2022ko martxoan, Bretainian 50 bat militantek tren bat geldiarazi zuten laborantza industriaren negozioa salatzeko. Pareta bat muntatua izan zen trenbide erdian, trena gelditzera behartua izan zen eta ekintzaileek bagoietan zen garia uzkaili zuten. Auzia joan den abenduan iragan da, otsail huntan epaitegiak erabakia jakinarazi du.

2022ko martxoko mobilizazioa

Berrogeita hamar bat ekintzailek trenbidean parpin batzuk ezarri zituzten, Sant-Jelan herrian (Morbihanen ondoan). Ekintza horren helburua zen kabalen bazkatzeko industria zerealaren kontra interpelazioaren egitea, 1.390 zereal tona botatuak izan ziren. Garraiatu zereala Le Gouessant kooperatiban eta Sanders konpainian hustu behar zen.

Bretainiako An Oriant-eko (Lorient) auzitegiak ikerketa judiziala ideki zuen, akusazio hauen inguruan: “trenen trafikoa oztopatzea”; “trenbidean legez kanpo sartzea”; “trenbideko instalazioetan materiala andeatzea eta ondasunak kaltetzea”.

Laborantza kooperatibak eta FNSEA parte zibil

Jérôme Bouquet-Elkaïm Bretainiako kolektiboko auzipetuen abokatuak abenduko auzia aitzin deklaratu zuen: “Eztabaida 2022ko martxoko ekintzatik haratago doa.Horrelako epaiketa batean, biktimak ez dira auzipetuak baina bai janari industrialarengatik kalte handiak jasaten dituzten pertsonak. Ikerketa batzuk eginez gero, ikusiko dugu laborantza industriala munduko berotegi-efektuko gasen emisioen %30a baino gehiagoren hobendunak direla. Bretainian, berotegi efektuko gasen emisioen %40a laborantzarengatik da”.

Le Gouessant konpainia, SNCF, Millet Rail, InterCéréales kooperatiba, FNSEA sindikatua eta SAS Sanders konpainiak parte zibil bezala agertu dira.

Kolektiboko auziperatuek zioten: “Sant-Jelaneko trenaren afera baino lehen, genetikoki aldatu organismo transgenikoen (OGM) inportazioari buruzko hainbat ekintza egin ziren. Laborantzako eragileek ez zuten eztabaidatu nahi ukan, auzia huni esker eztabaidatu beharko dute”.

Kalte-ordain azkarrak

Auzian prokuradoreak hiru eta sei hilabeteko kartzela zigorrak eskatu zituen, epaitegiak segitu ez dituena. Baina halere ekintzaileeri eskatua izan zitzaien kalte-ordainak handiak dira. “Bretainia etxalde-lantegien kontra” kolektiboak epaitegiaren emaitza jakin orduko, iharduki du: “Erabakia justiziapean neurtu da, ez eta planetaren egoeraren aitzinean, ez eta Bretainiako laborantza kudeaketaren arabera. Ingurumenean, osasunean eta sozialean diren ondorioak ez dira kontutan hartuak izan”. Jérôme Bouquet-Elkaïm kolektiboko abokatuarentzat testuinguru huntan absoluzioa posible izanen zen:“Nolabaiteko etsipena eta desilusioa da, erabaki hau ez baita jokoan denaren araberakoa”.

Zazpi pertsonek, gari-trena blokeatzeagatik 206.000 euroko isuna ordaindu beharko dute. Mobilizazioan parte hartzeagatik 12 pertsonetatik 7k isun handiak bildu dituzte.

Auzipetuek 10 eguneko epea dute errekurtsoa aurkezteko, artikulu hau idazterakoan erabakiaren berririk ez ginuen.

Epaiketa politikoa

“Egiazki, epaiketa huntan nor epaitu behar da?”, kolektiboko abokatuak auzian galdera hunekin defentsa mintzaldia hasi du.“Etxaldeen eta laborantza industriaren sistema zalantzan jarria da, ingurumen, osasun eta sozial inpaktuak gaur egun zein diren jakina da, hori frogatzeko dokumentuak badira”. Gogoratu du ingurune osasuntsu baterako eskubidea oinarrizko eskubidea dela, uraren, biodibertsitatearen eta osasun publikoaren kontrako erasoa anitzez bortitzagoa da, ezinez eta ekintza batek ekartzen dituen trabak. Salatua izan da desobedientzia zibileko ekintza horren aitzinean erabakia izariz kanpokoa dela, laborantza ereduak sortzen dituen kalteak kontutan hartu gabe.

Ekintzak biderkatzen

Holako gertakariak munduan zehar biderkatzen dira. Hainbat pertsona, elkarteetan edota kolektiboetan biltzen dira, desobedientzia zibilaren bidez iharduki nahi dute. Nazioarteko buruzagi politikoek erronkaren pareko neurriak har ditzaten galdegina da.

Elikaduraren iraunkortasuna hobetzeko eta ingurumenean duen eragina saihesteko, etapa bakoitzean laborantza industriaren sistema mugatzea eskatua da. Krisi ekologiko eta klimatikoaren aitzinean, azken urteotan, mundu osoan desobedientzia zibilaren ekintzak abiatuak dira. Parte hartzen duten militanteak gehienetan auzipetuak dira, kondena handiekin. Greenpeace, Extinction Rebellion (XR), Non-Violent Action COP21 (ANV-COP21), Les Amis de la Terre eta Alternatiba bezalako mugimenduen kasua da.