 2016