Sail huntan ere nahi dugu aipatu Donibane Lohizuneko izigarrikeria itsusi hori. Frantzia guzia azkarki inarrosi duena! Aipatzen dugu ez baitezpada zer gertatu den kondatzeko, hori denek gogoan dugu zorigaitzez, bainan azpimarratzeko zonbatetaraino sesituak gauden holako gertakizun izigarriaren ondotik. Kasik ezin sinetsia baita alabainan holakorik gertatzen ahal dela, bestenaz ere bazterrak ardura lasai-lasaia dauden eskualde batean!

Gogoan dugu bizia funts hortan galdu duen erakasle guziz baliosa. Gogoan haren bizilaguna eta haren familia. Gogoan San Tomas ikastegiko buruzagi eta arduradunak, hango erakasle eta ikasleak. Bai eta ikasle horien familiak. Gogoan ere holako lan tzar ikaragarria egin duen mutiko gaztea. Nola hortaratu ote den, nola atrebitu holako gauza ikaragarri baten egitera.

Bazter guzietarik zabaldu dira gaitzeko lekukotasun hunkigarriak, denek erakutsiz salbaikeria horrek zonbat hunki dituen batzu eta besteak.

Noiznahi eta nunahi, nornahik zernahi dei ukaiten du telefonoz, finkoan eta mugikorrean, batek hau eta besteak hura, denek gaitzeko eskaintzak eginez, ardura dena espantu, nardagarri ere baita azkenean! Iduriz, dei gutiago untsalaz ondoko egunetan. Gisa hortako deiak alde bat debekatuak alabainan hemendik aitzina asteburu eta bestaburuetan. Beste egunetan, egiten ahal goizeko 10etarik oren bata artean, bai eta arratsaldeko 14ak eta 20ak artean. Holako zerbait anitzek aspaldian berantetsia. Ageriko erabaki hortaz denak axolatuko diren ala ez hor gaindi. Eta zer egin sobera futitukeria izaiten baldin bada?

Eskoletan badira erizainak eta erizain-laguntzaileak. Badira bainan ez hurbiltzekorik ere aski! Orotara zortzi mila ez arras. Berrikitan egin den ikerketa baten arabera untsalaz hogoita-zonbait mila behar litazke, aise eta aise gehiago beraz, behar-orduak maila guzietako ikastegietan beti emendatzen ari baitira, azkarki emendatzen. Hamar bat urte segurik emendatze hori sendi dela, bainan gehiago sendi azken bizpahiru urtetan.

Duela zonbait denbora erakustera emana zuenaren ildo beretik, Elisabeth Borne gobernuburuak jakinarazi du hiri handi zonbaiten inguruetan burdinbide berriak eginen direla, gaitzeko saila hamazazpi urte barne akuilatuko dena oraiko ustez eta ehun bat miliar euro gostako. Zergatik holako obrak? Nola treinak usu izanen diren burdinbide berri horietan, jendeak trein horiek har ditzan bere autoa etxean utziz. Gisa hortan aise kutsadura gutiago ere izanen dela. Lekuka haatik badira jadanik arrangura pisuak, nundik norat eginen diren burdinbide berriak ingurumenarentzat kaltegarri izan gabe.