DIASPORA EGUNA. 2018an hasi ziren lehen aldikoz munduan Euskal Diasporaren Eguna antolatzen. Galdea, munduko euskal etxeetarik jina zen, nahi zuten egun bat ukan, guziek elgarrekin ospatzeko, kanpoko euskaldunen errealitatea eta ekarria ezagutu, plazaratu, ospatu eta aldarrikatu; erran gainerateko euskalduneri "hemen gira, kanpoan bizi edo sortu giren euskaldunak gira, euskalduna dugu kultura, nahikaria eta engaiamendua, eta Euskal Herriak eta Euskal Herriko euskaldunek hori onartzea eta heiek ere gu munduko euskaldun gisa ezagutu, onartu, errespetatu eta sostengatzea nahi dugu, ez gara bigarren mailako euskaldunak", zioten. Ideia hauek Euskal Etxeen Munduko Biltzarretan emanak ziren, eta Eusko Jaurlaritzak inkestak egin eta munduko euskaldunen artean eman proposamenekin, deliberatu zen egun hori, diasporako euskalduneri dedikatu eguna, Euskal Diasporaren Eguna, urte guziz, buruilaren 8a izatea.

AMERIKANUAK. Eta hala egin da aurten ere. Aitzineko urteetan Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako herrietan egin ziren ekitaldi instituzionalak, baita Donibane Garazin ere, tokiko agintariak eta Jaurlaritzako lehendakaria partaide. Aurtengoan iragan igandean egin dira, Gipuzkoako Oñatin, 50 urte bete baitira 1974an Estatu Batuetako Boise State University-ko (BSU) 90 ikasle-irakasle talde bat ikasturte oso bat jin zela Oñatira Euskal Herrian murgildu eta euskal kultura eta euskara ikastera, Pat Bieter irakasleak sustaturik (bere bost seme-alabak eta ondoko belaunaldia, Boisen, euskaldunak dira egun, eta euskal komunitateko ekimenetan buruzagi). Duela 50 urte Boisen ezarri zen hazi hura hazi, eta urratsak eman ditu, eta geroztik azkartua, garatua eta hedatua da bi herri eta herrialdeen arteko harremana, eta aitzina eta azkartzen segitzen du euskara eta euskal kulturak.

BIBA DIASPORA. Hori ospatu zuten igandean, Pradales lehendakari berria buru egin zen elkarretaratzean. Baina hori, elkarretaratze instituzionala izan zen. Zorionez, Euskal Diasporaren Eguna ospatzeko beste ehundik goiti ekitaldi egin baitziren mundu osoan barna, hamazazpi herrialdetan, andana bat euskal etxe eta elkarteen eskutik. Elkarretaratze handiak eta tipiak, afariak, dantzaldiak, mus partida aldiak, zinema aldiak, arnoa (edo juiza) eskuetan Diasporaren alde topa egiteak, irratian eta TVetan egun huntaz mintzatze saioak, Zoom bilkurak... bakotxak nahi edo ahal maneran, baina izpiritu eta engaiamendu eta hunkidura berarekin: Diasporaren alde, Euskal Herritik kanpo Euskal Herria eraiki eta euskara eta euskal kultura laguntzen eta sustatzen duten guzien alde. Euskaldunek beti ukan baitugu hor Diaspora, gure unibertsoko parte, egiazko zortzigarren probintzia. Eta ontsa da txalotzea. Biba gu eta biba Euskal Diaspora!