Ba ote dakixu? | 2026ko Urriaren 29a
Verdungo bataila (5/6)
Gilen Bacho
Otsailaren 25ean, alemaniarrek Douaumont gotorlekuaren kontrola hartu zuten. Berri horrek sekulako oihartzuna ukan zuen, ondorio lazgarriak eraginez frantziar herriaren moralean. Alderantziz Alemanian, non ezkilak jo izan ziren herri guzietako elizetan, berri hori garaipen handi bezala ospatua izan baitzen. Baina Verdun ez zen konkistatua eta gotorlekuaren zortea otsaileko egun horietan jokatu zen.
Komandante berri bat, Pétain izenekoa
24ko arratsean, frantses tropen egoera oso txarraren aurrean, De Langle jeneralak erretiratze orokorrerako manua hedatzea pentsatu zuen. Egia da kilometro zenbait galtzea ez zela hain kaltegarria, militar mailan, baina politiko eta moral mailak kontuan hartuz, ez zitekeen erabaki hori asmatu ere. Orduan, arratseko 9ak eta laurdenetan, Joffrek De Langleri ez gehiago gibeleratzea eta Meuse ibaiaren eskuineko bazterra atxikitzea manatu zion. Baina, De Langlek manu hori bakarrik gaueko 4ak eta 20etan ikusi zuen, Joffreren axuanta, Castelnau jenerala, bere ikustera etorri zelarik. Castelnau jenerala ohartu zen De Langle jenerala gertakariek arras gaindituta zeukatela. Orduan, Joffreren baimenarekin, De Langle ordezkatzea erabaki zuen, eta Pétain jenerala Verdungo sektore osoko komandante gisa izendatua izan zen. Geroa ezagutuz badakigu ez zela hola iragan baina Philippe Pétainentzat, 60 urterekin, kargu horrek haren ibilbidearen ospe handiko bururapena seinalatzen zuela pentsa zezakeen. Ordu arte, armadatik kanpo, ez zen batere ezaguna baina lehen mailako eginkizun hori izugarri ongi baliatuko zuen bere fama sortzeko eta hedatzeko frantses jendartean.
“On les aura!”
Egiazki, bi hilabetez bakarrik egon zen Verdungo sektoreko komandante, otsailaren 25etik maiatzaren 1era (Nivelle jenerala, “Verdungo egiazko salbatzailea” Joffreren arabera, komandante berri bihurtu zelarik eta hori batailaren bukaera arte). Baina, denbora labur horretan, itxurazko umil aire bat erabiliz, Pétainek frantses soldaduen erresistentzia heroikoa bere mesedetan erabili zuen, “Verdungo garailearen” itxura eraikiz, idazle (Maurice Barrès partikulazki baina ere Henry Bordeaux eta Louis Madelin, Pétain-ek errekrutatu zituen bi idazle bere ospea hedatzeko), kazetari eta politikari anitzen laguntzarekin (Pétain goratu zuten Joffre hobeki salatzeko). Bere apirilaren 10eko manu orokorrak, “on les aura!” (“harrapatuko ditugu!”) hitzekin finitu zena, anitz egin zuen ere bere legenda egiteko, egiazki Serrigny bere axuantak bazuen ere espresio hori asmatu. Egia, halere, Pétainek hautu estrategiko ona egin zuela, defentsa-estrategia hautatuz, memento batean zeinean jeneral gehienek (eta lehenik Joffrek) ofentsiban soilik sinesten baitzuten (gizon anitz sakrifikatuz ezdeusetako erasoetan). Alemaniar erasoari buru egiteko, frantsesek haien defentsa-posizioa begiratu eta baliatu behar zuten, etsaiaren indarrak agortzeko. Hautu horrek, bizitza gutiago sakrifikatzea ahalbidetu zuenak, baina ere antolatu zuen aldizkatze sistemak (noria deitua, gizon bakoitza ordezkatua izan dadin lehen lerroan egun zenbaitez egon ondoren), anitz egin zuten Pétainen fama hedatzeko soldaduen artean.





