Euskal Herriko Boikota, Desinbertsioak eta Zigorrak (BDZ) mugimenduak argitaratu berri duen txostenak Andoaingo (Gipuzkoa) Rivestop System eta Israelgo Buffalo Consulting and Manager enpresen arteko salerosketa baten berri eman du. BDZren arabera, betoizko junturak zigilatzeko sistema baten 16.000 unitate igorri dituzte Israelera, 3,68 tona material orotara. Produktu horiek etxeak, garajeak, tunelak, zubiak, urtegiak, dikeak, ura tratatzeko egiturak eta bertze ingeniaritza azpiegitura batzuk eraikitzeko baliatzen omen dira. Mugimenduaren ustez, bidalketa horrek “garrantzia berezia” du, eraikuntza industriak Israelen eta Palestinako lurralde okupatuetan betetzen duten zereginarengatik, kolono juduen kokalekuak hedatzeko funtsezkoak baitira material horiek.

Erakundeak salatu du kasu honek erakusten duela euskal enpresen eta Israelen arteko harreman komertzialak ez direla kontratu handietara mugatzen, baina...

Euskal Autonomia Erkidegoak 407,2 milioi euro eskuratuko ditu 2027an mendekotasunari arreta emateko sistema finantzatzeko. Diru kopuru hau 2024an ukanaren bikoitza baino gehiago da, orduan 153,3 milioikoa izan baitzen. Hots, Espainiar Estatuak bere gain hartuko ditu euskal erakundeek mendekotasunari buru egiteko jasan behar dituzten gastuen erdiak.

Eusko Jaurlaritzak azaldu duenaren arabera, hitzarmenak Kontzertu Ekonomikoaren berezitasuna indartuko du, finantzaketa sisteman aldebiko mekanismo bat txertatu baita. Beraz, ez da aldatzen ahalko, legea aldatzen bada ere.

Baliabide gehiago izanez, euskal erakundeen arduradunek uste dute mendekotasun egoera pairatzen dutenei ematen zaien arreta zabaldu eta sendotuko dela heldu diren urteetan.

Gipuzkoako Foru Aldundia eta EHU Euskal Herriko Unibertsitatea elkarlanean aritu dira Justizia Soziolinguistikoaren katedra sortzeko, eta uztailaren 16an sinatu dute hitzarmena. Iñigo Urrutia legelaria izan da katedraren sustatzailea, EHUren aldetik.

Bi erakundeek izenpetu duten akordioak aipatzen ditu, bertzeak bertze, egoeraz egiten duten interpretazioa, katedrak izanen dituen zereginak eta erdietsi nahi dituzten emaitzak. Hizkuntza eskubideen kontrako oldarraldia zehazki aipatu ez badute ere, aitortu dute oraino “erronka garrantzitsuak” badirela eskubide horiek “modu eraginkorrean” bermatzeko. Behar horri erantzuteko xedez sortu dute katedra.

Katedraren zereginak xeheki azaldu dituzte. Alde batetik, ikerketa saila ukanen du. Honen lana izanen da, euskara ardatz harturik, hizkuntza eskubideei buruzko ikerketa eta ezagutza sustatzea, legedia linguistiko “justuago” baten proposamena egitea, eta hizkuntza eskubideen urraketak dokumentatu eta...

Uztailaren 23 honetan mende erdia betetzen da Eduardo Moreno Bergaretxe “Pertur” ETA-pm-ko agintaria desagertu zela, baina gertakari haren nondik norakorik ez zen sekula argitu. Azken hilabete hauetan Giza Eskubideen Behatokiak (GEB) desagertze hari buruzko ikerketa zabala eraman du. Horretarako, “Perturrekin militantzian aritu eta bizipen politikoak izan” zituzten pertsonen lekukotasunak bildu eta gisa orotako dokumentuak berrikusi ditu. Material guzi horrekin, 39 orrialdeko txostena osatu du, kide ohi anitzek eman iritziak eta informazioa kontutan hartuz.

GEB erakundeak ateratzen duen ondorio nagusia da “Perturren desagerpen behartua Estatu-egiturekin lotutako operazio planifikatu bat izan zela” eta “ETA-pm-ko kide ohien erantzukizuna baztertzen du”, ez omen baita azken puntu honen alde egiten duen proba izpirik.

Ondorio hauetan oinarrituz, Giza Eskubideen Behatokiak bi eskaera egin ditu. Alde batetik, Espainiako Estatuari galdegin dio auziarekin...

Uztailaren 18an, altxamendu frankista hasi zen egunaren 90. urtemugan, frankismoak hil zituen 3.700 lagunak eta milaka errepresaliatuak omendu dituzte Iruñean Erorien Monumentua desegitearen alde lanean ari diren Nafarroako elkarte memorialistek. Errepresio frankistaren biktimen omenezko plaka bat ezarri dute Ansoleaga karrikan, 1959 urtera arte Guardia Zibilaren kaserna izan zen eraikinaren ondoan.

Irakurria izan den adierazpenaren arabera, Ansoleaga karrikako 12 eta 14 zenbakietan zegoen kaserna atxiloketa eta errepresio gune izan zen 1936tik 1959ra. Omenaldi ekitaldi honen bidez, Nafarroako Gobernuari galdegin diote Memoria Leku izenda dezala Guardia Zibilaren kokagune ohia.

EAJk eta EH Bilduk euskal nazioaren aitortzaren aldeko aldarria egin dute joan den igandean Bergaran, eta “Euskal Herriaren eta Espainiako Estatuaren arteko harreman politiko berri” bat galdegin dute, “aldebikotasunean oinarritua”. Foruen deuseztatzearen 150. urteburua eta Bergarako Alkate Mugimenduaren 50. urtemugaren karietara zabaldu dute Bergarako Adierazpena izeneko oharra.

Honela dio adierazpenak: “Ez dugu iragana berreskuratu nahi. Iraganetik datorren askatasun nahia etorkizunera eraman nahi dugu. Foruek adierazi zuten autogobernuaren espiritua, gaurko garaietara egokituta, nazio gisa behar ditugun tresna politikoetan islatu nahi dugu. Ez nostalgiaz baizik erantzukizunez. Ez konfrontazio nahiagatik, euskal herritarren ongizatea, kohesio soziala eta herri honen etorkizuna bermatzeko asmoz baizik”.