Ormuzko itsasartean gertatzen ari denak ondorio larriak ditu euskal arrantzaleentzat. Joan den astean Ondarroako alturako arrantza-ontzi batzuk ez dira itsasora atera erregaien kariotzearen ondorioz. Bost ontzi portuan gelditu dira eta ondoko egunetan bertze batzuk ere geldituko direla ohartarazi du Mikel Ortizek, Ondarroako Alturako Arrantza Ekoizleen Elkarteko zuzendariak.

Ondarroako alturako arrantza-armadoreen elkarteko arduradunek azaldu dute erregaia hain garesti izanik, itsasora ateratzea sobera kostako litzatekeela eta galtzetan aterako liratekeela, Espainiako Gobernuak litroko hogei zentimoko laguntza emanik ere. Petrolioaren krisiaz gain, berdelaren kanpaina behar baino goizago hetsi dute, eta horrek errentagarritasuna oraino gehiago murriztuko du.

Egoerari buru egin nahiz, arrantza-sektoreak Eusko Jaurlaritzari eta Arrantza Ministerioari laguntza gehiago galdegin die, erregaien kariotzea konpentsatzeko eta berdel-kuota handitzeko.

Donostian kokatua den Martuteneko presondegia desegiteko proiektua martxan emana dute Eusko Jaurlaritzak, Donostiako Udalak eta Espainiako Gobernuak. Oraingo ustez, 2027an hasiko dira hura botatzen, eta babespeko 400 bat etxe eraikiko dituzte kartzela izan zen lekuan. Hori ikusirik, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako Memoria Historiko eta Demokratikoari buruzko 9/2023 legean oinarriturik, Euskal Herriko 24 erakunde memorialista elkartu dira presondegia memoria gune izenda dezatela galdegiteko.

1948an zabaldu zuten kartzela, eta, memorialisten ustez, errepresio frankistaren “adierazle nabarmena” izan da, bereziki salbuespen egoeretan. Eskaeraren arrazoi gisa, talde memorialistek adierazi dute Martutene “tortura ugariren lekuko” izan dela eta egia historikoa errespetatzea baitezpadakoa dela. Galde gehiago ere egin dizkiete Donostiako Udalari eta Eusko Jaurlaritzari. Hasteko, bi erakundeei gomendatu diete espetxea desegitean, haren elementu adierazgarri zenbait atxiki...

Ingurumenaren egoera agertzen duen txostena aurkeztu dute Josu Bilbao, Eusko Jaurlaritzako Ingurumen sailburuordeak eta Maria Garcia, Ihobeko Estrategia eta Berrikuntza zuzendariak. Ingurumenarekin zerikusia duten hainbat adierazleren bilakaera aztertu dute. Oro har, atal gehienetan bilakaera egokia izanik ere, batzuetan arazoak hauteman dituzte.

Txostenak erakusten duenaren arabera, azken bi hamarkadetan %38 murriztu dira berotegi efektuko gasen isuriak Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, eta horrela segituz, 2030erako ezarria den %45eko murrizketa helburua beteko dela baieztatu dute Bilbaok eta Garciak. Ingurumen sailburuordea kontent agertu da txostenaren emaitza horrekin, baina hala ere onartu du oraino anitz lan egin beharko dela 2030erako finkatua den helburura heltzeko. Industria sektorea emisioen murrizketan egiten ari den lana goraipatu du Bilbaok. Haatik, garraioan isuriak beti gora ari direla deitoratu du. Ildo horretan, mugikortasun kolektiboan indarrak egitearen...

Hondarribiko Udalak II. Berdintasun Plana onartu du martxoaren 26an, gobernu-taldea osatzen duten Abosanitz eta EH Bilduren bozei esker. EAJk eta PSEk kontra bozkatu dute, plana egiteko moldearekin ez direlako ados eta alarde tradizionalaren aldeko emazte elkarte bat baztertua izan dela pentsatzen baitute.

Onartu den dokumentuak, alde batetik, Alardeari buruzko gatazkari konponbidea aurkitzea du xede, berdintasunari lotua den gaia delakoan, eta bertzetik, berdintasunezko alarde baten alde emazteen eskubideen defentsan jasandako indarkeria aitortzeko moldeak aztertzea proposatzen du.

Berdintasun Planak 124 ekintza biltzen ditu, alardea baino urrunago doazenak eta lau ardatz nagusitan egituratuak: genero ikuspegia “zeharkako printzipio” gisa onartzen duen gobernua; ahalduntzea; antolaketa soziala eta zaintzak; indarkeria matxistarik gabeko bizitzak.

Imanol Pradales Eusko Jaurlaritzako lehendakariak eta Pedro Sanchez Espainiako presidenteak bilkura egin dute martxoaren 27an. Bi agintariek adostu dute Euskadik aireportuen kudeaketan parte hartzen ahalko duela, Aldebiko Aireportu Organo berri baten bidez. Hitzarmen honi esker, Jaurlaritzak erabaki garrantzitsuetan eragiteko gaitasuna” ukanen du. Halaber, biltzarrak bertze akordio batzuk ere ekarri ditu, hala nola herritarren segurtasuna hobetzekoak eta industria saileko enpresa ttipi eta ertainak laguntzeko neurriak.

Joan den larunbatean jokatu da Arabako Bertsolari Txapelketa Gasteizko Europa Jauregian. 800 bat ikus-entzuleren aitzinean. Taula gainean sei bertsolari agertu dira: Martin Abarrategi, Maddi Agirre, Unai Anda, Aroa Arrizubieta, Peru Abarrategi eta Iñaki Viñaspre. Azken buruz burukoa Iñaki Viñaspre eta Unai Andaren artean jokatu da. 1.141 puntu bildurik, Iñaki Viñasprek eskuratu du txapela.

Heldu den igandean Iruñean ospatuko duten Aberri Egunaren aitzin-gostu gisa, Euskal Herria Batera herri ekimenak ekitaldi bat egin du martxoaren 28an Lizarran. Agerraldi honen helburua izan da Euskal Herriaren proiektu nazionala indartzeko bidean jauzi bat ematea beharrezkoa dela erakustea.

Euskal Herria Baterako bozeramaileek Aberri Egunaren ofizialtasuna eta instituzionalizazioa aldarrikatu dituzte, bertzeak bertze. Hots, Euskal Herriak oraino eskas dituen aitortza eta zabalpena emateko eskaera egin dute. Mireia Epelde ekimeneko ordezkariak “urrats txikia bezain eraginkorra” litzatekeela erran du. “Aberri Egunak ez du deus ukatzen, osatzen baizik”, adierazi du, bere aldetik, Xabier Euzkitzek. Horregatik, erakundeen, eragileen eta herritarren sustengua galdegin dituzte.