Orotarik | 2022ko Otsailaren 03a
Haziak Loratzen: Plaiaundi, hegaztien bidegurutzea
Donibane-Ziburuko AEK-ko Mugagabekoak taldea
Plaiaundiko parke ekologikoa Irun, Hondarribia eta Hendaia artean, Gipuzkoan, kokatua dago, Bidasoaren bokalean; eta 23,4 hektarea ditu. Giza erabilerarengatik natura-gune galdu zen XX. mendean. Eusko Jaurlaritzak padura birgaitu du azken hogeita hamar urtean, eremu naturala berreskuratuz eta parke ekologikoa eginez. Orain habitat anitzak aurki ditzakegu, animalia desberdinak bizi dira bertan, bereziki hegaztiak. Plaiaundi txori migratzaileen toki ezaguna bilakatu da.
Parkearen sarreran dagoen interpretazio zentroaren ondotik hasi dugu gure itzulia. Bidearen alde banatan, ezker eta eskuin, badira aintzira gezak, euri urarekin betetzen direnak. Bertan hegazti mota batzuk ikus ditzakegu: ahateak, ahate mokozabalak, ubarroiak; udazkenean lertsunak ere badira, baina guk ez dugu bat ere ikusi. Paduran zehar, beste aintzira batzuetara iritsi gara, itsas mareek betetzen dituztenak. Hor kaio, antxeta eta beste txori mota anitz badira. Gure aitzinean dugu Txingudi badia. Ibiliz, behategiak atzeman daitezke, hegaztiak prismatikoekin ikusteko leku egokiak. Plaiaundiko gune desberdinen arabera badira zuhaitz eta zuhaixka mota hainbat. Gure ibilaldia bukatu dugu ekoetxea bisitatuz. Bertan ikas-entzuneko gelan izan gara eta erakusketako informazio panelak irakurri ditugu.
Padurak ibaiak itsasoratzen diren guneetan eratzen dira, mareen eraginez, itsasoaren ur gazia eta ibaiaren ur geza nahasten diren lekua. Hiru motatan sailkatzen dira: behe padura, etengabe urpean dagoena; erdiko padura, egun guziz itsasgorek estaltzen dutena; eta goi padura, noizean behin bakarrik urak hartzen duena. Eremu bakoitzaren arabera, landareri eta fauna egokituak atzeman daitezke, zizareak, krustazeoak eta ornogabeak badira.
Udazkenero milioika hegaztik bidaia luzea egiten dute Iparraldeko haien ugaltze zonetatik Hegoaldeko lurraldeetara, bizi baldintza hobeen bila negua igarotzeko. Udaberrian, berriz, alderantzizko bidea egiten dute. Zeharkaldi luze hauetan, preseski, Plaiaundin gelditzen dira, atseden eta elikagai bila. Mendebaldeko Pirinioen bazterrean eta Bizkaiko golkoaren ertzean egonik, bertatik pasatzen eta pausatzen dira, bai Pirinioen mendikatea saihesten duten hegazti kontinentalak, bai kostaldearen lerroa segituz migratzen duten itsas eta ur hegaztiak.
Migrazio garaietan, beraz, hegazti mota ugari ikusteko parada eskaintzen digu Plaiaundiko parke ekologikoak.
