Fronte Popularra (2/4)

Ba ote dakixu? | 2025eko Urriaren 30a

Gizarte segurantzaren sortzea (2/3)

Alexandre Parodi Frantses Errepublikako Behin-behineko Gobernuko (GPRF) Lan eta Gizarte segurantzako ministro gisa izendatua izan zelarik, 1944ko irailean, Gizarte segurantza honela definitu zuen: “Pertsona bakoitzari ematen den bermea da, edozein kasutan bere biziraupena eta bere familiarena baldintza duinetan bermatzeko beharrezko baliabideak izango dituela”.

Ba ote dakixu? | 2025eko Urriaren 23a

Gizarte segurantzaren sortzea (1/3)

Duela 80 urte, 1945eko urriaren 4ko eta 19ko ordenantzek Gizarte segurantza sortu zuten, “Sécu”-a deitua frantsesez. Borroka luze baten emaitza zen. Azkenean, asmatua izan zen utopia handia gauzatua izan zen.

Ba ote dakixu? | 2025eko Urriaren 16a

Nazio Batuen Erakundearen sortzea (2/2)

1945eko otsailean, Yaltako konferentzian, “Hiru Handiek” (Estatu-Batuak, Sobietar Batasuna, Erresuma Handia) nazioarteko erakunde berriaren antolaketa finkatu zuten.

Ba ote dakixu? | 2025eko Urriaren 09a

Nazio Batuen Erakundearen sortzea (½)

Duela 80 urte, 1945eko ekainaren 26an, San Frantziskon, 51 Estatuk Nazio Batuen karta sinatu zuten. Nazio Batuen Erakundea sortua zen. Mundu gerla lazgarri baten ondotik, erakunde berriak mundu osoari, azkenean, bakea ekarri behar zion. Dena den, hori zen bere helburu nagusia.

Ba ote dakixu? | 2025eko Urriaren 02a

Beharrezkoa ote zen “bonba” erabiltzea?

Badu orain 80 urte disputa irauten dela bonba atomikoaren erabiltzearen bidezkotasunari buruz, Hiroshiman eta Nagasakin. Tesia “ortodoxoaren” arabera, luzaz inposatu dena, bonba atomikoaren erabiltzea bidezkoa zen, arma zinez krudela izanez ere, beharrezkoa baitzen japoniar kapitulazioa lortzeko eta mundu gerla laburtzeko.

Ba ote dakixu? | 2025eko Irailaren 25a

Japoniar inperioaren kapitulazioa (4/4)

1939ko agorrilaren 3an, Albert Einstein-ek Roosevelt presidenteari gutun bat idatzi zion, gizadiaren historia kanbiatuko zuten hitz hauekin: “Azken lau hilabete hauetan, Joliot-en (Frantzian) eta Fermi eta Szilard-en (Amerikan) laneri esker, erreakzio nuklear kate baten eragitea, uranio kantitate handiarekin, posible bilakatu da.” Roosevelt-ek kasu guti egin zuen fisikari famatuaren hitzei baina Pearl Harbor-en aurkako erasoak bere ikusmoldea kanbiarazi zuen.